Chemicaliën en modelspoor - Bewerkingsoverzicht

Fred: links toeg.

2025-01-02T09:22:26Z

links toeg.

Fred: nav

2023-11-20T09:52:19Z

nav

Fred: txt

2023-09-27T09:45:57Z

txt

Fred: link toeg.

2023-04-24T08:45:06Z

link toeg.

Fred: txt

2023-02-21T10:12:26Z

txt

Fred: link toeg.

2023-02-21T10:02:27Z

link toeg.

Fred: link toeg.

2023-02-21T09:44:41Z

link toeg.

Fred: link aangep.

2023-02-21T09:28:46Z

link aangep.

Fred: link toeg.

2023-02-21T09:22:42Z

link toeg.

Fred: link toeg.

2023-02-20T11:05:50Z

link toeg.

@@ Regel 13: / Regel 13: @@
 Zo zijn er bijvoorbeeld allerlei vloeistoffen, die als thinner verkocht worden, maar die onderling zeer verschillend zijn van samenstelling en mate van bruikbaarheid. Een ander voorbeeld is rookvloeistof. Die, welke modelspoorders gebruiken, is een vloeistof die door middel van [[Woorden - E#Elektriciteit|elektriciteit]] wordt verhit en verdampt. In rookmachines (theaters) wordt een waterige vloeistof gebruikt, die daarom juist voor gebruik in een modelspoorloc onbruikbaar is en onze dure inbouwrookontwikkelaar onherstelbaar beschadigt.
 === <u>Schoonmaakvloeistoffen</u> ===
-De meeste van de hieronder genoemde vloeistoffen zijn in meer-of-mindere mate vluchtig. Bovendien hebben ze in plastic flessen de neiging om stilletjes tussen de [[Woorden - M#Macromolecuul|macromoleculen]] van het plastic door de fleswand te kruipen en zo te vervliegen. Dat verklaart waarom, bijvoorbeeld, een plastic fles terpentine op den duur verschrompelt en steeds leger lijkt te worden. Remedie: glazen flesjes van, bijvoorbeeld, 0,1 liter gebruiken. Over de flessenhals een stukje keukenfolie doen. Dat zorgt ervoor dat de dop niet wordt aangetast en goed afsluit. Tot slot: zorg ervoor, dat de naam van de inhoud op de fles staat!
+De meeste van de hieronder genoemde vloeistoffen zijn in meer-of-mindere mate vluchtig. Bovendien hebben ze in [[Woorden - P#Plastic|plastic]] flessen de neiging om stilletjes tussen de [[Woorden - M#Macromolecuul|macromoleculen]] van het plastic door de fleswand te kruipen en zo te vervliegen. Dat verklaart waarom, bijvoorbeeld, een plastic fles terpentine op den duur verschrompelt en steeds leger lijkt te worden. Remedie: glazen flesjes van, bijvoorbeeld, 0,1 liter gebruiken. Over de flessenhals een stukje keukenfolie doen. Dat zorgt ervoor dat de dop niet wordt aangetast en goed afsluit. Tot slot: zorg ervoor, dat de naam van de inhoud op de fles staat!
 ==== Benzine ====
 Nooit gebruiken, want er zitten allerlei verbeteraars en dergelijke in, zoals aromaten en [[Woorden - M#MTBE.|MTBE]], die na verdampen van de vluchtige bestanddelen op het te ontvetten voorwerp achter blijven.
@@ Regel 28: / Regel 28: @@
 Synoniemen dimethylketon, 2-propanon, nagellakverwijderaar. Dat moeten we niet teveel inademen, maar is goed bruikbaar als redelijk agressief schoonmaakmiddel. Polystyreen wordt erdoor aangetast (opgelost), metalen echter niet. Penselen die na gebruik niet schoongemaakt werden, kunnen van verfresten worden ontdaan en weer soepel gemaakt door behandelen met [[Woorden - A#Aceton|aceton]]. Nadeel is, dat de vloeistof snel verdampt. Het kookpunt is 56 &#176;C.
 ==== MEK ====
-Synoniemen [[Woorden - B#Butanon|methylethylketon]] (MEK), 2-butanon. Dit heeft een hoger kookpunt (80 &#176;C) en verdampt daarom iets minder snel. Het kan beschouwd worden als het "grotere broertje" van aceton, met een kenmerkende weeïg zoete geur. Mits spaarzaam aangebracht, is het bijna ideaal om polystyreen te lijmen. De in de handel gebruikte "plasticlijmen" bestaan vaak uit deze vloeistof, verdikt door erin opgelost polystyreen.
+Synoniemen [[Woorden - B#Butanon|methylethylketon]] (MEK), 2-butanon. Dit heeft een hoger kookpunt (80 &#176;C) en verdampt daarom iets minder snel. Het kan beschouwd worden als het "grotere broertje" van aceton, met een kenmerkende weeïg zoete geur. Mits spaarzaam aangebracht, is het bijna ideaal om polystyreen te lijmen. De in de handel gebruikte "[[Woorden - P#Plastic|plastic]]lijmen" bestaan vaak uit deze vloeistof, verdikt door erin opgelost polystyreen.
 === <u>Etsvloeistoffen</u> ===
 Bij het etsproces wordt kopermetaal omgezet tot koperionen door een chemisch proces, waarbij het elektronen afstaat. Diè worden op hun beurt weer opgenomen door het etsmiddel. Daarvoor zijn verschillende stoffen zeer geschikt gebleken. Maar welke we ook kiezen: de oplossing met het etsmiddel is meestal funest voor kleding, waar gemorste vloeistof gaten kan veroorzaken, of lelijke vlekken. Ook tafelbladen, roestvrijstalen aanrechten en ander "huisraad" vinden gemorste oplossing niet leuk. Afval behoort afgevoerd te worden via de gemeentelijke milieustraat als "klein chemisch afval".<br />
 De meest bekende stoffen zijn:
 ==== IJzerchloride ====
-Synoniemen FeCl<sub>3</sub>, ferrichloride, ijzertrichloride. Dit is een bruine stof, waarvan een waterige oplossing voor de etsing gebruikt kan worden. Bewaren in gesloten (plastic) fles. Kan troebel worden of een neerslag hebben, maar dat verandert de werking niet. De oplossing wordt vaak in de elektronica gebruikt om printplaten te etsen. De stof is bij vele elektronicazaken te koop.
+Synoniemen FeCl<sub>3</sub>, ferrichloride, ijzertrichloride. Dit is een bruine stof, waarvan een waterige oplossing voor de etsing gebruikt kan worden. Bewaren in gesloten ([[Woorden - P#Plastic|plastic]]) fles. Kan troebel worden of een neerslag hebben, maar dat verandert de werking niet. De oplossing wordt vaak in de elektronica gebruikt om printplaten te etsen. De stof is bij vele elektronicazaken te koop.
 ==== Ammoniumpersulfaat ====
 Synoniem (NH<sub>4</sub>)<sub>2</sub>S<sub>2</sub>O<sub>8</sub>, ammoniumperoxodisulfaat. Dit is een witte, kristallijne stof die kleurloos oplost in water. Wanneer de stof haar werk doet, gaat het koper in oplossing en ontstaat een diepblauwe kleur (koperammoniumcomplex). Deze stof is wat moeilijker te verkrijgen.
@@ Regel 66: / Regel 66: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 27 sep 2023 11:43 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 2 jan 2025 10:22 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|C]]

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 {{Koptekst
 |Vorige= Boren
-|Volgende= Constructieve Tips
+|Volgende= Constructieve tips
 |VorigeMenu= Methoden, technieken en materialen
 |Auteur= Dick van der Knaap
@@ Regel 61: / Regel 61: @@
 {{Voettekst
 |Vorige= Boren
-|Volgende= Constructieve Tips
+|Volgende= Constructieve tips
 |VorigeMenu= Methoden, technieken en materialen
 }} {| width= "100%"

@@ Regel 7: / Regel 7: @@
 {{Inhoudsopgave||Klein}}
 === Inleiding ===
-Regelmatig komt het voor, dat [[Woorden - O#Oplosmiddel|oplosmiddelen]] en andere stoffen door de modelspoorder voor de meest uiteenlopende doeleinden worden gebruikt. Daarover worden, meestal door onwetendheid en ondeskundigheid, de meest wilde verhalen op fora opgehangen. U kunt daarom het beste vóóraf lezen wat daadwerkelijk gevaren en gebruiks(on)mogelijkheden zijn.<br />
+Regelmatig komt het voor, dat [[Woorden - O#Oplosmiddel|oplosmiddelen]] en andere stoffen door de modelspoorder voor de meest uiteenlopende doeleinden worden gebruikt. Daarover worden, meestal door onwetendheid en ondeskundigheid, de meest wilde verhalen op fora opgehangen. We kunnen daarom het beste vóóraf lezen wat daadwerkelijk de gevaren en gebruiks(on)mogelijkheden zijn.<br />
-U kunt er vanuit gaan, dat waarschuwingen niet voor niets worden gegeven. Denk dus niet, dat het allemaal wel zal meevallen. Wees dus zo verstandig om, waar nodig, handschoenen te dragen, oude kleren aan te trekken, de werkruimte te ventileren, niet te roken, eten of drinken als u met chemicaliën werkt. Bewaar deze zaken buiten het bereik van kinderen, in goed ge&euml;tiketteerde flesjes/potjes en in beperkte hoeveelheden. Denk aan het brandgevaar.<br />
+We kunnen er vanuit gaan, dat waarschuwingen niet voor niets worden gegeven. Denk dus niet, dat het allemaal wel zal meevallen. Wees dus zo verstandig om, waar nodig, handschoenen te dragen, oude kleren aan te trekken, de werkruimte te ventileren, niet te roken, eten of drinken als we met chemicaliën werken. Bewaar deze zaken buiten het bereik van kinderen, in goed geëtiketteerde flesjes/potjes en in beperkte hoeveelheden. Denk aan het brandgevaar.<br />
-Vaak kunt u de samenstellende bestanddelen van allerlei handelsproducten met de bijbehorende veiligheidsgegevens achterhalen. Binnen Europa mag namelijk een stof of mengsel niet worden verkocht zonder een MSDS (Material Safety Data Sheet). Dat kunt u meestal op internet vinden door te zoeken op de combinatie MSDS + productnaam.
+Vaak kunnen we de samenstellende bestanddelen van allerlei handelsproducten met de bijbehorende veiligheidsgegevens achterhalen. Binnen Europa mag namelijk een stof of mengsel niet worden verkocht zonder een MSDS (Material Safety Data Sheet). Dat is meestal op internet vinden door te zoeken op de combinatie MSDS + productnaam.
-U komt er zo ook achter dat een product vaak onder dezelfde naam verkocht wordt door verschillende fabrikanten, maar dat de samenstelling nog weleens verschillend is. Laat u dus niet op het verkeerde been zetten.<br />
+We komen er zo ook achter dat een product vaak onder dezelfde naam verkocht wordt door verschillende fabrikanten, maar dat de samenstelling nog weleens verschillend is. Laten we ons dus niet op het verkeerde been zetten.<br />
-Zo zijn er bijvoorbeeld allerlei vloeistoffen, die als thinner verkocht worden, maar die onderling zeer verschillend zijn van samenstelling en mate van bruikbaarheid. Een ander voorbeeld is rookvloeistof. Die, welke modelspoorders gebruiken, is een vloeistof die door middel van [[Woorden - E#Elektriciteit|elektriciteit]] wordt verhit en verdampt. In rookmachines (theaters) wordt een waterige vloeistof gebruikt, die daarom juist voor gebruik in een modelspoorloc onbruikbaar is en uw dure inbouwrookontwikkelaar onherstelbaar beschadigt.
+Zo zijn er bijvoorbeeld allerlei vloeistoffen, die als thinner verkocht worden, maar die onderling zeer verschillend zijn van samenstelling en mate van bruikbaarheid. Een ander voorbeeld is rookvloeistof. Die, welke modelspoorders gebruiken, is een vloeistof die door middel van [[Woorden - E#Elektriciteit|elektriciteit]] wordt verhit en verdampt. In rookmachines (theaters) wordt een waterige vloeistof gebruikt, die daarom juist voor gebruik in een modelspoorloc onbruikbaar is en onze dure inbouwrookontwikkelaar onherstelbaar beschadigt.
 === <u>Schoonmaakvloeistoffen</u> ===
 De meeste van de hieronder genoemde vloeistoffen zijn in meer-of-mindere mate vluchtig. Bovendien hebben ze in plastic flessen de neiging om stilletjes tussen de [[Woorden - M#Macromolecuul|macromoleculen]] van het plastic door de fleswand te kruipen en zo te vervliegen. Dat verklaart waarom, bijvoorbeeld, een plastic fles terpentine op den duur verschrompelt en steeds leger lijkt te worden. Remedie: glazen flesjes van, bijvoorbeeld, 0,1 liter gebruiken. Over de flessenhals een stukje keukenfolie doen. Dat zorgt ervoor dat de dop niet wordt aangetast en goed afsluit. Tot slot: zorg ervoor, dat de naam van de inhoud op de fles staat!
 ==== Benzine ====
-Nooit gebruiken, want er zitten allerlei verbeteraars en dergelijke in (aromaten en [[Woorden - M#MTBE.|MTBE]]), die na verdampen van de vluchtige bestanddelen op het te ontvetten voorwerp achter blijven.
+Nooit gebruiken, want er zitten allerlei verbeteraars en dergelijke in, zoals aromaten en [[Woorden - M#MTBE.|MTBE]], die na verdampen van de vluchtige bestanddelen op het te ontvetten voorwerp achter blijven.
 ==== Wasbenzine ====
 Dat is eveneens een aardoliedestillaat, maar dan [[Woorden - A#Aromaat|aromaatvrij]] en veel minder ongezond. Het laat bij verdampen géén residu achter. Goed ventileren!
@@ Regel 24: / Regel 24: @@
 ==== Alcohol ====
 Andere naam [[Woorden - E#Ethanol|ethanol]]. Goed oplosmiddel, dat restloos verdampt. Door de hoge accijns op alcohol, zal de zuivere vloeistof niet gebruikt worden voor schoonmaakdoeleinden. De goedkope variant is [[Woorden - S#Spiritus|spiritus]]. Die is ondrinkbaar gemaakt door bijmengen van het zeer gezondheidsschadelijke methylalcohol (methanol) en een kleurstof. Ook zit er in spiritus meestal 10-15 % water, wat bij mengen soms problematisch kan zijn.
-Ook bij de naam 'alcohol' kan verwarring optreden. Ze wordt namelijk door sommigen ook wel gebruikt voor de stof [[Woorden - I#Isopropanol|isopropanol]] (isopropylalcohol, IPA, 2-propanol), ook bekend als ruitenwisservloeistof in auto’s om bevriezing in de winter te voorkomen. Is bijvoorbeeld geschikt om de airbrush na afloop schoon te maken, en is volledig met water mengbaar.
+Ook bij de naam "alcohol" kan verwarring optreden. Ze wordt namelijk door sommigen ook wel gebruikt voor de stof [[Woorden - I#Isopropanol|isopropanol]] (isopropylalcohol, IPA, 2-propanol), ook bekend als ruitenwisservloeistof in auto’s om bevriezing in de winter te voorkomen. Is bijvoorbeeld geschikt om de airbrush na afloop schoon te maken, en is volledig met water mengbaar.
 ==== Aceton ====
-Synoniemen dimethylketon, 2-propanon, nagellakverwijderaar. Dat moet u niet teveel inademen, maar is goed bruikbaar als redelijk agressief schoonmaakmiddel. Polystyreen wordt erdoor aangetast (opgelost), metalen echter niet. Penselen die na gebruik niet schoongemaakt werden, kunnen van verfresten worden ontdaan en weer soepel gemaakt door behandelen met [[Woorden - A#Aceton|aceton]]. Nadeel is, dat de vloeistof snel verdampt. Het kookpunt is 56 &#176;C.
+Synoniemen dimethylketon, 2-propanon, nagellakverwijderaar. Dat moeten we niet teveel inademen, maar is goed bruikbaar als redelijk agressief schoonmaakmiddel. Polystyreen wordt erdoor aangetast (opgelost), metalen echter niet. Penselen die na gebruik niet schoongemaakt werden, kunnen van verfresten worden ontdaan en weer soepel gemaakt door behandelen met [[Woorden - A#Aceton|aceton]]. Nadeel is, dat de vloeistof snel verdampt. Het kookpunt is 56 &#176;C.
 ==== MEK ====
-Synoniemen [[Woorden - B#Butanon|methylethylketon]] (MEK), 2-butanon. Dit heeft een hoger kookpunt (80 &#176;C) en verdampt daarom iets minder snel. Het kan beschouwd worden als het 'grotere broertje' van aceton, met een kenmerkende wee&iuml;zoete geur. Mits spaarzaam aangebracht, is het bijna ideaal om polystyreen te lijmen. De in de handel gebruikte 'plasticlijmen' bestaan vaak uit deze vloeistof, verdikt door erin opgelost polystyreen.
+Synoniemen [[Woorden - B#Butanon|methylethylketon]] (MEK), 2-butanon. Dit heeft een hoger kookpunt (80 &#176;C) en verdampt daarom iets minder snel. Het kan beschouwd worden als het "grotere broertje" van aceton, met een kenmerkende weeïg zoete geur. Mits spaarzaam aangebracht, is het bijna ideaal om polystyreen te lijmen. De in de handel gebruikte "plasticlijmen" bestaan vaak uit deze vloeistof, verdikt door erin opgelost polystyreen.
 === <u>Etsvloeistoffen</u> ===
-Bij het etsproces wordt kopermetaal omgezet tot koperionen door een chemisch proces, waarbij het elektronen afstaat. Di&egrave; worden op hun beurt weer opgenomen door het etsmiddel. Daarvoor zijn verschillende stoffen zeer geschikt gebleken. Maar welke u ook kiest: de oplossing met het etsmiddel is meestal funest voor kleding, waar gemorste vloeistof gaten kan veroorzaken, of lelijke vlekken. Ook tafelbladen, roestvrijstalen aanrechten en ander 'huisraad' vinden gemorste oplossing niet leuk.
+Bij het etsproces wordt kopermetaal omgezet tot koperionen door een chemisch proces, waarbij het elektronen afstaat. Diè worden op hun beurt weer opgenomen door het etsmiddel. Daarvoor zijn verschillende stoffen zeer geschikt gebleken. Maar welke we ook kiezen: de oplossing met het etsmiddel is meestal funest voor kleding, waar gemorste vloeistof gaten kan veroorzaken, of lelijke vlekken. Ook tafelbladen, roestvrijstalen aanrechten en ander "huisraad" vinden gemorste oplossing niet leuk. Afval behoort afgevoerd te worden via de gemeentelijke milieustraat als "klein chemisch afval".<br />
 De meest bekende stoffen zijn:
 ==== IJzerchloride ====
-Synoniemen FeCl<sub>3</sub>, ferrichloride, ijzertrichloride. Dit is een bruine stof, waarvan een waterige oplossing voor de etsing gebruikt kan worden. Bewaren in gesloten (plastic) fles. Kan troebel worden of een neerslag hebben, maar dat verandert de werking niet.
+Synoniemen FeCl<sub>3</sub>, ferrichloride, ijzertrichloride. Dit is een bruine stof, waarvan een waterige oplossing voor de etsing gebruikt kan worden. Bewaren in gesloten (plastic) fles. Kan troebel worden of een neerslag hebben, maar dat verandert de werking niet. De oplossing wordt vaak in de elektronica gebruikt om printplaten te etsen. De stof is bij vele elektronicazaken te koop.
 ==== Ammoniumpersulfaat ====
-Synoniem (NH<sub>4</sub>)<sub>2</sub>S<sub>2</sub>O<sub>8</sub>, ammoniumperoxodisulfaat. Dit is een witte, kristallijne stof die kleurloos oplost in water. Als de stof haar werk doet, gaat het koper in oplossing en ontstaat een diepblauwe kleur (koperammoniumcomplex). Deze stof is wat moeilijker te verkrijgen.
+Synoniem (NH<sub>4</sub>)<sub>2</sub>S<sub>2</sub>O<sub>8</sub>, ammoniumperoxodisulfaat. Dit is een witte, kristallijne stof die kleurloos oplost in water. Wanneer de stof haar werk doet, gaat het koper in oplossing en ontstaat een diepblauwe kleur (koperammoniumcomplex). Deze stof is wat moeilijker te verkrijgen.
 === <u>Ontwikkelvloeistof</u> ===
 ==== Natriumhydroxide ====
-Natriumhydroxide (ook wel 'caustic soda' ofwel [[Woorden - N#Natronloog|'natronloog']] genoemd), wordt gebruikt als ontwikkelaar van belicht printmaterial. Zie ook het artikel ''Etsen van messing'' bij [[Chemicali&euml;n en modelspoor#Meer informatie|'Meer informatie']]. Natriumhydroxide is gemakkelijk verkrijgbaar in elektronica-zaken, bij de drogist, de apotheek en doe-het-zelf-zaken.
+Natriumhydroxide (ook wel "caustic soda" ofwel [[Woorden - N#Natronloog|"natronloog"]] genoemd), wordt gebruikt als ontwikkelaar van belicht printmaterial. Zie ook het artikel ''[[Etsen van messing]]''. Natriumhydroxide is gemakkelijk verkrijgbaar in elektronica-zaken, bij de drogist, de apotheek en doe-het-zelf-zaken. Een andere toepassing van natriumhydroxide is het verwijderen van verf van modellen door ze enige tijd in een bad met de stof te laten weken. Daarna kan vaak met een oude tandenborstel de verf worden verwijderd. Ook hier geldt het devies "werk veilig, gebruik handschoenen". Afspoelen onder de kraan, daarna met verdunde [[Woorden - Z#Zuur|azijn]], en nogmaals met water naspoelen. Werkt niet voor elke verf, maar de kans is groot.
 {| class="wikitable"
-| valign='center'| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]<small>&nbsp;&nbsp;'''LET OP'''</small>||valign='top'| '''Natriumhydroxide is een bijtende stof en gevaarlijk bij inwendig en uitwendig gebruik.'''
+| valign="center"| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]<small>&nbsp;&nbsp;'''LET OP'''</small>||valign="top"| '''Natriumhydroxide is een bijtende stof en gevaarlijk bij inwendig en uitwendig gebruik.'''
 |-
 |}
-U kunt het neutraliseren met azijn en water.
+We kunnen het neutraliseren met azijn en water.
 {| class="wikitable"
-| valign='center'| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]<small>&nbsp;&nbsp;'''LET OP'''</small>||valign='top'| '''Let erop dat u <u>nooit</u> met natte handen de natriumhydroxide zelf aanraakt!!''' Draag bij het ontwikkelen dan ook altijd plastic handschoenen.
+| valign="center"| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]<small>&nbsp;&nbsp;'''LET OP'''</small>||valign="top"| '''Let erop dat we <u>nooit</u> met natte handen de natriumhydroxide zelf aanraken!!''' Draag bij het ontwikkelen dan ook altijd plastic handschoenen.
 |-
 |}
@@ Regel 68: / Regel 65: @@
 }} {| width= "100%"
 |- valign= "top"
-! scope= "row" width="75%" |
+! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 24 apr 2023 10:44 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 27 sep 2023 11:43 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|C]]

@@ Regel 11: / Regel 11: @@
 Vaak kunt u de samenstellende bestanddelen van allerlei handelsproducten met de bijbehorende veiligheidsgegevens achterhalen. Binnen Europa mag namelijk een stof of mengsel niet worden verkocht zonder een MSDS (Material Safety Data Sheet). Dat kunt u meestal op internet vinden door te zoeken op de combinatie MSDS + productnaam.
 U komt er zo ook achter dat een product vaak onder dezelfde naam verkocht wordt door verschillende fabrikanten, maar dat de samenstelling nog weleens verschillend is. Laat u dus niet op het verkeerde been zetten.<br />
-Zo zijn er bijvoorbeeld allerlei vloeistoffen, die als thinner verkocht worden, maar die onderling zeer verschillend zijn van samenstelling en mate van bruikbaarheid. Een ander voorbeeld is rookvloeistof. Die, welke modelspoorders gebruiken, is een vloeistof die door middel van elektriciteit wordt verhit en verdampt. In rookmachines (theaters) wordt een waterige vloeistof gebruikt, die daarom juist voor gebruik in een modelspoorloc onbruikbaar is en uw dure inbouwrookontwikkelaar onherstelbaar beschadigt.
+Zo zijn er bijvoorbeeld allerlei vloeistoffen, die als thinner verkocht worden, maar die onderling zeer verschillend zijn van samenstelling en mate van bruikbaarheid. Een ander voorbeeld is rookvloeistof. Die, welke modelspoorders gebruiken, is een vloeistof die door middel van [[Woorden - E#Elektriciteit|elektriciteit]] wordt verhit en verdampt. In rookmachines (theaters) wordt een waterige vloeistof gebruikt, die daarom juist voor gebruik in een modelspoorloc onbruikbaar is en uw dure inbouwrookontwikkelaar onherstelbaar beschadigt.
 === <u>Schoonmaakvloeistoffen</u> ===
 De meeste van de hieronder genoemde vloeistoffen zijn in meer-of-mindere mate vluchtig. Bovendien hebben ze in plastic flessen de neiging om stilletjes tussen de [[Woorden - M#Macromolecuul|macromoleculen]] van het plastic door de fleswand te kruipen en zo te vervliegen. Dat verklaart waarom, bijvoorbeeld, een plastic fles terpentine op den duur verschrompelt en steeds leger lijkt te worden. Remedie: glazen flesjes van, bijvoorbeeld, 0,1 liter gebruiken. Over de flessenhals een stukje keukenfolie doen. Dat zorgt ervoor dat de dop niet wordt aangetast en goed afsluit. Tot slot: zorg ervoor, dat de naam van de inhoud op de fles staat!
@@ Regel 66: / Regel 66: @@
 |Volgende= Constructieve Tips
 |VorigeMenu= Methoden, technieken en materialen
-}}{| width= "100%"
+}} {| width= "100%"
 |- valign= "top"
-! scope= "row" width="80%" |
+! scope= "row" width="75%" |
-| <small><small>Laatste wijziging: 21 feb 2023 11:12 (CEST)</small></small>
+| <small>Laatste wijziging: 24 apr 2023 10:44 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|C]]

@@ Regel 26: / Regel 26: @@
 Ook bij de naam 'alcohol' kan verwarring optreden. Ze wordt namelijk door sommigen ook wel gebruikt voor de stof [[Woorden - I#Isopropanol|isopropanol]] (isopropylalcohol, IPA, 2-propanol), ook bekend als ruitenwisservloeistof in auto’s om bevriezing in de winter te voorkomen. Is bijvoorbeeld geschikt om de airbrush na afloop schoon te maken, en is volledig met water mengbaar.
 ==== Aceton ====
-Synoniemen dimethylketon, 2-propanon, nagellakremover. Dat moet u niet teveel inademen, maar is goed bruikbaar als redelijk agressief schoonmaakmiddel. Polystyreen wordt erdoor aangetast (opgelost), metalen echter niet. Penselen die na gebruik niet schoongemaakt werden, kunnen van verfresten worden ontdaan en weer soepel gemaakt door behandelen met [[Woorden - A#Aceton|aceton]]. Nadeel is, dat de vloeistof snel verdampt. Het kookpunt is 56 &#176;C.
+Synoniemen dimethylketon, 2-propanon, nagellakverwijderaar. Dat moet u niet teveel inademen, maar is goed bruikbaar als redelijk agressief schoonmaakmiddel. Polystyreen wordt erdoor aangetast (opgelost), metalen echter niet. Penselen die na gebruik niet schoongemaakt werden, kunnen van verfresten worden ontdaan en weer soepel gemaakt door behandelen met [[Woorden - A#Aceton|aceton]]. Nadeel is, dat de vloeistof snel verdampt. Het kookpunt is 56 &#176;C.
 ==== MEK ====
 Synoniemen [[Woorden - B#Butanon|methylethylketon]] (MEK), 2-butanon. Dit heeft een hoger kookpunt (80 &#176;C) en verdampt daarom iets minder snel. Het kan beschouwd worden als het 'grotere broertje' van aceton, met een kenmerkende wee&iuml;zoete geur. Mits spaarzaam aangebracht, is het bijna ideaal om polystyreen te lijmen. De in de handel gebruikte 'plasticlijmen' bestaan vaak uit deze vloeistof, verdikt door erin opgelost polystyreen.
@@ Regel 69: / Regel 69: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="80%" |
-| <small><small>Laatste wijziging: 21 feb 2023 11:02 (CEST)</small></small>
+| <small><small>Laatste wijziging: 21 feb 2023 11:12 (CEST)</small></small>
 |}
 [[Categorie: Alles|C]]

@@ Regel 21: / Regel 21: @@
 [[Woorden - D#Destillaat|Destillaat]] verkregen uit sommige bomen. Bevat [[Woorden - O#Onverzadigd|onverzadigde verbindingen]], die onder invloed van lucht taaie polymeren vormen, die als residu achterblijven. Niet gebruiken, dus.
 ==== Terpentine ====
-Niet verwarren met terpentijn! Deze vloeistof is een syntheseproduct van de aardolie-industrie. Er blijven géén resten achter. Is goed bruikbaar in de modelspoor.
+Niet verwarren met terpentijn! Deze vloeistof is een [[Woorden - S#Synthese|synthese]]product van de aardolie-industrie. Er blijven géén resten achter. Is goed bruikbaar in de modelspoor.
 ==== Alcohol ====
 Andere naam [[Woorden - E#Ethanol|ethanol]]. Goed oplosmiddel, dat restloos verdampt. Door de hoge accijns op alcohol, zal de zuivere vloeistof niet gebruikt worden voor schoonmaakdoeleinden. De goedkope variant is [[Woorden - S#Spiritus|spiritus]]. Die is ondrinkbaar gemaakt door bijmengen van het zeer gezondheidsschadelijke methylalcohol (methanol) en een kleurstof. Ook zit er in spiritus meestal 10-15 % water, wat bij mengen soms problematisch kan zijn.
@@ Regel 69: / Regel 69: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="80%" |
-| <small><small>Laatste wijziging: 21 feb 2023 10:28 (CEST)</small></small>
+| <small><small>Laatste wijziging: 21 feb 2023 10:44 (CEST)</small></small>
 |}
 [[Categorie: Alles|C]]