Basisbeginselen - Bewerkingsoverzicht

Fred: txt

2024-06-11T09:04:09Z

txt

Fred: txt

2024-06-07T08:28:44Z

txt

Fred: cat

2024-06-05T10:02:45Z

cat

Fred: cat + txt

2024-06-05T09:56:28Z

cat + txt

Fred: txt

2024-06-04T12:05:15Z

txt

Fred: foutje hersteld

2024-06-04T07:49:53Z

foutje hersteld

Fred: txt

2024-06-03T11:54:51Z

txt

Fred: nav

2024-06-03T11:11:41Z

nav

Fred: nieuw artikel

2024-06-03T11:03:11Z

nieuw artikel

Nieuwe pagina

{{Koptekst
|Vorige= Inleiding baanbesturing
|Volgende= Blokgestuurd rijden
|VorigeMenu= Baanbesturing
|Auteur= Bert Pieters
|Bewerking= Fred Eikelboom.
}}
{{Inhoudsopgave||Klein}}
Onderstaand enige informatie voor de beginners op modelspoorgebied:
{{Afbeelding
|Bestand= BertP-afb1.png
|Grootte= 600px
|Volgnummer= 01
|Omschrijving= Een simpel ovaaltje
|Maker= Bert Pieters
|Type= Schema
}}
Bovenstaand is de meest eenvoudige manier van een analoge aansluiting en dit komt meestal voort uit de startset geleverd door de fabrikanten. Simpel twee draadjes van de rijregelaar naar de rails en rijden maar. Uiteraard met maar één trein en die kan alleen maar rondjes rijden. (zie afbeelding 1)
----
{{Afbeelding
|Bestand= BertP-afb2.png
|Grootte= 600px
|Volgnummer= 02
|Omschrijving= Uitbreiding met opstelspoortje
|Maker= Bert Pieters
|Type= Schema
}}
Als toevoeging kan er een opstelspoortje gemaakt worden. Dit spoortje kan aan– en uitgeschakeld worden met een tuimelschakelaar (SPST On-Off). Maar er kan nog steeds maar één trein tegelijk rijden. (zie afbeelding 2)
----
{{Afbeelding
|Bestand= BertP-afb3.png
|Grootte= 600px
|Volgnummer= 03
|Omschrijving= Binnen en buitenspoor met overloopwissels
|Maker= Bert Pieters
|Type= Schema
}}
Dit is een optie voor het rijden met twee treinen. Een aparte stroomkring voor zowel het binnen- als het buitenspoor met een overloopmogelijkheid. Ter plaatse van de wissels zijn beide spoorstaven onderbroken. Om van spoor te wisselen moeten beide rijregelaars in dezelfde stand staan. (zie afbeelding 3)
----
{{Afbeelding
|Bestand= BertP-afb4.png
|Grootte= 600px
|Volgnummer= 04
|Omschrijving= Aansluiting met gemeenschappelijk min-draad
|Maker= Bert Pieters
|Type= Schema
}}
Dit is bijna hetzelfde als voorgaande situatie, met dien verstande dat er een enkele spoorstaaf onderbroken is. De blauwe aansluiting wordt de gemeenschappelijke min-leiding genoemd en vereenvoudigt de bedrading.
De min van beide rijregelaars wordt gekoppeld en verbonden met één zijde van alle sporen. Ook hierbij moeten beide rijregelaars in dezelfde stand staan bij spoorwisseling. (zie afbeelding 4)
----
{{Afbeelding
|Bestand= BertP-afb5.png
|Grootte= 600px
|Volgnummer= 05
|Omschrijving= Schakelaars toegevoegd
|Maker= Bert Pieters
|Type= Schema
}}
Als alternatief voor het in dezelfde stand staan van de rijregelaars is bovenstaande schakeling bedacht. De Engelstalige modelspoorders spreken van "cabcontrol" en de Duitstaligen van de "Z-Schaltung". In Nederland heet dit ook de "Z-schakeling" en dat houdt in feite in dat elke trein zijn eigen rijregelaar heeft en ook bij spoorwisseling "meeneemt". De Engelse benaming geeft dit eigenlijk het beste weer: je zit als het ware als machinist in de lok. Het grote voordeel is dat het niet meer hoeven wisselen van rijregelaar, de bediening overzichtelijk maakt. Sowieso is het wel handig dat elke trein zijn eigen rijregelaar heeft en dus overal dezelfde snelheid heeft. De schakelaars zorgen ervoor dat de sporen op de juiste rijregelaar geschakeld kunnen worden. De schakelaars zijn SPST (On-Off-On). Per ingeschakelde sectie kunnen we uiteraard maar met één trein tegelijk rijden. (zie afbeelding 5)
----
{{Afbeelding
|Bestand= BertP-afb6.png
|Grootte= 600px
|Volgnummer= 06
|Omschrijving= Uitbreiding met extra schakelaars en extra rijregelaar
|Maker= Bert Pieters
|Type= Schema
}}
Uiteraard kan deze schakeling met één- of meer rijregelaar(s) uitgebreid worden zoals hierboven met de toevoeging van rijregelaar 3 en met twee extra schakelaars. Dit is eigenlijk oneindig uitbreidbaar met voor elke extra rijregelaar de toevoeging van een schakelaar. Een baan met meerdere personen bedienen, met ieder een eigen lok en rijregelaar is hierdoor mogelijk. Wel is het zo dat voor één persoon het handmatig aansturen van twee of hooguit drie treinen wel het maximum is zonder verdere automatisering. (zie afbeelding 6)
----
{{Afbeelding
|Bestand= BertP-afb7.png
|Grootte= 900px
|Volgnummer= 07
|Omschrijving= Een station met rangeersporen
|Maker= Bert Pieters
|Type= Schema
}}
Met hierboven genoemde methodiek kan men wat ingewikkelder spoorsituaties toch redelijk eenvoudig besturen. Voorbeeld is hierboven: in het midden een station waar gerangeerd kan worden, links en rechts een vrijliggend spoor gedeelte. Rijregelaar 1 en 2 kunnen het geheel besturen, rijregelaar 3 kan alleen het station besturen om te rangeren. De schakelaars zijn SPST (On-Off-On). Verstandig is om voor de rijregelaars 1 en 2 een ringleiding onder de baan te maken van bijv. installatiedraad met om de paar meter een aftakking met dunner draad naar de sporen. Omdat rijregelaar 3 meestal lokaal gesitueerd is, is in verband met het rangeren daar vaak niet per se een ringleiding voor nodig (mag wel natuurlijk). (zie afbeelding 7)
----
{{Afbeelding
|Bestand= BertP-afb8.png
|Grootte= 700px
|Volgnummer= 08
|Omschrijving= Het aansluiten van een digitale centrale op het analoge spoor
|Maker= Bert Pieters
|Type= Schema
}}
Indien er in de toekomst plannen zijn om naast analoog ook digitaal te gaan rijden dan moeten de railonderbrekingen in beide spoorstaven aangebracht worden ter plaatse van '''A'''. Tevens vervalt dan de gemeenschappelijke min en moet deze meegeschakeld worden.
De schakelaars worden dan DPDT (On-Off-On). Op elk geïsoleerd segment kan dan analoog '''OF''' digitaal gereden worden ('''dus NIET tegelijk''') 
Aan te raden is om een stopsectie '''B''' ter lengte van minimaal 20 cm ter plaatse van de sectiescheiding te maken, om te voorkomen dat een analoge lok op het digitale gedeelte kan komen. Een digitale lok kan wel analoog rijden maar andersom is funest. (zie afbeelding 8)
{{Voettekst
|Vorige= Inleiding baanbesturing
|Volgende= Blokgestuurd rijden
|VorigeMenu= Baanbesturing
}}{| width= "100%"
|- valign= "top"
! scope= "row" width= "70%" |
| Laatste wijziging: 3 jun 2024 13:03 (CET)
|-
|}
[[Categorie: Alles|B]]
[[Categorie: Artikel|Basisbeginselen]]
[[Categorie: Baanbesturing|B]]
[[Categorie: Analoge baanbesturing|B]]
[[Categorie: Bert Pieters|B]]

@@ Regel 113: / Regel 113: @@
 [[Categorie: Alles|B]]
 [[Categorie: Artikel|Basisbeginselen]]
-[[Categorie: Analoge baanbesturing|K]]
+[[Categorie: Analoge baanbesturing|B]]
-[[Categorie: Baanbesturing|K]]
+[[Categorie: Baanbesturing|B]]
-[[Categorie: Bedrading|K]]
+[[Categorie: Bedrading|B]]
-[[Categorie: Elektronica|K]]
+[[Categorie: Elektronica|B]]
-[[Categorie: Hybride baanbesturing|K]]
+[[Categorie: Hybride baanbesturing|B]]
-[[Categorie: Spoorwegbouw|K]]
+[[Categorie: Spoorwegbouw|B]]
-[[Categorie: Technieken|K]]
+[[Categorie: Technieken|B]]
-[[Categorie: Tweerail|K]]
+[[Categorie: Tweerail|B]]
 [[Categorie: Veiligheid|B]]
 [[Categorie: Bert Pieters|B]]

@@ Regel 109: / Regel 109: @@
 [[Categorie: Baanbesturing|B]]
 [[Categorie: Bedrading|B]]
 [[Categorie: Tweerail|B]]
 [[Categorie: Veiligheid|B]]
 [[Categorie: Bert Pieters|B]]

@@ Regel 10: / Regel 10: @@
 Onderstaand enige informatie voor de beginners op modelspoorgebied:<br>
 Dit betreft "tweerail".
 {{Afbeelding
 |Bestand= BertP-afb1.png
@@ Regel 20: / Regel 21: @@
 Bovenstaand is de meest eenvoudige manier van een analoge aansluiting en dit komt meestal voort uit de startset geleverd door de fabrikanten.<br>Simpel twee draadjes van de rijregelaar naar de rails en rijden maar. Uiteraard met maar één trein en die kan alleen maar rondjes rijden. (zie afbeelding 1)
 ----
 {{Afbeelding
 |Bestand= BertP-afb2.png
@@ Regel 40: / Regel 42: @@
 Dit is een optie voor het rijden met twee treinen. Een aparte stroomkring voor zowel het binnen- als het buitenspoor met een overloopmogelijkheid.<br>Ter plaatse van de wissels zijn beide spoorstaven onderbroken. Om van spoor te wisselen moeten beide rijregelaars in dezelfde stand staan. (zie afbeelding 3)
 ----
 {{Afbeelding
 |Bestand= BertP-afb4.png
@@ Regel 51: / Regel 54: @@
 De min van beide rijregelaars wordt gekoppeld en verbonden met één zijde van alle sporen. Ook hierbij moeten beide rijregelaars in dezelfde stand staan bij spoorwisseling. (zie afbeelding 4)
 ----
 {{Afbeelding
 |Bestand= BertP-afb5.png
@@ Regel 61: / Regel 65: @@
 Als alternatief voor het in dezelfde stand staan van de rijregelaars is bovenstaande schakeling bedacht. De Engelstalige modelspoorders spreken van "cabcontrol" en de Duitstaligen van de "Z-Schaltung". In Nederland heet dit ook de "Z-schakeling" en dat houdt in feite in dat elke trein zijn eigen rijregelaar heeft en ook bij spoorwisseling "meeneemt". De Engelse benaming geeft dit eigenlijk het beste weer: je zit als het ware als machinist in de lok.<br>Het grote voordeel is dat het niet meer hoeven wisselen van rijregelaar, de bediening overzichtelijk maakt. Sowieso is het wel handig dat elke trein zijn eigen rijregelaar heeft en dus overal dezelfde snelheid heeft.<br>De schakelaars zorgen ervoor dat de sporen op de juiste rijregelaar geschakeld kunnen worden. De schakelaars zijn SPDT (On-Off-On).<br>Per ingeschakelde sectie kunnen we uiteraard maar met één trein tegelijk rijden. (zie afbeelding 5)
 ----
 {{Afbeelding
 |Bestand= BertP-afb6.png
@@ Regel 71: / Regel 76: @@
 Uiteraard kan deze schakeling met één- of meer rijregelaar(s) uitgebreid worden zoals hierboven met de toevoeging van rijregelaar 3 en met twee extra schakelaars. Dit is eigenlijk oneindig uitbreidbaar met voor elke extra rijregelaar de toevoeging van een schakelaar.<br>Een baan met meerdere personen bedienen, met ieder een eigen lok en rijregelaar is hierdoor mogelijk. Wel is het zo dat voor één persoon het handmatig aansturen van twee of hooguit drie treinen wel het maximum is zonder verdere automatisering. (zie afbeelding 6)
 ----
 {{Afbeelding
 |Bestand= BertP-afb7.png
@@ Regel 79: / Regel 85: @@
 |Type= Schema
 }}
-Met hierboven genoemde methodiek kan men wat ingewikkelder spoorsituaties toch redelijk eenvoudig besturen. Voorbeeld is hierboven: in het midden een station waar gerangeerd kan worden, links en rechts een vrijliggend spoor gedeelte.<br>Rijregelaar 1 en 2 kunnen het geheel besturen, rijregelaar 3 kan alleen het station besturen om te rangeren.<br>De schakelaars zijn SPDT (On-Off-On). Verstandig is om voor de rijregelaars 1 en 2 een ringleiding onder de baan te maken van bijv. installatiedraad met om de paar meter een aftakking met dunner draad naar de sporen.<br>Omdat rijregelaar 3 meestal lokaal gesitueerd is, is in verband met het rangeren daar vaak niet per se een ringleiding voor nodig (mag wel natuurlijk). (zie afbeelding 7)
+Met hierboven genoemde methodiek kan men wat ingewikkelder spoorsituaties toch redelijk eenvoudig besturen. Voorbeeld is hierboven: in het midden een station waar gerangeerd kan worden, links en rechts een vrijliggend spoorgedeelte.<br>Rijregelaar 1 en 2 kunnen het geheel besturen, rijregelaar 3 kan alleen het station besturen om te rangeren.<br>De schakelaars zijn SPDT (On-Off-On). Verstandig is om voor de rijregelaars 1 en 2 een ringleiding onder de baan te maken van bijv. installatiedraad met om de paar meter een aftakking met dunner draad naar de sporen.<br>Omdat rijregelaar 3 meestal lokaal gesitueerd is, is in verband met het rangeren, daarvoor vaak niet per se een ringleiding nodig (mag wel natuurlijk). (zie afbeelding 7)
 ----
 {{Afbeelding
 |Bestand= BertP-afb8.png
@@ Regel 91: / Regel 98: @@
 Indien er in de toekomst plannen zijn om naast analoog ook digitaal te gaan rijden dan moeten de railonderbrekingen in beide spoorstaven aangebracht worden ter plaatse van '''A'''. Tevens vervalt dan de gemeenschappelijke min en moet deze meegeschakeld worden.
 De enkelpolige schakelaars worden dan SPDT (On-Off-On).<br>Op elk geïsoleerd segment kan dan analoog '''OF''' digitaal gereden worden ('''dus NIET tegelijk''')<br>
-Aan te raden is om een stopsectie '''B''' ter lengte van minimaal 20 cm ter plaatse van de sectiescheiding te maken, om te voorkomen dat een analoge lok op het digitale gedeelte kan komen. Een digitale lok kan wel analoog rijden maar andersom is funest. (zie afbeelding 8)
+Aan te raden is om een [[Het maken van een stopsectie|stopsectie]] '''B''' ter lengte van minimaal 20 cm ter plaatse van de sectiescheiding te maken, om te voorkomen dat een analoge lok op het digitale gedeelte kan komen. Een digitale lok kan wel analoog rijden maar andersom is funest. (zie afbeelding 8)
 Lees i.v.m de veiligheid ook het artikel [[Koppelen van trafo's of voedingen]] over het koppelen van trafo's.
@@ Regel 101: / Regel 108: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width= "70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 4 jun 2024 14:05 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 7 jun 2024 10:28 (CET)</small>
 |-
 |}
 [[Categorie: Alles|B]]
 [[Categorie: Artikel|Basisbeginselen]]
-[[Categorie: Analoge baanbesturing|B]]
+[[Categorie: Analoge baanbesturing|K]]
-[[Categorie: Baanbesturing|B]]
+[[Categorie: Baanbesturing|K]]
-[[Categorie: Bedrading|B]]
+[[Categorie: Bedrading|K]]
-[[Categorie: Hybride baanbesturing|B]]
+[[Categorie: Elektronica|K]]
-[[Categorie: Tweerail|B]]
+[[Categorie: Hybride baanbesturing|K]]
 [[Categorie: Veiligheid|B]]
 [[Categorie: Bert Pieters|B]]

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 {{Koptekst
-|Vorige= Inleiding analoge baanbesturing
+|Vorige= Inleiding baanbesturing
 |Volgende= Blokgestuurd rijden
 |VorigeMenu= Baanbesturing
@@ Regel 26: / Regel 26: @@
 |Type= Schema
 }}
-Als toevoeging kan er een opstelspoortje gemaakt worden. Dit spoortje kan aan– en uitgeschakeld worden met een tuimelschakelaar (SPST On-Off).<br>Maar er kan nog steeds maar één trein tegelijk rijden. (zie afbeelding 2)
+Als toevoeging kan er een opstelspoortje gemaakt worden. Dit spoortje kan aan– en uitgeschakeld worden met een tuimelschakelaar (SPDT On-Off).<br>Maar er kan nog steeds maar één trein tegelijk rijden. (zie afbeelding 2)
 ----
 {{Afbeelding
@@ Regel 57: / Regel 57: @@
 |Type= Schema
 }}
-Als alternatief voor het in dezelfde stand staan van de rijregelaars is bovenstaande schakeling bedacht. De Engelstalige modelspoorders spreken van "cabcontrol" en de Duitstaligen van de "Z-Schaltung". In Nederland heet dit ook de "Z-schakeling" en dat houdt in feite in dat elke trein zijn eigen rijregelaar heeft en ook bij spoorwisseling "meeneemt". De Engelse benaming geeft dit eigenlijk het beste weer: je zit als het ware als machinist in de lok.<br>Het grote voordeel is dat het niet meer hoeven wisselen van rijregelaar, de bediening overzichtelijk maakt. Sowieso is het wel handig dat elke trein zijn eigen rijregelaar heeft en dus overal dezelfde snelheid heeft.<br>De schakelaars zorgen ervoor dat de sporen op de juiste rijregelaar geschakeld kunnen worden. De schakelaars zijn SPST (On-Off-On).<br>Per ingeschakelde sectie kunnen we uiteraard maar met één trein tegelijk rijden. (zie afbeelding 5)
+Als alternatief voor het in dezelfde stand staan van de rijregelaars is bovenstaande schakeling bedacht. De Engelstalige modelspoorders spreken van "cabcontrol" en de Duitstaligen van de "Z-Schaltung". In Nederland heet dit ook de "Z-schakeling" en dat houdt in feite in dat elke trein zijn eigen rijregelaar heeft en ook bij spoorwisseling "meeneemt". De Engelse benaming geeft dit eigenlijk het beste weer: je zit als het ware als machinist in de lok.<br>Het grote voordeel is dat het niet meer hoeven wisselen van rijregelaar, de bediening overzichtelijk maakt. Sowieso is het wel handig dat elke trein zijn eigen rijregelaar heeft en dus overal dezelfde snelheid heeft.<br>De schakelaars zorgen ervoor dat de sporen op de juiste rijregelaar geschakeld kunnen worden. De schakelaars zijn SPDT (On-Off-On).<br>Per ingeschakelde sectie kunnen we uiteraard maar met één trein tegelijk rijden. (zie afbeelding 5)
 ----
 {{Afbeelding
@@ Regel 77: / Regel 77: @@
 |Type= Schema
 }}
-Met hierboven genoemde methodiek kan men wat ingewikkelder spoorsituaties toch redelijk eenvoudig besturen. Voorbeeld is hierboven: in het midden een station waar gerangeerd kan worden, links en rechts een vrijliggend spoor gedeelte.<br>Rijregelaar 1 en 2 kunnen het geheel besturen, rijregelaar 3 kan alleen het station besturen om te rangeren.<br>De schakelaars zijn SPST (On-Off-On). Verstandig is om voor de rijregelaars 1 en 2 een ringleiding onder de baan te maken van bijv. installatiedraad met om de paar meter een aftakking met dunner draad naar de sporen.<br>Omdat rijregelaar 3 meestal lokaal gesitueerd is, is in verband met het rangeren daar vaak niet per se een ringleiding voor nodig (mag wel natuurlijk). (zie afbeelding 7)
+Met hierboven genoemde methodiek kan men wat ingewikkelder spoorsituaties toch redelijk eenvoudig besturen. Voorbeeld is hierboven: in het midden een station waar gerangeerd kan worden, links en rechts een vrijliggend spoor gedeelte.<br>Rijregelaar 1 en 2 kunnen het geheel besturen, rijregelaar 3 kan alleen het station besturen om te rangeren.<br>De schakelaars zijn SPDT (On-Off-On). Verstandig is om voor de rijregelaars 1 en 2 een ringleiding onder de baan te maken van bijv. installatiedraad met om de paar meter een aftakking met dunner draad naar de sporen.<br>Omdat rijregelaar 3 meestal lokaal gesitueerd is, is in verband met het rangeren daar vaak niet per se een ringleiding voor nodig (mag wel natuurlijk). (zie afbeelding 7)
 ----
 {{Afbeelding
@@ Regel 88: / Regel 88: @@
 }}
 Indien er in de toekomst plannen zijn om naast analoog ook digitaal te gaan rijden dan moeten de railonderbrekingen in beide spoorstaven aangebracht worden ter plaatse van '''A'''. Tevens vervalt dan de gemeenschappelijke min en moet deze meegeschakeld worden.
-De enkelpolige schakelaars worden dan SPST (On-Off-On).<br>Op elk geïsoleerd segment kan dan analoog '''OF''' digitaal gereden worden ('''dus NIET tegelijk''')<br>
+De enkelpolige schakelaars worden dan SPDT (On-Off-On).<br>Op elk geïsoleerd segment kan dan analoog '''OF''' digitaal gereden worden ('''dus NIET tegelijk''')<br>
 Aan te raden is om een stopsectie '''B''' ter lengte van minimaal 20 cm ter plaatse van de sectiescheiding te maken, om te voorkomen dat een analoge lok op het digitale gedeelte kan komen. Een digitale lok kan wel analoog rijden maar andersom is funest. (zie afbeelding 8)
 {{Voettekst
-|Vorige= Inleiding analoge baanbesturing
+|Vorige= Inleiding baanbesturing
 |Volgende= Blokgestuurd rijden
 |VorigeMenu= Baanbesturing
@@ Regel 97: / Regel 97: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width= "70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 3 jun 2024 13:03 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 3 jun 2024 13:02 (CET)</small>
 |-
 |}
 [[Categorie: Alles|B]]
 [[Categorie: Artikel|Basisbeginselen]]
 [[Categorie: Baanbesturing|B]]
-[[Categorie: Analoge baanbesturing|B]]
+[[Categorie: Tweerail|B]]
 [[Categorie: Bert Pieters|B]]