De gasfabriek - Bewerkingsoverzicht

Fred: links toeg.

2024-11-09T10:18:11Z

links toeg.

Fred: links toeg.

2024-09-05T09:24:37Z

links toeg.

Fred: txt

2024-08-12T15:06:45Z

txt

Fred: nav

2023-11-18T09:17:17Z

nav

Fred: txt

2023-09-10T09:33:53Z

txt

Wijzigingen bekijken

Fred: link aangep.

2023-04-01T09:57:41Z

link aangep.

Fred: link herst.

2023-04-01T09:52:16Z

link herst.

Fred: links toeg.

2023-04-01T09:50:33Z

links toeg.

Fred: link herst.

2023-03-31T09:30:34Z

link herst.

Fred op 20 okt 2016 om 09:17

2016-10-20T09:17:12Z

@@ Regel 7: / Regel 7: @@
 {{Inhoudsopgave||Klein}}
 === Hoe werd stadsgas gemaakt? ===
-Vroeger werd in de '''gasfabriek''' uit [[Woorden - S#Steenkool|steenkool]] het zogenaamde stadsgas gemaakt. De aanvoer van de grondstof geschiedde in de begintijd per paard-en-wagen, maar al snel kwamen de spoorwegen er aan te pas. Als er vaarwater in de omgeving was, namen schepen de aanvoer van kolen vaak over. Er werd gebruik gemaakt van een proces dat "droge destillatie van steenkool" heet. (zie ook: Wikipedia bij [[#Meer informatie|"Meer informatie"]])<br />
+Vroeger werd in de '''gasfabriek''' uit [[Woorden - S#Steenkool|steenkool]] het zogenaamde stadsgas gemaakt. De aanvoer van de [https://nl.wikipedia.org/wiki/Grondstof grondstof] geschiedde in de begintijd per paard-en-wagen, maar al snel kwamen de spoorwegen er aan te pas. Als er vaarwater in de omgeving was, namen schepen de aanvoer van [https://nl.wikipedia.org/wiki/Steenkool kolen] vaak over. Er werd gebruik gemaakt van een proces dat "droge destillatie van steenkool" heet. (zie ook: Wikipedia bij [[#Meer informatie|"Meer informatie"]])<br />
 In dit proces wordt steenkool verhit, onder uitsluiting van lucht, waardoor het niet verbrandt. Er ontstaat
 [[Woorden - C#Cokes|cokes]], wat grotendeels uit koolstof bestaat. De cokesbrokken werden afgekoeld met water (geblust dus) en fijngemaakt, maar waren van mindere kwaliteit en bijvoorbeeld ongeschikt voor de hoogovenindustrie.
@@ Regel 21: / Regel 21: @@
 Dan waren er nog [[Woorden - Z#Zwavel|zwavel]]verbindingen aanwezig, die zeer onaangenaam roken (stonken), en [[Woorden - W#Waterstofcyanide|waterstofcyanide]] (blauwzuurgas), dat vanzelfsprekend tot vergiftiging kan leiden. Maar ook daarvoor had men een oplossing: <u>[[Woorden - I#IJzeraarde|ijzeraarde]]</u>. Dit is een grondsoort waarin ijzer voorkomt. De ijzeraarde werd dan met de gassen in contact gebracht, de kwalijke verontreinigingen reageerden met de ijzeraarde en vormden onoplosbare producten. Dit afval kon weer in zwavelzuurfabrieken worden verwerkt, vanwege het hoge zwavelgehalte. Dat men vroeger nog niet zo zorgvuldig was met deze afvalstoffen, bemerkt men nog heden-ten-dage, doordat de grond van voormalige gasfabrieken vaak met deze ijzerverbindingen verontreinigd is en moet worden gesaneerd.
 === Het gas bewaren en transporteren ===
-Als het gas dan uiteindelijk geschikt was voor gebruik, moest het natuurlijk worden opgeslagen. De vraag naar gas varieerde nogal, van dag tot dag. Er was dus een buffervoorraad nodig. Voor de opslag daarvan, dienden de gashouders.<br />
+Als het gas dan uiteindelijk geschikt was voor gebruik, moest het natuurlijk worden opgeslagen. De vraag naar gas varieerde nogal, van dag tot dag. Er was dus een buffervoorraad nodig. Voor de opslag daarvan, dienden de [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gashouder gashouders].<br />
-De gashouder was meestal uitgevoerd als een cilinder, waarin boven water (dat 'swinters verwarmd moest worden, om bevriezing te voorkomen) het gas werd opgeslagen. De houder was opgebouwd uit een aantal concentrische ringen. Naarmate er meer gas in de houder aanwezig was, nam die ook in inhoud toe, doordat hij als een telescoop uitzette. Tevens werd op deze manier een geringe overdruk in het leidingstelsel gehandhaafd. Om lekkage van het gas te voorkomen, waren de ringen ieder voorzien van een [[Woorden - W#Waterslot|waterslot]].<br />
+De gashouder was meestal uitgevoerd als een cilinder, waarin boven water (dat 's winters verwarmd moest worden, om bevriezing te voorkomen) het gas werd opgeslagen. De houder was opgebouwd uit een aantal [https://nl.wiktionary.org/wiki/concentrisch concentrische] ringen. Naarmate er meer gas in de houder aanwezig was, nam die ook in inhoud toe, doordat hij als een telescoop uitzette. Tevens werd op deze manier een geringe overdruk in het leidingstelsel gehandhaafd. Om lekkage van het gas te voorkomen, waren de ringen ieder voorzien van een [[Woorden - W#Waterslot|waterslot]].<br />
-Een bewaard gebleven gashouder, die op de lijst van Rijksmonumenten staat, is het exemplaar in Avereest (zie: afbeelding 1). Deze gashouder bestaat uit twee delen, de zogenaamde "kuip", die vol water stond, en de zogenaamde "klok", die in de kuip op-en-neer kon bewegen. Die gashouder is niet zo groot, dus goed in model weer te geven. Let er eens op, dat zo'n groot vlak weer direct met graffiti is vervuild.
+Een bewaard gebleven gashouder, die op de lijst van Rijksmonumenten staat, is het exemplaar in Avereest (zie: afbeelding 01 en 02). Deze gashouder bestaat uit twee delen, de zogenaamde "kuip", die vol water stond, en de zogenaamde "klok", die in de kuip op-en-neer kon bewegen. Die gashouder is niet zo groot, dus goed in model weer te geven. Let er eens op, dat zo'n groot vlak weer direct met graffiti is vervuild.
 {{Afbeelding
 |Bestand= Gashouder_Avereest.JPG
@@ Regel 42: / Regel 42: @@
 <div style="height: 510px;"></div>
 === Gebruik ===
-Via een ondergronds netwerk van leidingen, werd het gas vanaf de fabriek gedistribueerd. Het gas werd in eerste instantie toegepast in gaslantaarns voor verlichting van steden en/of dorpen, later gevolgd door koken op gas, en voor de welgestelde mensen was er toentertijd zelfs al centrale verwarming.<br />
+Via een ondergronds netwerk van leidingen, werd het gas vanaf de fabriek gedistribueerd. Het gas werd in eerste instantie toegepast in [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gaslicht gaslantaarns] voor verlichting van steden en/of dorpen, later gevolgd door koken op gas, en voor de welgestelde mensen was er toentertijd zelfs al centrale verwarming.<br />
-In de zestiger jaren kwam de aardgasbel van Slochteren in gebruik. Dat betekende het einde voor de gasfabrieken. Speelt de modelbaan zich voor 1965 af, dan kan dus een werkende gasfabriek op de modelbaan worden gesitueerd. Ná 1965 is het dan een monument, óf een installatie die een andere functie heeft gekregen.
+In de zestiger jaren kwam de [https://nl.wikipedia.org/wiki/Groningenveld aardgasbel van Slochteren] in gebruik. Dat betekende het einde voor de gasfabrieken. Speelt de modelbaan zich voor 1965 af, dan kan dus een werkende gasfabriek op de modelbaan worden gesitueerd. Ná 1965 is het dan een monument, óf een installatie die een andere functie heeft gekregen.
 === Schematische weergave ===
 {{Afbeelding
@@ Regel 178: / Regel 178: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 5 sep 2024 11:24 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 9 nov 2024 11:18 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|D]]

@@ Regel 7: / Regel 7: @@
 {{Inhoudsopgave||Klein}}
 === Hoe werd stadsgas gemaakt? ===
-Vroeger werd in de '''gasfabriek''' uit [[Woorden - S#Steenkool|steenkool]] het zogenaamde stadsgas gemaakt. De aanvoer van de grondstof geschiedde in de begintijd per paard-en-wagen, maar al snel kwamen de spoorwegen er aan te pas. Als er vaarwater in de omgeving was, namen schepen de aanvoer van kolen vaak over. Er werd gebruik gemaakt van een proces dat "droge destillatie van steenkool" heet.
+Vroeger werd in de '''gasfabriek''' uit [[Woorden - S#Steenkool|steenkool]] het zogenaamde stadsgas gemaakt. De aanvoer van de grondstof geschiedde in de begintijd per paard-en-wagen, maar al snel kwamen de spoorwegen er aan te pas. Als er vaarwater in de omgeving was, namen schepen de aanvoer van kolen vaak over. Er werd gebruik gemaakt van een proces dat "droge destillatie van steenkool" heet. (zie ook: Wikipedia bij [[#Meer informatie|"Meer informatie"]])<br />
 In dit proces wordt steenkool verhit, onder uitsluiting van lucht, waardoor het niet verbrandt. Er ontstaat
 [[Woorden - C#Cokes|cokes]], wat grotendeels uit koolstof bestaat. De cokesbrokken werden afgekoeld met water (geblust dus) en fijngemaakt, maar waren van mindere kwaliteit en bijvoorbeeld ongeschikt voor de hoogovenindustrie.
 De cokes was wel geschikt als brandstof. Zo is van de gasfabriek van Sliedrecht bekend, dat de cokes geleverd werd aan de elektriciteitscentrale van Dordrecht.
-(zie ook: Gasfabriek van Sliedrecht bij "Meer informatie")
+(zie ook: Gasfabriek van Sliedrecht bij [[#Meer informatie|"Meer informatie"]])
 Vaak ook kregen arme mensen via de "bedeling" een zakje cokesbrokken mee naar huis om te stoken, zodat ze hun huisje konden verwarmen. Zó kwam men ook van dit bijproduct af.<br />
 Zie ook afbeelding 03, waar het proces in een diagram wordt weergegeven.
 === De zuivering ===
-Het gevormde brandbare gas bevatte tevens enige "zwaardere" bestanddelen. Die moesten uit het gas worden gehaald, omdat ze anders in de gasleidingen vloeibaar of vast werden en dus verstoppingen konden veroorzaken. Dit gebeurde door de gassen te koelen, waardoor er een "condensaat" werd gevormd, de <u>koolteer</u>. Dat was dan weer geschikt om hout te behandelen,  en er werden chemicaliën uit bereid. Afvoer geschiedde per ketelwagen, of in vaten.
+Het gevormde brandbare gas bevatte tevens enige "zwaardere" bestanddelen. Die moesten uit het gas worden gehaald, omdat ze anders in de gasleidingen vloeibaar of vast werden en dus verstoppingen konden veroorzaken. Dit gebeurde door de gassen te koelen, waardoor er een "condensaat" werd gevormd, de <u>[[Woorden - K#Koolteer|koolteer]]</u>. Dat was dan weer geschikt om hout te behandelen,  en er werden chemicaliën uit bereid. Afvoer geschiedde per ketelwagen, of in vaten.
 In het ruwe stadsgas zaten ook nog andere gassen, die er vóór gebruik uitgehaald moesten worden.<br />
-Een wassing met water haalt bijvoorbeeld de ammoniak er uit. <u>Ammoniakwater</u> is dan ook een bijproduct, dat weer tot bijvoorbeeld kunstmest kan worden verwerkt. Ook dat ging per ketelwagen naar elders.
+Een wassing met water haalt bijvoorbeeld de ammoniak er uit. <u>[[Woorden - A#Ammoniakwater|Ammoniakwater]]</u> is dan ook een bijproduct, dat weer tot bijvoorbeeld kunstmest kan worden verwerkt. Ook dat ging per ketelwagen naar elders.
-Dan waren er nog zwavelverbindingen aanwezig, die zeer onaangenaam roken (stonken), en cyaanwaterstof (blauwzuurgas), dat vanzelfsprekend tot vergiftiging kan leiden. Maar ook daarvoor had men een oplossing: <u>ijzeraarde</u>. Dit is een grondsoort waarin ijzer voorkomt. De ijzeraarde werd dan met de gassen in contact gebracht, de kwalijke verontreinigingen reageerden met de ijzeraarde en vormden onoplosbare producten. Dit afval kon weer in zwavelzuurfabrieken worden verwerkt, vanwege het hoge zwavelgehalte. Dat men vroeger nog niet zo zorgvuldig was met deze afvalstoffen, bemerkt men nog heden-ten-dage, doordat de grond van voormalige gasfabrieken vaak met deze ijzerverbindingen verontreinigd is en moet worden gesaneerd.
+Dan waren er nog [[Woorden - Z#Zwavel|zwavel]]verbindingen aanwezig, die zeer onaangenaam roken (stonken), en [[Woorden - W#Waterstofcyanide|waterstofcyanide]] (blauwzuurgas), dat vanzelfsprekend tot vergiftiging kan leiden. Maar ook daarvoor had men een oplossing: <u>[[Woorden - I#IJzeraarde|ijzeraarde]]</u>. Dit is een grondsoort waarin ijzer voorkomt. De ijzeraarde werd dan met de gassen in contact gebracht, de kwalijke verontreinigingen reageerden met de ijzeraarde en vormden onoplosbare producten. Dit afval kon weer in zwavelzuurfabrieken worden verwerkt, vanwege het hoge zwavelgehalte. Dat men vroeger nog niet zo zorgvuldig was met deze afvalstoffen, bemerkt men nog heden-ten-dage, doordat de grond van voormalige gasfabrieken vaak met deze ijzerverbindingen verontreinigd is en moet worden gesaneerd.
 === Het gas bewaren en transporteren ===
 Als het gas dan uiteindelijk geschikt was voor gebruik, moest het natuurlijk worden opgeslagen. De vraag naar gas varieerde nogal, van dag tot dag. Er was dus een buffervoorraad nodig. Voor de opslag daarvan, dienden de gashouders.<br />
-De gashouder was meestal uitgevoerd als een cilinder, waarin boven water (dat 'swinters verwarmd moest worden, om bevriezing te voorkomen) het gas werd opgeslagen. De houder was opgebouwd uit een aantal concentrische ringen. Naarmate er meer gas in de houder aanwezig was, nam die ook in inhoud toe, doordat hij als een telescoop uitzette. Tevens werd op deze manier een geringe overdruk in het leidingstelsel gehandhaafd. Om lekkage van het gas te voorkomen, waren de ringen ieder voorzien van een waterslot. <br />
+De gashouder was meestal uitgevoerd als een cilinder, waarin boven water (dat 'swinters verwarmd moest worden, om bevriezing te voorkomen) het gas werd opgeslagen. De houder was opgebouwd uit een aantal concentrische ringen. Naarmate er meer gas in de houder aanwezig was, nam die ook in inhoud toe, doordat hij als een telescoop uitzette. Tevens werd op deze manier een geringe overdruk in het leidingstelsel gehandhaafd. Om lekkage van het gas te voorkomen, waren de ringen ieder voorzien van een [[Woorden - W#Waterslot|waterslot]].<br />
 Een bewaard gebleven gashouder, die op de lijst van Rijksmonumenten staat, is het exemplaar in Avereest (zie: afbeelding 1). Deze gashouder bestaat uit twee delen, de zogenaamde "kuip", die vol water stond, en de zogenaamde "klok", die in de kuip op-en-neer kon bewegen. Die gashouder is niet zo groot, dus goed in model weer te geven. Let er eens op, dat zo'n groot vlak weer direct met graffiti is vervuild.
 {{Afbeelding
@@ Regel 29: / Regel 28: @@
 |Grootte= 350px
 |Volgnummer= 01
-|Omschrijving= Voormalige gashouder in Avereest
+|Omschrijving= Voormalige gashouder in Avereest (2007)
 |Maker= Gerrit Ferwerda
 |Positie= Links
@@ Regel 41: / Regel 40: @@
 |Positie= Rechts
 }}
-<br clear="all">
+<div style="height: 510px;"></div>
 === Gebruik ===
 Via een ondergronds netwerk van leidingen, werd het gas vanaf de fabriek gedistribueerd. Het gas werd in eerste instantie toegepast in gaslantaarns voor verlichting van steden en/of dorpen, later gevolgd door koken op gas, en voor de welgestelde mensen was er toentertijd zelfs al centrale verwarming.<br />
-In de zestiger jaren kwam de aardgasbel van Slochteren in gebruik. Dat betekende het einde voor de gasfabrieken. Speelt de baan zich voor 1965 af, dan kan dus een werkende gasfabriek op de baan worden gesitueerd. Ná 1965 is het dan een monument, óf een installatie die een andere functie heeft gekregen.
+In de zestiger jaren kwam de aardgasbel van Slochteren in gebruik. Dat betekende het einde voor de gasfabrieken. Speelt de modelbaan zich voor 1965 af, dan kan dus een werkende gasfabriek op de modelbaan worden gesitueerd. Ná 1965 is het dan een monument, óf een installatie die een andere functie heeft gekregen.
 === Schematische weergave ===
 {{Afbeelding
@@ Regel 58: / Regel 57: @@
 Product uit: stadsgas<br />
 Bijproducten: koolteer, ammoniakwater, cokes<br />
-Afval: gebruikte ijzeraarde<br clear="all" />
+Afval: gebruikte ijzeraarde
 === Weergave in model ===
-Elke plaats van enige betekenis had voor 1950 wel een gasfabriek(je), maar er waren  nog geen uitgebreide netwerken om iedereen van gas te voorzien. Het platteland was bijvoorbeeld, meestal nog niet op het gasnetwerk aangesloten. De grootte van de gasfabriek weerspiegelde dus de omvang van het gebied dat van leidingen was voorzien.<br  />
+Elke plaats van enige betekenis had voor 1950 wel een gasfabriek(je), maar er waren nog geen uitgebreide netwerken om iedereen van gas te voorzien. Het platteland was bijvoorbeeld, meestal nog niet op het gasnetwerk aangesloten. De grootte van de gasfabriek weerspiegelde dus de omvang van het gebied dat van leidingen was voorzien.<br  />
 Voor ons als modelspoorhobbyisten is dus van belang te bedenken hoe groot onze stad of dorp is, en hoeveel oppervlakte we op onze modelbaan ter beschikking hebben voor de gasfabriek.<br  />
 Nu is het helaas zo, dat er geen goed gelijkend model van een gasfabriek in de handel voorhanden is. Overal ontbreekt wel een onderdeel. We zijn dus grotendeels op zelfbouw aangewezen.<br />
-Het transport was eenvoudig: kolenaanvoer was met open wagens van hout (bijv. type GTMK) of staal (type GTU), de afvoer van cokes en afval-ijzeraarde evenzo. Bijproducten (teer, ammoniakwater) werden vervoerd met twee-assige ketelwagens.
+Het transport was eenvoudig: kolenaanvoer was met open wagens van hout (bijv. type GTMK) of staal (type GTU), de afvoer van cokes en afval-[[Woorden - I#IJzeraarde|ijzeraarde]] evenzo. Bijproducten (teer, [[Woorden - A#Ammoniakwater|ammoniakwater]]) werden vervoerd met twee-assige ketelwagens.
 === De gashouder in model ===
 {{Afbeelding 3 naast elkaar
@@ Regel 178: / Regel 178: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 10 sep 2023 11:30 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 5 sep 2024 11:24 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|D]]

@@ Regel 14: / Regel 14: @@
 (zie ook: Gasfabriek van Sliedrecht bij "Meer informatie")
 Vaak ook kregen arme mensen via de "bedeling" een zakje cokesbrokken mee naar huis om te stoken, zodat ze hun huisje konden verwarmen. Zó kwam men ook van dit bijproduct af.<br />
-Zie ook afbeelding 02, waar het proces in een diagram wordt weergegeven.
+Zie ook afbeelding 03, waar het proces in een diagram wordt weergegeven.
 === De zuivering ===
 Het gevormde brandbare gas bevatte tevens enige "zwaardere" bestanddelen. Die moesten uit het gas worden gehaald, omdat ze anders in de gasleidingen vloeibaar of vast werden en dus verstoppingen konden veroorzaken. Dit gebeurde door de gassen te koelen, waardoor er een "condensaat" werd gevormd, de <u>koolteer</u>. Dat was dan weer geschikt om hout te behandelen,  en er werden chemicaliën uit bereid. Afvoer geschiedde per ketelwagen, of in vaten.

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 {{Koptekst
-|Vorige= Inleiding Industrie
+|Vorige= Inleiding industrie
 |Volgende= De zuivelfabriek
 |VorigeMenu= Industrie
@@ Regel 172: / Regel 172: @@
 }}
 {{Voettekst
-|Vorige= Inleiding Industrie
+|Vorige= Inleiding industrie
 |Volgende= De zuivelfabriek
 |VorigeMenu= Industrie

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 {{Koptekst
 |Vorige= Inleiding Industrie
 |Volgende= De zuivelfabriek
@@ Regel 180: / Regel 178: @@
 |2=
 * Dhr. B. Rooseboom. Voorzitter van de [http://www.hvavereest.nl Historische Vereniging Avereest].
-* [http://nl.wikipedia.org nl.wikipedia]
+* [https://nl.wikipedia.org/wiki/Gasfabriek nl.wikipedia]
 ----
 {{Referenties}}

@@ Regel 183: / Regel 183: @@
 ----
 {{Referenties}}
-* [https://heritagecalling.com/2020/07/15/a-brief-introduction-to-gasholders/] Informatie over de gasfabriek in het Engels.
+* [https://heritagecalling.com/2020/07/15/a-brief-introduction-to-gasholders/ heritagecalling.com] Informatie over de gasfabriek in het Engels.
 |LetterGrootte= 75%
 |KaderBreedte= 100%
@@ Regel 194: / Regel 194: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="75%" |
-| <small>Laatste wijziging: 1 apr 2023 11:50 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 1 apr 2023 11:52 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|D]]

@@ Regel 26: / Regel 26: @@
 Als het gas dan uiteindelijk geschikt was voor gebruik, moest het natuurlijk worden opgeslagen. De vraag naar gas varieerde nogal, van dag tot dag. Er was dus een buffervoorraad nodig. Voor de opslag daarvan, dienden de gashouders.<br />
 De gashouder was meestal uitgevoerd als een cilinder, waarin boven water (dat 'swinters verwarmd moest worden, om bevriezing te voorkomen) het gas werd opgeslagen. De houder was opgebouwd uit een aantal concentrische ringen. Naarmate er meer gas in de houder aanwezig was, nam die ook in inhoud toe, doordat hij als een telescoop uitzette. Tevens werd op deze manier een geringe overdruk in het leidingstelsel gehandhaafd. Om lekkage van het gas te voorkomen, waren de ringen ieder voorzien van een waterslot. <br />
-Een bewaard gebleven gashouder, die op de lijst van Rijksmonumenten staat, is het exemplaar in Avereest (zie: afbeelding 1). Deze gashouder bestaat uit twee delen, de zogenaamde 'kuip', welke vol water stond, en de zogenaamde 'klok', welke in de kuip op-en-neer kon bewegen. Die gashouder is niet zo groot, dus goed in model weer te geven. Let er eens op, dat zo'n groot vlak weer direct met graffiti is vervuild.
+Een bewaard gebleven gashouder, die op de lijst van Rijksmonumenten staat, is het exemplaar in Avereest (zie: afbeelding 1). Deze gashouder bestaat uit twee delen, de zogenaamde 'kuip', die vol water stond, en de zogenaamde 'klok', die in de kuip op-en-neer kon bewegen. Die gashouder is niet zo groot, dus goed in model weer te geven. Let er eens op, dat zo'n groot vlak weer direct met graffiti is vervuild.
 {{Afbeelding
 |Bestand= Gashouder_Avereest.JPG
@@ Regel 92: / Regel 92: @@
 }}
-Bij de Historische Vereniging Avereest heeft men een model van de gashouder, waarvan de 'klok' (net als bij het grote voorbeeld) op-en-neer kan bewegen in het onderste gedeelte, de 'kuip' (zie: afbeeldingen 4 t/m 8). Bij het origineel (waar 700 kubieke meter gas in opgeslagen kon worden), heeft de kuip een diameter van 13 meter en de klok een diameter van 12 meter. De hoogte van de kuip is zes meter, en de hoogte van de klok is eveneens zes meter. In werkelijkheid is de klok nog een stuk hoger, omdat een gedeelte ervan zich in de kuip bevindt. De ronde plaat, welke aan de ballustrade bevestigd is, is een vullingmeter, die de vulling van de gashouder d.m.v. van een wijzer aangeeft.
+Bij de Historische Vereniging Avereest heeft men een model van de gashouder, waarvan de 'klok' (net als bij het grote voorbeeld) op-en-neer kan bewegen in het onderste gedeelte, de 'kuip' (zie: afbeeldingen 4 t/m 8). Bij het origineel (waar 700 kubieke meter gas in opgeslagen kon worden), heeft de kuip een diameter van 13 meter en de klok een diameter van 12 meter. De hoogte van de kuip is zes meter, en de hoogte van de klok is eveneens zes meter. In werkelijkheid is de klok nog een stuk hoger, omdat een gedeelte ervan zich in de kuip bevindt. De ronde plaat, die aan de ballustrade bevestigd is, is een vullingmeter, die de vulling van de gashouder d.m.v. van een wijzer aangeeft.
 {{Afbeelding 3 naast elkaar