Elektronica basis - Bewerkingsoverzicht

Fred: woord toeg.

2025-03-14T08:31:14Z

woord toeg.

Fred: txt

2025-03-13T09:09:08Z

txt

Fred: txt

2025-03-12T09:46:25Z

txt

Fred: Waarschuwing Meanwell toeg.

2025-02-21T13:40:30Z

Waarschuwing Meanwell toeg.

Fred: links toeg.

2025-02-19T09:39:21Z

links toeg.

Fred: link toeg.

2025-02-02T09:11:39Z

link toeg.

Fred: link + txt toeg.

2025-01-31T09:32:07Z

link + txt toeg.

Fred: txt aangevuld

2025-01-30T09:27:12Z

txt aangevuld

Fred: Versie 53689 van Fred (overleg) ongedaan gemaakt

2025-01-30T09:26:02Z

Versie 53689 van Fred (overleg) ongedaan gemaakt

Wijzigingen bekijken

Fred: txt aangevuld

2025-01-30T09:24:17Z

txt aangevuld

Wijzigingen bekijken

@@ Regel 1.124: / Regel 1.124: @@
 Van een weerstand met de kleuren: bruin-bruin-zwart-rood-goud is de waarde 1 1 0 &times; 100 = 11k met een tolerantie van 5%. Een weerstand met de kleuren oranje-wit-zwart-rood-rood heeft een waarde van 3 9 0 &times; 100 = 39k met een tolerantie van 2%. Een weerstand met de kleuren groen-blauw-bruin-blauw-groen heeft een waarde van 5 6 1 &times; 1M = 561 mega ohm met een tolerantie van 0,5%. Een eventuele zesde ring geeft de temperatuurcoëficiënt aan. (561 mega-ohm wordt in vaktermen "561 meg" genoemd). Bij het berekenen van weerstandswaarden altijd afronden naar de eerstvolgende verkrijgbare hogere waarde, zie [[#Tolerantie|Tolerantie]].
 ----
 === De Zenerdiode ===
@@ Regel 1.294: / Regel 1.306: @@
 |- valign="top"
 ! scope="row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 13 mrt 2025 10:09 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 14 mrt 2025 9:30 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|E]]

@@ Regel 111: / Regel 111: @@
 |Type= Tekening
 }}
-Bij enkelzijdige gelijkrichting met één [[Woorden - D#Diode|diode]] zal op [[Woorden - B#Buffer elco|de buffer-elco]] een grote rimpel staan. De uitgangsspanning bevat dan een rimpel die veel te groot is om gevoelige apparatuur te kunnen voeden (zie tekening 08). Deze rimpel is nog wel verkleinen door een aantal zeer grote elco's parallel te schakelen, maar vanwege de ruimte die dit inneemt (en de kosten) gebruikt men voor het merendeel voedingen met bruggelijkrichter.
+Bij enkelzijdige gelijkrichting met één [[Woorden - D#Diode|diode]] zal op [[Woorden - B#Buffer-elco|de buffer-elco]] een grote rimpel staan. De uitgangsspanning bevat dan een rimpel die veel te groot is om gevoelige apparatuur te kunnen voeden (zie tekening 08). Deze rimpel is nog wel verkleinen door een aantal zeer grote elco's parallel te schakelen, maar vanwege de ruimte die dit inneemt (en de kosten) gebruikt men voor het merendeel voedingen met bruggelijkrichter.
 {{Afbeelding
 |Bestand= Rimpelspanning-02.gif
@@ Regel 282: / Regel 282: @@
 |Type= Tekening
 }}
-De [[Woorden - E#Elektrolytische condensator|elektrolytische condensator]] Deze naam werd in 1968 bij de firma Philips in Zwolle al afgekort tot "elco" (daar gebruikte men intern de term: "aluminium elco('s)"). De elektrolytische condensator is ook een condensator, maar dan een condensator die leverbaar is met een zeer grote elektrische [[Woorden - C#Capaciteit|capaciteit]], zoals 10000 &mu;F of 33000 &mu;F. Er zijn echter ook elco's leverbaar met kleinere waarden, zoals bijvoorbeeld 0,1 &mu;F of 0,33 &mu;F. De elco heeft een speciale eigenschap, hij is namelijk "gepolariseerd" (ook wel "polair" genoemd). Dat betekent dat de elco een positieve pool (de plus), en een negatieve pool (de min) heeft.
+De [[Woorden - E#Elektrolytische condensator|elektrolytische condensator]] Deze naam werd in 1968 bij de firma Philips in Zwolle al afgekort tot "elco" (daar gebruikte men intern de term: "aluminium elco('s)"). Eén van de leidinggevenden vond dat de term "aluminium elektronische condensator(en)" wel "een hele mond vol" was, en bedacht daarom de kortere term "aluminium elco('s)".<br>
-De benaming elektrolytische condensator (elco) betekent dat de elco gevuld is met een [[Woorden - E#Elektrolyt|elektrolyt]]. Deze elektroliet bevindt zich tussen twee stroken opgerold materiaal: de "kathode", bestaande uit aluminiumfolie, en de "anode", bestaande uit sterk opgeruwd aluminiumfolie, met daarop een dun laagje aluminiumoxide.
+De benaming "elektrolytische condensator" (elco) betekent dat de elco gevuld is met een [[Woorden - E#Elektrolyt|elektrolyt]]. Deze elektrolyt/elektroliet bevindt zich tussen twee stroken opgerold materiaal: de "kathode", bestaande uit aluminiumfolie, en de "anode", bestaande uit sterk opgeruwd aluminiumfolie, met daarop een dun laagje aluminiumoxide.
 {{Afbeelding
 |Bestand= Elcoos.GIF
@@ Regel 718: / Regel 719: @@
 In de elektronica worden spoelen met name gebruikt voor filtering en als onderdeel van frequentiebepalende circuits voor afstemming of het genereren van signalen. Storende signalen van apparaten, zoals elektromotoren en tl-verlichting, kunnen worden verzwakt door het gebruik van een smoorspoel.
-Voorbeelden waar een spoel gebruikt wordt: een [[#Het relais|relais]]  en de watertoevoerafsluitklep van een wasmachine.
+Voorbeelden waar een spoel gebruikt wordt: een [[#Het relais|relais]], een [[Spannings-buffer voor loc- of sounddecoder#Powerpack|step-up convertor]] en de watertoevoerafsluitklep van een wasmachine.
 ----
 === De smoorspoel ===
@@ Regel 1.293: / Regel 1.294: @@
 |- valign="top"
 ! scope="row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 12 mrt 2025 10:46 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 13 mrt 2025 10:09 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|E]]

@@ Regel 340: / Regel 340: @@
 |Type= Foto
 }}
-De GoldCap is een dubbellaags elektrolytische condensator. Vakterm: EDLC ofwel "Electric Double Layer Capacitor". De GoldCaps hebben een maximale werkspanning van 2,3, 2,5, 2,7 3,6, 5,5 en 6,3 volt. De dubbellaags condensator is o.a. ook onder de namen PowerCaps, DynaCaps of GreenCaps in de handel. GoldCaps hebben een trage laad- en ontlaadtijd. Zie aanvullende informatie in het artikel "[[GoldCaps]]".
+De GoldCap is een dubbellaags elektrolytische condensator. Vakterm: EDLC ofwel "Electric Double Layer Capacitor". De GoldCaps hebben een maximale werkspanning van 2,3, 2,5, 2,7 3,6, 5,5 en 6,3 volt. De dubbellaags condensator is o.a. ook onder de namen SuperCaps, PowerCaps, DynaCaps of GreenCaps in de handel. GoldCaps hebben een trage laad- en ontlaadtijd. Zie aanvullende informatie in het artikel "[[GoldCaps]]".
 In een nieuwe datasheet van de fabrikant staat een grafiek met daarin de spanningen na 1 uur, 100 uur en 200 uur opladen.
@@ Regel 1.293: / Regel 1.293: @@
 |- valign="top"
 ! scope="row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 21 feb 2025 14:40 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 12 mrt 2025 10:46 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|E]]

@@ Regel 688: / Regel 688: @@
 De enkelpolige schakelaar is een schakelaar voorzien van 2 aansluitklemmen en 1 schakelknop. Met deze schakelaar wordt één geleider onderbroken ofwel doorverbonden. Hij is daarmee de meest eenvoudige schakelaar die wordt toegepast in de elektrotechniek.
-De dubbelpolige of tweepolige schakelaar beschikt over vier aansluitklemmen en 1 schakelknop. De werking is gelijk aan twee parallelle enkelpolige schakelaars die mechanisch gekoppeld zijn. Deze wordt toegepast in apparatuur die aangesloten wordt op de netspanning. Hier worden beide draden tegelijkertijd onderbroken (of ingeschakeld) voor de [[Veilig werken|veiligheid]].<br>Zie verder artikel: [[Schakelaar aansluiten|Schakelaar aansluiten]] en artikel: [[Ompoolschakelaar aansluiten|Ompoolschakelaar aansluiten]].
+De dubbelpolige of tweepolige schakelaar beschikt over vier aansluitklemmen en 1 schakelknop. De werking is gelijk aan twee parallelle enkelpolige schakelaars die mechanisch gekoppeld zijn. Deze wordt toegepast in apparatuur die aangesloten wordt op de netspanning. Hier worden beide draden tegelijkertijd onderbroken (of ingeschakeld) voor de [[Veilig werken|veiligheid]].Lees ook de waarschuwing over de [[Veilig werken#Meanwell apparatuur|Meanwell apparatuur]]. Zie verder artikel: [[Schakelaar aansluiten|Schakelaar aansluiten]] en artikel: [[Ompoolschakelaar aansluiten|Ompoolschakelaar aansluiten]].
 ----
 === De Schottky diode ===
@@ Regel 1.293: / Regel 1.293: @@
 |- valign="top"
 ! scope="row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 19 feb 2025 10:39 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 21 feb 2025 14:40 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|E]]

@@ Regel 54: / Regel 54: @@
 De [[Woorden - B#Bruggelijkrichter|bruggelijkrichter]] bestaat uit vier dioden in één behuizing, de "brugcel" (zie links op tekening 01) of uit vier losse dioden die in brug geschakeld zijn (zie rechts op tekening 01). Dit is de Graetz-schakeling, genoemd naar de uitvinder ervan. Twee van de vier dioden kunnen ook zenerdioden zijn, dan wordt de uitgangsspanning direct beperkt tot de zenerwaarde.
-Achter de gelijkrichter staat een pulserende gelijkspanning, daarom wordt een [[Woorden - E#ELCO.|elco]] geplaatst (met grote capaciteit) om de rimpelspanning te verminderen. De onbelaste spanning achter de elco is 1,414 &times; de wisselspanning die op de ingang van de gelijkrichter staat, minus de [[Woorden - D#Drempelspanning|drempelspanning]] over twee diodes (circa 1,4 volt). Dus bij een ingangsspanning van 12 volt wisselspanning staat er op de elco een spanning van: (12 &times; 1,414) - 1,4 = 15,56 volt.
+Achter de gelijkrichter staat een pulserende gelijkspanning, daarom wordt een [[Woorden - E#ELCO.|elco]] geplaatst (met grote [[Woorden - C#Capaciteit|capaciteit]]) om de rimpelspanning te verminderen. De onbelaste spanning achter de elco is 1,414 &times; de wisselspanning die op de ingang van de gelijkrichter staat, minus de [[Woorden - D#Drempelspanning|drempelspanning]] over twee diodes (circa 1,4 volt). Dus bij een ingangsspanning van 12 volt wisselspanning staat er op de elco een spanning van: (12 &times; 1,414) - 1,4 = 15,56 volt.
 In figuur 2 (zie afbeelding 03) geleidt afwisselend [[Woorden - D#Diode|diode]] A of B. In figuur 3 (zie afbeelding 03) geleiden afwisselend de diodeparen A en A' of B en B'. Aan de rechterzijde van afbeelding 03 is de vorm van de uitgangsspanning weergegeven.
@@ Regel 102: / Regel 102: @@
 |Type= Tekening
 }}
-Achter de gelijkrichter (dus op + en -) is een pulserende gelijkspanning (rimpelspanning genoemd) aanwezig, en daar is de meeste apparatuur niet voor ontworpen. Die apparatuur verwacht een behoorlijk afgevlakte spanning (gelijkspanning, met zo klein mogelijke rimpel). Daarom wordt over de plus en min van de gelijkrichter een elco met grote capaciteit geplaatst (zie tekening 07) om de rimpelspanning te verminderen c.q. af te vlakken. De uitgangsspanning noemt men daarom afgevlakte gelijkspanning. De waarde van de elco (aantal &mu;F) is afhankelijk van de grootte van de uitgangs[[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]].
+Achter de gelijkrichter (dus op + en -) is een pulserende gelijkspanning (rimpelspanning genoemd) aanwezig, en daar is de meeste apparatuur niet voor ontworpen. Die apparatuur verwacht een behoorlijk afgevlakte spanning (gelijkspanning, met zo klein mogelijke rimpel). Daarom wordt over de plus en min van de gelijkrichter een elco met grote [[Woorden - C#Capaciteit|capaciteit]] geplaatst (zie tekening 07) om de rimpelspanning te verminderen c.q. af te vlakken. De uitgangsspanning noemt men daarom afgevlakte gelijkspanning. De waarde van de elco (aantal &mu;F) is afhankelijk van de grootte van de uitgangs[[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]].
 {{Afbeelding
 |Bestand= Rimpelspanning-01.gif
@@ Regel 282: / Regel 282: @@
 |Type= Tekening
 }}
-De [[Woorden - E#Elektrolytische condensator|elektrolytische condensator]] Deze naam werd in 1968 bij de firma Philips in Zwolle al afgekort tot "elco" (daar gebruikte men intern de term: "aluminium elco('s)"). De elektrolytische condensator is ook een condensator, maar dan een condensator die leverbaar is met een zeer grote elektrische capaciteit, zoals 10000 &mu;F of 33000 &mu;F. Er zijn echter ook elco's leverbaar met kleinere waarden, zoals bijvoorbeeld 0,1 &mu;F of 0,33 &mu;F. De elco heeft een speciale eigenschap, hij is namelijk "gepolariseerd" (ook wel "polair" genoemd). Dat betekent dat de elco een positieve pool (de plus), en een negatieve pool (de min) heeft.
+De [[Woorden - E#Elektrolytische condensator|elektrolytische condensator]] Deze naam werd in 1968 bij de firma Philips in Zwolle al afgekort tot "elco" (daar gebruikte men intern de term: "aluminium elco('s)"). De elektrolytische condensator is ook een condensator, maar dan een condensator die leverbaar is met een zeer grote elektrische [[Woorden - C#Capaciteit|capaciteit]], zoals 10000 &mu;F of 33000 &mu;F. Er zijn echter ook elco's leverbaar met kleinere waarden, zoals bijvoorbeeld 0,1 &mu;F of 0,33 &mu;F. De elco heeft een speciale eigenschap, hij is namelijk "gepolariseerd" (ook wel "polair" genoemd). Dat betekent dat de elco een positieve pool (de plus), en een negatieve pool (de min) heeft.
 De benaming elektrolytische condensator (elco) betekent dat de elco gevuld is met een [[Woorden - E#Elektrolyt|elektrolyt]]. Deze elektroliet bevindt zich tussen twee stroken opgerold materiaal: de "kathode", bestaande uit aluminiumfolie, en de "anode", bestaande uit sterk opgeruwd aluminiumfolie, met daarop een dun laagje aluminiumoxide.
@@ Regel 310: / Regel 310: @@
 Pas op voor het kortsluiten van een elco. Bij een elco van 100&mu;F kan al een [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] van 20 ampère gaan lopen!
 === Elco's parallel schakelen===
-Wanneer meer elco-capaciteit nodig is, stel 2000 &mu;F i.p.v. 1000 &mu;F, dan kunnen twee elco's van 1000 &mu;F parallel worden geschakeld (de plus van elco1 aan de plus van elco2 en de min van elco1 aan de min van elco2). De twee elco's samen hebben dan een waarde van 2000 &mu;F. Bij meerdere elco's parallel moeten de waarden bij elkaar opgeteld worden.
+Wanneer meer [[Woorden - C#Capaciteit|capaciteit]] nodig is, stel 2000 &mu;F i.p.v. 1000 &mu;F, dan kunnen twee elco's van 1000 &mu;F parallel worden geschakeld (de plus van elco1 aan de plus van elco2 en de min van elco1 aan de min van elco2). De twee elco's samen hebben dan een waarde van 2000 &mu;F. Bij meerdere elco's parallel moeten de waarden bij elkaar opgeteld worden.
 Eén grote elco of meerdere kleinere elco's parallel maakt in de elektronica elektrisch gezien niet uit. De totale waarde is de som van alle elco's in parallelschakeling. Het kan, vanwege de beperkte ruimte in een rijtuig, handiger zijn om een aantal kleinere elco's parallel te schakelen omdat deze gemakkelijker weg te werken zijn.
@@ Regel 739: / Regel 739: @@
 De smoorspoelen kunnen aanwezig blijven, tenzij de decoderfabrikant aangeeft dat die ook verwijderd moeten worden.
-Zie ook het artikel [[Stappenplan decoderinbouw]].
+Zie ook het artikel [[Stappenplan locdecoderinbouw|Stappenplan locdecoderinbouw]].
 ----
 === De spanningsregelaar ===
@@ Regel 806: / Regel 806: @@
 }}
 Bij een [[Woorden - T#Tantaal-elco|tantaal-elco]] wordt voor het diëlektricum gebruik gemaakt van tantalium(V)oxide (Ta<Sub>2</Sub>O<Sub>5</Sub>). Het voordeel van tantaal-elco's is:
-* ze nemen minder ruimte op de print in beslag (veel kleinere afmetingen dan een aluminium-elco met dezelfde capaciteit);
+* ze nemen minder ruimte op de print in beslag (veel kleinere afmetingen dan een aluminium-elco met dezelfde [[Woorden - C#Capaciteit|capaciteit]]);
 * hebben een zeer lage lekstroom;
 * er kan een kleinere waarde worden toegepast. 22&mu;F tantaal komt overeen met een 150&mu;F Aluminium-elco.
@@ Regel 1.182: / Regel 1.182: @@
 }}
 {{Link intern
-|Link= Stappenplan decoderinbouw
+|Link= Stappenplan locdecoderinbouw
-|Linknaam= Stappenplan decoderinbouw
+|Linknaam= Stappenplan locdecoderinbouw
 }}
 {{Link intern
@@ Regel 1.293: / Regel 1.293: @@
 |- valign="top"
 ! scope="row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 2 feb 2025 10:11 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 19 feb 2025 10:39 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|E]]

@@ Regel 635: / Regel 635: @@
 |Maker= Fred Eikelboom
 }}
-Een bistabiel relais is een relais met twee standen, dat na de bekrachtiging in de geschakelde stand blijft. Daardoor blijven de contacten staan in de stand waarin ze geschakeld worden, ook na het uitschakelen van de stuurspanning. Een bistabiel relais is voorzien van twee spoelen, de "set"- en de "reset"-spoel. Het vasthouden van het anker in één van de twee posities kan mechanisch of m.b.v. een kleine permanente magneet geschieden.
+Een bistabiel relais (ook in het Engels: [[Woorden - L#Latching relay|latching relay]] genoemd) is een relais met twee standen, dat na de bekrachtiging in de geschakelde stand blijft. Daardoor blijven de contacten staan in de stand waarin ze geschakeld worden, ook na het uitschakelen van de stuurspanning. Een bistabiel relais is voorzien van twee spoelen, de "set"- en de "reset"-spoel. Het vasthouden van het anker in één van de twee posities kan mechanisch of m.b.v. een kleine permanente magneet geschieden.
 ==== Wanneer worden relais gebruikt? ====
 Relais worden overal ingezet op die plaatsen waar een hoge [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] geschakeld moet worden. Om de volgende redenen wordt gebruik gemaakt van een relais i.p.v. een schakelaar:
@@ Regel 642: / Regel 642: @@
 * een kleine schakelaar kan eenvoudiger ergens geplaatst worden (betere ruimtebenutting);
 * beperken van spanningsverliezen door lange bedrading.
-Wanneer een relais gebruikt wordt met lage spoelsp[[Woorden - S#Spoelspanning|spoelspanning]] (12 of 24 volt), volstaan dunne draden (0,14 mm&sup2; als aanstuurbedrading van de lichte enkelpolige schakelaar naar het relais. De dikkere draden lopen van de voeding naar het schakelcontact van het relais en vanaf het het schakelcontact van het relais verder naar de verbruiker (bijv. een wisselspoel). Er kan dan een kleine schakelaar gebruikt worden (bijv. Conrad bestelnr: 701070 - 89), die gemakkelijk ergens in te bouwen of te plaatsen is en toch indirect een hoge [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] kan schakelen.
+Wanneer een relais gebruikt wordt met lage [[Woorden - S#Spoelspanning|spoelspanning]] (12 of 24 volt), volstaan dunne draden (0,14 mm&sup2; als aanstuurbedrading van de lichte enkelpolige schakelaar naar het relais. De dikkere draden lopen van de voeding naar het schakelcontact van het relais en vanaf het het schakelcontact van het relais verder naar de verbruiker (bijv. een wisselspoel). Er kan dan een kleine schakelaar gebruikt worden (bijv. Conrad bestelnr: 701070 - 89), die gemakkelijk ergens in te bouwen of te plaatsen is en toch indirect een hoge [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] kan schakelen.
 ==== Vonkblussing ====
 Wanneer een relais gebruikt wordt om een trafo in- of uit te schakelen, ontstaan er vaak vonken tussen de relaiscontacten, wanneer het relais uitschakelt. In dat geval is de trafo de schuldige. De spoel van de trafo probeert namelijk de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] zo lang mogelijk te laten lopen door het circuit, met name op het moment van uitschakelen, waardoor er tussen de contacten een vonk ontstaat. Bij nieuwe relais die wisselspanning moeten schakelen, wordt daarom vaak een "RC-netwerkje" gemonteerd over de contacten, zodat deze een langere levensduur hebben. Zo een blusnetwerkje (in het Engels "snubber") bestaat uit een weerstand en een condensator (vandaar de naam "RC-netwerkje"), die in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]] geschakeld zijn. Dat blusnetwerkje zorgt er voor dat de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] die door de schakelaar wil, na het uitschakelen omgeleid wordt. Voor de weerstand wordt meestal een waarde van 100 &Omega; tot 330 &Omega; gebruikt en voor de condensator een waarde van 0,1 &micro;F/400V= (bij netspanning 230 V<big>~</big>) of zelfs 0,1 &micro;F/630V= (bij netspanning 400 V<big>~</big>). Af fabriek zijn kant-en-klare vonkblussers leverbaar waarbij de weerstand en de condensator ingegoten zijn in een kleine behuizing. Bij relais die gelijkspanning moeten schakelen wordt vaak een [[Woorden - D#Diode|diode]]-netwerkje gebruikt.
@@ Regel 1.293: / Regel 1.293: @@
 |- valign="top"
 ! scope="row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 31 jan 2025 10:32 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 2 feb 2025 10:11 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|E]]

@@ Regel 549: / Regel 549: @@
 De elektromagneet in het relais bestaat uit een stuk [[Woorden - W#Weekijzer|weekijzer]] (A) met daaromheen een groot aantal windingen van dun gelakt koperdraad (B), zie tekening 28. De lak om het koperdraad voorkomt dat de windingen onderling kortsluiting maken. Wanneer op de aansluitdraden van de spoel (S) een voldoende hoge spanning wordt gezet, ontstaat in- en om de spoel een magnetisch veld. Dit veld zal het weekijzer in/om de spoel magnetiseren. Door de magnetische trekkracht wordt het weekijzeren anker door de elektromagneet, tegen de veerspanning in, aangetrokken. Zodra er een voldoende hoge spanning aanwezig is over de spoel, zal het relais dus "aantrekken" (inschakelen of omschakelen afhankelijk van het type relais). Zodra de stuurspanning wegvalt, zal het magnetisch veld wegvallen en het relais in de ruststand terugspringen door de veerspanning (V).
 ==== DC of AC ====
-Staat er een = symbool op de spoel, dan is de relaisspoel bedoeld voor gelijkspanning (DC). Staat er een ~ symbool op de spoel, dan is de relaisspoel bedoeld voor wisselspanning (AC).
+Staat er een = symbool op de spoel, dan is de relaisspoel bedoeld voor gelijkspanning (DC). Staat er een <big>~</big> symbool op de spoel, dan is de relaisspoel bedoeld voor wisselspanning (AC).
 <u>Gelijkspanningrelais</u>
 {{Afbeelding
@@ Regel 644: / Regel 644: @@
 Wanneer een relais gebruikt wordt met lage spoelsp[[Woorden - S#Spoelspanning|spoelspanning]] (12 of 24 volt), volstaan dunne draden (0,14 mm&sup2; als aanstuurbedrading van de lichte enkelpolige schakelaar naar het relais. De dikkere draden lopen van de voeding naar het schakelcontact van het relais en vanaf het het schakelcontact van het relais verder naar de verbruiker (bijv. een wisselspoel). Er kan dan een kleine schakelaar gebruikt worden (bijv. Conrad bestelnr: 701070 - 89), die gemakkelijk ergens in te bouwen of te plaatsen is en toch indirect een hoge [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] kan schakelen.
 ==== Vonkblussing ====
-Wanneer een relais gebruikt wordt om een trafo in- of uit te schakelen, ontstaan er vaak vonken tussen de relaiscontacten, wanneer het relais uitschakelt. In dat geval is de trafo de schuldige. De spoel van de trafo probeert namelijk de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] zo lang mogelijk te laten lopen door het circuit, met name op het moment van uitschakelen, waardoor er tussen de contacten een vonk ontstaat. Bij nieuwe relais die wisselspanning moeten schakelen, wordt daarom vaak een "RC-netwerkje" gemonteerd over de contacten, zodat deze een langere levensduur hebben. Zo een blusnetwerkje (in het Engels "snubber") bestaat uit een weerstand en een condensator (vandaar de naam "RC-netwerkje"), die in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]] geschakeld zijn. Dat blusnetwerkje zorgt er voor dat de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] die door de schakelaar wil, na het uitschakelen omgeleid wordt. Voor de weerstand wordt meestal een waarde van 100 tot 330 &Omega; gebruikt en voor de condensator een waarde van 0,1 &micro;F/400V= of zelfs 0,1 &micro;F/630V=. Af fabriek zijn kant-en-klare vonkblussers leverbaar waarbij de weerstand en de condensator ingegoten zijn in een kleine behuizing. Bij relais die gelijkspanning moeten schakelen wordt vaak een [[Woorden - D#Diode|diode]]-netwerkje gebruikt.
+Wanneer een relais gebruikt wordt om een trafo in- of uit te schakelen, ontstaan er vaak vonken tussen de relaiscontacten, wanneer het relais uitschakelt. In dat geval is de trafo de schuldige. De spoel van de trafo probeert namelijk de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] zo lang mogelijk te laten lopen door het circuit, met name op het moment van uitschakelen, waardoor er tussen de contacten een vonk ontstaat. Bij nieuwe relais die wisselspanning moeten schakelen, wordt daarom vaak een "RC-netwerkje" gemonteerd over de contacten, zodat deze een langere levensduur hebben. Zo een blusnetwerkje (in het Engels "snubber") bestaat uit een weerstand en een condensator (vandaar de naam "RC-netwerkje"), die in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]] geschakeld zijn. Dat blusnetwerkje zorgt er voor dat de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] die door de schakelaar wil, na het uitschakelen omgeleid wordt. Voor de weerstand wordt meestal een waarde van 100 &Omega; tot 330 &Omega; gebruikt en voor de condensator een waarde van 0,1 &micro;F/400V= (bij netspanning 230 V<big>~</big>) of zelfs 0,1 &micro;F/630V= (bij netspanning 400 V<big>~</big>). Af fabriek zijn kant-en-klare vonkblussers leverbaar waarbij de weerstand en de condensator ingegoten zijn in een kleine behuizing. Bij relais die gelijkspanning moeten schakelen wordt vaak een [[Woorden - D#Diode|diode]]-netwerkje gebruikt.
 ----
 === Het halfgeleiderrelais ===
@@ Regel 1.293: / Regel 1.293: @@
 |- valign="top"
 ! scope="row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 30 jan 2025 10:03 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 30 jan 2025 10:29 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|E]]