Detectieschakelingen - Bewerkingsoverzicht

Fred: nav

2025-02-17T12:43:36Z

nav

Fred: typenr in plaatje onjuist

2024-08-03T08:10:11Z

typenr in plaatje onjuist

Fred: txt

2024-08-02T15:03:47Z

txt

Fred: cat

2024-06-29T07:56:04Z

cat

Fred: links toeg.

2024-01-23T09:38:45Z

links toeg.

Wijzigingen bekijken

Fred: links toeg.

2023-09-16T14:20:38Z

links toeg.

Wijzigingen bekijken

Fred: cat

2023-08-27T12:57:09Z

cat

Fred: link toeg.

2023-07-11T09:42:03Z

link toeg.

Fred: txt

2023-07-10T09:20:56Z

txt

Fred: links toeg.

2023-06-10T09:48:06Z

links toeg.

@@ Regel 35: / Regel 35: @@
 :* De tweede soort heeft een aparte ontvanger (een lichtgevoelige [[Woorden - D#Diode|diode]] of -[[Woorden - T#Transistor|transistor]] in de sensor) en een zender (een led, of een infrarood-led, die licht uitstraalt). De zender en de ontvanger bevinden zich op enige afstand van elkaar. Wanneer nu een loc of een trein tussen de zender en de ontvanger komt, zal de sensor actief worden.
 === Detectie d.m.v lichtsluis met IC ===
-Voor signalering van naderende treinen bij overwegen, kan een [[Woorden - L#Lichtluis|lichtsluis]] gebouwd worden en de lichtsluis kan met een [[S88, S88N, XpressNet en LocoNet|S88]]-bezetmeldprint worden verbonden. Hierboven werden lichtsluizen toegepast voor het bewaken van een overweg. Een ander voorbeeld van toepassing van een lichtsluis is het in de gaten houden bij meerdere sporen, zoals bijv. parallel lopende sporen in een schaduwstation, samen met het programma "Koploper" en één lichtsluis de treinenloop.
+Voor signalering van naderende treinen bij overwegen, kan een [[Woorden - L#Lichtluis|lichtsluis]] gebouwd worden en de lichtsluis kan met een [[S88, S88-N, XpressNet en LocoNet|S88]]-bezetmeldprint worden verbonden. Hierboven werden lichtsluizen toegepast voor het bewaken van een overweg. Een ander voorbeeld van toepassing van een lichtsluis is het in de gaten houden bij meerdere sporen, zoals bijv. parallel lopende sporen in een schaduwstation, samen met het programma "Koploper" en één lichtsluis de treinenloop.
 Een ideaal [[Woorden - I#IC.|IC]] voor het maken van een [[Woorden - L#Lichtluis|lichtsluis]] is de IS471F, deze is verkrijgbaar met rechte aansluitdraden (IS471FE) of met gebogen aansluitdraden (IS471FS). Het IC maakt gebruik van een gemoduleerd signaal en is daardoor vrijwel ongevoelig voor omgevingslicht. Tevens is het IC voorzien van een interne spanningsregelaar, waardoor een zeer betrouwbare werking gegarandeerd is.
@@ Regel 72: / Regel 72: @@
 Met de infrarood-led SFH409 (15 milliwatt) is een afstand van ongeveer 30 cm te overbruggen. Met de infrarood-led LD274-1 (50 milliwatt) is deze afstand aanmerkelijk groter, daar de LD274-1 meer licht uitstraalt en een veel smallere bundel licht afgeeft. Volgens diverse berichten op internet is de maximale afstand tussen de infrarood-led (LD274-1) en de IS471F een meter of 11 (in de testopstelling werd een afstand van 80 cm moeiteloos overbrugd). Voor het geval dat met de infrarood-led LD274-1 niet voldoende afstand is te overbruggen, kan de infrarood-led LD274-3 (85 milliwatt) worden gebruikt. Deze geeft een nog sterkere lichtbundel af. Maar voor de meeste toepassingen in "modelspoor-land" zal de reikwijdte wel voldoen. Mocht dat toch niet zo zijn, dan zijn er speciale voorzetlenzen, zogenaamde collimatorlenzen (zie foto 05), te koop waarmee de lichtbundel van de infraroodled nog beter gebundeld kan worden (zie ook hieronder bij [[#Meer informatie|"Meer informatie"]]).
 ==== De werking van de schakeling ====
-Wanneer de lichtbundel tussen de infraroodled (SFH409) en het [[Woorden - I#IC.|IC]] onderbroken wordt, zal het relais aantrekken. Hiermee kan een spanning worden doorgegeven (via een relaiscontact) naar bijv. een [[S88, S88N, XpressNet en LocoNet|S88]]-bezetmeldprint, een [[Woorden - E#Elektromotor|motor]], of wat dan ook. Het relais zou weggelaten kunnen worden en de collector van de [[Woorden - T#Transistor|transistor]] kan rechtstreeks op een andere schakeling worden aangesloten, maar of dat goed gaat is niet altijd zeker, daarom is het beter een [[Elektronica basis#Het relais|relais]] toe te passen, dan worden de diverse spanningen goed gescheiden.
+Wanneer de lichtbundel tussen de infraroodled (SFH409) en het [[Woorden - I#IC.|IC]] onderbroken wordt, zal het relais aantrekken. Hiermee kan een spanning worden doorgegeven (via een relaiscontact) naar bijv. een [[S88, S88-N, XpressNet en LocoNet|S88]]-bezetmeldprint, een [[Woorden - E#Elektromotor|motor]], of wat dan ook. Het relais zou weggelaten kunnen worden en de collector van de [[Woorden - T#Transistor|transistor]] kan rechtstreeks op een andere schakeling worden aangesloten, maar of dat goed gaat is niet altijd zeker, daarom is het beter een [[Elektronica basis#Het relais|relais]] toe te passen, dan worden de diverse spanningen goed gescheiden.
 ==== Het IC ====
 Op één van de brede zijden van het IC bevindt zich een klein bobbeltje. Vlak onder dit bobbeltje bevindt zich het lichtgevoelige gedeelte van het [[Woorden - I#IC.|IC]]. De IS471F stuurt de SFH409 aan met een gemoduleerd signaal. Hierdoor is de schakeling niet- of nauwelijks gevoelig voor sterk omgevingslicht. Dit waarborgt een storingvrije en betrouwbare werking. Het IC werkt binnen een ruim [[Woorden - V#Voeding|voeding]]sspanningsbereik; namelijk van 4,5 tot 16 volt. Het IC kan dus vrij vaak op een bestaande (lees: reeds aanwezige) voedingsspanning worden aangesloten. Een [[Woorden - S#Serieweerstand|serieweerstand]] voor de IR led zit al in het IC.
@@ Regel 102: / Regel 102: @@
 |Maker= Fred Eikelboom
 }}
-In de plaats van lichtsluizen is ook gebruik te maken van detectie m.b.v. meldsecties. Door het isoleren van een stuk rails en daar een detectieschakeling op aan te sluiten en door [[S88, S88N, XpressNet en LocoNet|S88]]-bezetmelders toe te passen die werken op het principe van [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]]detectie, zoals de zelfbouwdetector (zie tekening 09 en de foto's 10 en 11).
+In de plaats van lichtsluizen is ook gebruik te maken van detectie m.b.v. meldsecties. Door het isoleren van een stuk rails en daar een detectieschakeling op aan te sluiten en door [[S88, S88-N, XpressNet en LocoNet|S88]]-bezetmelders toe te passen die werken op het principe van [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]]detectie, zoals de zelfbouwdetector (zie tekening 09 en de foto's 10 en 11).
 {{Afbeelding 3 naast elkaar
 |Bestand= DHZ_Detectorschema01.png
@@ Regel 145: / Regel 145: @@
 === De werking van het geheel ===
 ==== De functie van de diodes in de diodeschakeling ====
-Een [[Woorden - D#Diode|diode]] heeft een zogenaamde drempelspanning. Dit is de spanning over een geleidende diode. De [[Woorden - D#Drempelspanning|drempelspanning]] is echter afhankelijk van het type diode en de hoogte van de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] die er doorheen vloeit (de stroomsterkte). De drempelspanning variëert dan ook tussen ongeveer 0,2 en 0,75 volt, afhankelijk van het type diode en de stroomsterkte. In de diodeschakeling staan, per tak, twee diodes in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]], waardoor er een voldoende hoge spanning over de diodes ontstaat om een achterliggende schakeling (zoals bijv. een [[S88, S88N, XpressNet en LocoNet|S88]]-print) aan te sturen. Daar hier gebruik gemaakt wordt van twee antiparallel geschakelde takken, zal die drempelspanning in beide richtingen van de stroom over de diodes aanwezig zijn.
+Een [[Woorden - D#Diode|diode]] heeft een zogenaamde drempelspanning. Dit is de spanning over een geleidende diode. De [[Woorden - D#Drempelspanning|drempelspanning]] is echter afhankelijk van het type diode en de hoogte van de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] die er doorheen vloeit (de stroomsterkte). De drempelspanning variëert dan ook tussen ongeveer 0,2 en 0,75 volt, afhankelijk van het type diode en de stroomsterkte. In de diodeschakeling staan, per tak, twee diodes in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]], waardoor er een voldoende hoge spanning over de diodes ontstaat om een achterliggende schakeling (zoals bijv. een [[S88, S88-N, XpressNet en LocoNet|S88]]-print) aan te sturen. Daar hier gebruik gemaakt wordt van twee antiparallel geschakelde takken, zal die drempelspanning in beide richtingen van de stroom over de diodes aanwezig zijn.
 ==== De functie van de weerstand in de diodeschakeling ====
 De [[Elektronica basis#De weerstand|weerstand]] tussen de [[Woorden - D#Diode|diode]]s in de afbeeldingen 11 en 12 is voor het instellen van de gevoeligheid van de PC817. Bij een hogere waarde reageert de PC817 iets eerder en bij een lagere waarde zal deze iets later reageren.<br />

@@ Regel 104: / Regel 104: @@
 In de plaats van lichtsluizen is ook gebruik te maken van detectie m.b.v. meldsecties. Door het isoleren van een stuk rails en daar een detectieschakeling op aan te sluiten en door [[S88, S88N, XpressNet en LocoNet|S88]]-bezetmelders toe te passen die werken op het principe van [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]]detectie, zoals de zelfbouwdetector (zie tekening 09 en de foto's 10 en 11).
 {{Afbeelding 3 naast elkaar
-|Bestand= DHZ_Detectorschema01.gif
+|Bestand= DHZ_Detectorschema01.png
 |Bestand2= Detector01.gif
 |Bestand3= Detector02.gif

@@ Regel 142: / Regel 142: @@
 <b>Let op!</b> Bij het ene diodepaar moeten de ringen op de [[Woorden - D#Diode|diode]]s beiden "naar links" wijzen en bij het andere diodepaar moeten de ringen op de diodes beiden "naar rechts" wijzen (zie "D" in afbeelding 12). De werkwijze is als volgt:
-De aansluitdraden van de diodes inkorten tot ongeveer 6 mm lengte en aan elkaar solderen (zie "A" in afbeelding 12). Herhaal deze handeling bij de andere twee diodes. Neem een platbektang met dunne, halfronde punten (zogenaamde [[Het gereedschap van de modelspoorder#Tangen|telefoontang]]) en houd de draad zo dicht mogelijk bij het bolletje (de behuizing) vast. Buig nu, zo dicht mogelijk bij het bolletje, de draad haaks om (zie "B" in afbeelding 12). Herhaal deze handeling bij de andere [[Woorden - D#Diode|diode]]. Het andere diodepaar wordt op dezelfde wijze behandeld, maar nu moeten de draden iets verder van de bolletjes af omgebogen worden (zie "C" in afbeelding 12). De bedoeling is dat de draden over het eerder gemaakte diodepaar heen vallen (zie "D" in afbeelding 12). Nu komt de 4700&Omega; weerstand op de diodes. Daarna worden de aansluitdraden van de weerstand om de draden van de diodes gedraaid (zie "E" in afbeelding 12) en het geheel wordt aan elkaar gesoldeerd. Voor de duidelijkheid staat de [[Elektronica basis#De weerstand|weerstand]] hier onder de diodes getekend, op foto 11 zit de weerstand achter de diodes.
+De aansluitdraden van de diodes inkorten tot ongeveer 6 mm lengte en aan elkaar solderen (zie "A" in afbeelding 12). Herhaal deze handeling bij de andere twee diodes. Neem een platbektang met dunne, halfronde punten (zogenaamde [[Het gereedschap van de modelspoorder#Tangen|telefoontang]]) en houd de draad zo dicht mogelijk bij het bolletje (de behuizing) vast. Buig nu, zo dicht mogelijk bij het bolletje, de draad haaks om (zie "B" in afbeelding 12). Herhaal deze handeling bij de andere [[Woorden - D#Diode|diode]]. Het andere diodepaar wordt op dezelfde wijze behandeld, maar nu moeten de draden iets verder van de bolletjes af omgebogen worden (zie "C" in afbeelding 12). De bedoeling is dat de draden over het eerder gemaakte diodepaar heen vallen (zie "D" in afbeelding 12). Nu komt de 4700&Omega; weerstand (R in afbeelding 09) op de diodes. Daarna worden de aansluitdraden van de weerstand om de draden van de diodes gedraaid (zie "E" in afbeelding 12) en het geheel wordt aan elkaar gesoldeerd. Voor de duidelijkheid staat de [[Elektronica basis#De weerstand|weerstand]] hier onder de diodes getekend, op foto 11 zit de weerstand achter de diodes.
 === De werking van het geheel ===
 ==== De functie van de diodes in de diodeschakeling ====

@@ Regel 247: / Regel 247: @@
 [[Categorie: Elektronica analoog|D]]
 [[Categorie: Led|D]]
 [[Categorie: Praktijk|D]]
 [[Categorie: S88|D]]

@@ Regel 252: / Regel 252: @@
 [[Categorie: Bedrading|D]]
 [[Categorie: Bezetmelding/Terugmelding|D]]
 [[Categorie: Elektronica|D]]
 [[Categorie: Elektronica analoog|D]]

@@ Regel 60: / Regel 60: @@
 Op de tekening in afbeelding 03 staat het originele schema van Sharp. Hierin is R1 de belasting. Dit kan bijvoorbeeld een relais zijn. De minimale waarde voor R1 is 280 ohm. Dit i.v.m. de maximale [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] die via pen 2 mag lopen. Als op bijv. de pennen 1 en 2 een relais aangesloten wordt dan mag dit relais dus geen kleinere spoelweerstand hebben dan 280 ohm.
 ==== Toepassing van een relais ====
-Om nu veel meer vrijheid te hebben bij het kiezen van een relais kan een schakeltransistor T1 (zie afbeelding 04) gebruikt worden. De basis van [[Woorden - T#Transistor|transistor]] T1 wordt via een weerstand van minimaal 82k verbonden met pin 2. De emitter van T1 komt aan pin 1 (de massa) en op de collector van T1 komt het relais. De andere zijde van het relais komt aan pin 1 (de plus). Zolang nu de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door het relais niet hoger wordt dan 95 ma, is hier vrijwel elk type relais toe te passen, rekening houdend met de spoelspanning van het relais en de hoogte van de voedingsspanning. Voor een 5 V relais bij een 12 V voedingsspanning moet in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]] met het relais een [[Woorden - S#Serieweerstand|serieweerstand]] opgenomen worden.
+Om nu veel meer vrijheid te hebben bij het kiezen van een relais kan een schakeltransistor T1 (zie afbeelding 04) gebruikt worden. De basis van [[Woorden - T#Transistor|transistor]] T1 wordt via een weerstand van minimaal 82k verbonden met pin 2. De emitter van T1 komt aan pin 1 (de massa) en op de collector van T1 komt het relais. De andere zijde van het relais komt aan pin 1 (de plus). Zolang nu de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door het relais niet hoger wordt dan 95 ma, is hier vrijwel elk type relais toe te passen, rekening houdend met de [[Woorden - S#Spoelspanning|spoelspanning]] van het relais en de hoogte van de voedingsspanning. Voor een 5 V relais bij een 12 V voedingsspanning moet in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]] met het relais een [[Woorden - S#Serieweerstand|serieweerstand]] opgenomen worden.
-De waarde van de serieweerstand wordt als volgt berekend: stel de relaisspanning is 12 volt, de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door het relais is 60 ma (0,06 A) en de voedingsspanning is 16 volt. Over T1 valt 0,7 volt. Blijft over een spanningsverschil van (16 - 12) - 0,7 = 3,3 V. Uit de wet van Ohm volgt dan de waarde met de formule R = U / I, oftewel R = 3,3 / 0,06 = 55 ohm. Standaardwaarde volgens de E-reeks is 56 ohm, dus die waarde wordt gebruikt. Bij een relaisspoelspanning van 5 volt en een voedingsspanning van 12 volt is dat  (12 - 5) - 0,7 = 6,3 V. R = 6,3 / 0,06 = 105 ohm. De eerstvolgende waarde in de E-reeks is 120 ohm. Dus deze waarde wordt hier toegepast, of, met de multimeter uit een aantal 100 ohm weerstanden, een exemplaar selecteren, dat minimaal 105 ohm is).
+De waarde van de serieweerstand wordt als volgt berekend: stel de relaisspanning is 12 volt, de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door het relais is 60 ma (0,06 A) en de voedingsspanning is 16 volt. Over T1 valt 0,7 volt. Blijft over een spanningsverschil van (16 - 12) - 0,7 = 3,3 V. Uit de wet van Ohm volgt dan de waarde met de formule R = U / I, oftewel R = 3,3 / 0,06 = 55 ohm. Standaardwaarde volgens de E-reeks is 56 ohm, dus die waarde wordt gebruikt. Bij een [[Woorden - S#Spoelspanning|spoelspanning]] van 5 volt en een voedingsspanning van 12 volt is dat  (12 - 5) - 0,7 = 6,3 V. R = 6,3 / 0,06 = 105 ohm. De eerstvolgende waarde in de E-reeks is 120 ohm. Dus deze waarde wordt hier toegepast, of, met de multimeter uit een aantal 100 ohm weerstanden, een exemplaar selecteren, dat minimaal 105 ohm is).
 {| class="wikitable"
 | valign='center'| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]<small>&nbsp;&nbsp;'''LET OP'''</small>||valign='top'| Vergeet niet om [[Woorden - D#Diode|diode]] D2 te monteren. Deze dient om de [[Woorden - T#Transistor|transistor]] te beschermen tegen de hoge inductiespanningen, die optreden bij het afvallen van het relais.
@@ Regel 246: / Regel 246: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="75%" |
-| <small>Laatste wijziging: 10 jul 2023 11:20 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 11 jul 2023 11:41 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|D]]

@@ Regel 150: / Regel 150: @@
 === De werking van het geheel ===
 ==== De functie van de diodes in de diodeschakeling ====
-Een [[Woorden - D#Diode|diode]] heeft een zogenaamde drempelspanning. Dit is de spanning over een geleidende diode. De drempelspanning is echter afhankelijk van het type diode en de hoogte van de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] die er doorheen vloeit (de stroomsterkte). De drempelspanning variëert dan ook tussen ongeveer 0,2 en 0,75 volt, afhankelijk van het type diode en de stroomsterkte. In de diodeschakeling staan, per tak, twee diodes in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]], waardoor er een voldoende hoge spanning over de diodes ontstaat om een achterliggende schakeling (zoals bijv. een S88-print) aan te sturen. Daar hier gebruik gemaakt wordt van twee antiparallel geschakelde takken, zal die drempelspanning in beide richtingen van de stroom over de diodes aanwezig zijn.
+Een [[Woorden - D#Diode|diode]] heeft een zogenaamde drempelspanning. Dit is de spanning over een geleidende diode. De [[Woorden - D#Drempelspanning|drempelspanning]] is echter afhankelijk van het type diode en de hoogte van de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] die er doorheen vloeit (de stroomsterkte). De drempelspanning variëert dan ook tussen ongeveer 0,2 en 0,75 volt, afhankelijk van het type diode en de stroomsterkte. In de diodeschakeling staan, per tak, twee diodes in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]], waardoor er een voldoende hoge spanning over de diodes ontstaat om een achterliggende schakeling (zoals bijv. een S88-print) aan te sturen. Daar hier gebruik gemaakt wordt van twee antiparallel geschakelde takken, zal die drempelspanning in beide richtingen van de stroom over de diodes aanwezig zijn.
 ==== De functie van de weerstand in de diodeschakeling ====
 De weerstand tussen de [[Woorden - D#Diode|diode]]s in de afbeeldingen 11 en 12 heeft een dubbele functie.
 # voor het instellen van de gevoeligheid van de PC817. Bij een hogere waarde reageert de PC817 iets eerder en bij een lagere waarde zal deze iets later reageren.
-# geeft een stukje van het digitale signaal (=de digitale informatie) door, dat door de drempelspanning die over de beide in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]] geschakelde diodes staat 'wegvalt'.
+# geeft een stukje van het digitale signaal (=de digitale informatie) door, dat door de [[Woorden - D#Drempelspanning|drempelspanning]] die over de beide in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]] geschakelde diodes staat 'wegvalt'.
 De weerstand zal, omdat hij niet 'richtinggevoelig' is, in beide richtingen van de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] zijn werk doen en geeft dan ook in beide richtingen van de stroom het digitale signaal door.