Handleiding voor het solderen - Bewerkingsoverzicht

Fred: links toeg.

2025-01-11T09:31:50Z

links toeg.

Fred: link aangep.

2025-01-10T15:36:37Z

link aangep.

Fred: txt

2024-10-02T09:53:20Z

txt

Fred: link aangep.

2024-07-23T08:44:08Z

link aangep.

Fred: ü

2023-08-27T15:58:32Z

Fred: links toeg.

2023-05-02T08:49:00Z

links toeg.

Fred: link toeg.

2023-04-18T12:35:31Z

link toeg.

Fred: datum wijz.

2023-02-12T12:23:00Z

datum wijz.

Fred: link toeg.

2023-02-12T12:21:51Z

link toeg.

Fred: tekst toeg.

2023-02-08T08:39:04Z

tekst toeg.

@@ Regel 9: / Regel 9: @@
 '''Handleiding voor het maken van een goede soldeerverbinding'''
-In deze '''handleiding voor het solderen''' wordt aangegeven hoe onderdelen op een enkelzijdige printplaat gesoldeerd worden.<br>
+In deze '''handleiding voor het solderen''' wordt aangegeven hoe onderdelen op een [[Woorden - P#Print|print]] gesoldeerd worden.<br>
-Het gaat hier alleen over zogenaamde "through hole" onderdelen, dat wil zeggen onderdelen met aansluitdraden die door de print worden gestoken en aan de onderkant van de [[Woorden - P#Printplaat|printplaat]] vastgesoldeerd worden, dus geen "surface mounted device" (SMD) onderdelen.
+Het gaat hier alleen over zogenaamde [[Woorden - T#Through-hole technology|"through-hole"]] onderdelen, dat wil zeggen onderdelen met aansluitdraden die door de print worden gestoken en aan de onderkant van de [[Woorden - P#Printplaat|printplaat]] vastgesoldeerd worden, dus geen "surface mounted device" ([[Woorden - S#SMD.|SMD]]) onderdelen.
 {{Afbeelding
 |Bestand= Soldeer_bout.png
@@ Regel 23: / Regel 23: @@
 Voor [[het solderen]] moeten de aansluitdraden van het onderdeel (de [[Woorden - C#Component|component]]) goed schoon zijn. Zo nodig kunnen de aansluitdraden voorzichtig met een mesje of met fijnkorrelig (waterproof) schuurpapier blank gemaakt worden. Ook de koperbanen van de printplaat moeten schoon en vetvrij zijn, dit kan met b.v. "Cif" en een schuursponsje, raak de koperkant hierna niet meer aan, om geen vingerafdrukken achter te laten.
-Steek het te solderen onderdeel door de juiste gaten van de print en buig eventueel de aansluitdraden aan de koperzijde onder een hoek van ongeveer 45&deg; om, of gebruik een printplaathouder met "derde hand". Hierdoor wordt voorkomen dat het onderdeel tijdens het solderen weer uit de print valt. Op een fabrieksprintplaat is aan de [[Woorden - C#Component|component]]enkant met een opdruk aangegeven hoe de onderdelen geplaatst moeten worden.
+Steek het te solderen onderdeel door de juiste gaten van de print en buig eventueel de aansluitdraden aan de koperzijde onder een hoek van ongeveer 45&deg; om, of gebruik een printplaathouder (bijv. 1372161 - 8J van Conrad) en een "derde hand" (bijv. 2290457 - 8J van Conrad). Hierdoor wordt voorkomen dat het onderdeel tijdens het solderen weer uit de print valt. Op een fabrieksprintplaat is aan de [[Woorden - C#Component|component]]enkant met een opdruk aangegeven hoe de onderdelen geplaatst moeten worden.
 === De soldeermethode ===
-De soldeerbout met lichte druk tegen de aansluitdraad van het onderdeel houden en tevens tegen de koperbaan op de printplaat. Nu  meteen het (harskern)soldeer toevoegen en het onderdeel niet meer bewegen. Zodra het soldeer de soldeerstift raakt, zal het gaan vloeien (zie afbeelding 01).
+De soldeerbout met lichte druk tegen de aansluitdraad van het onderdeel houden en tevens tegen de koperbaan op de printplaat. Nu  meteen het ([[Woorden - H#Hars|hars]]kern)soldeer toevoegen en het onderdeel ''niet'' meer bewegen. Zodra het soldeer de soldeerstift raakt, zal het gaan vloeien (zie afbeelding 01). Dankzij de harskern (hars = [[Woorden - C#Colofonium|colophonium]]) vloeit het vloeibare tin over het koperoppervlak van de print en rondom de aansluitdraad en kruipt meteen langs de aansluitdraad van het onderdeel een stukje omhoog. Tegelijkertijd wordt [[Woorden - O#Oxide|oxide]] van de koperbanen door de hars opgelost en voorkomt de hars [[Woorden - O#Oxidatie|oxidatie]] van de koperbanen.
 {{Afbeelding
 |Bestand= Soldeer_goed.png
@@ Regel 39: / Regel 36: @@
 |Maker= Fred Eikelboom
 }}
 === Snel solderen ===
 Het solderen mag niet langer dan vier tot vijf seconden duren, maar dit hangt af van het soort onderdeel; een onderdeel met relatief veel metaal, zoals een print-aansluitklem of -connector, of een groot koperoppervlak, neemt meer warmte op en het duurt iets langer voordat het soldeer goed vloeit. Dit soort onderdelen kunnen ook met een iets hetere soldeerbout worden gesoldeerd. Bij te lang verhitten bestaat de  kans dat het onderdeel en/of de print oververhit wordt, waardoor het onderdeel defect raakt of de koperbaan loslaat van de ondergrond. Knip na het solderen de overtollige draad van het onderdeel ca. 2 mm boven de soldeerverbinding af met een zijkniptang. Hierdoor ontstaat werkruimte voor het solderen van het volgende onderdeel. Een goede soldeerverbinding ziet er uit als in afbeelding 02.
@@ Regel 58: / Regel 54: @@
 #* vuile aansluitdraden
 #* vette, vervuilde of licht geoxideerde koperbanen op de printplaat.
-#* Smerig, mat en onregelmatig oppervlak, een zogenaamde "koude las". Het is mogelijk dat het onderdeel uit de print getrokken kan worden. Mogelijke oorzaken:
+#* Smerig, mat en onregelmatig oppervlak, een zogenaamde "koude las" (zie afbeeldingen 03, 04 en 05). Het is mogelijk dat het onderdeel uit de print getrokken kan worden. Mogelijke oorzaken:
 #* het onderdeel is bewogen tijdens het stollen van het soldeertin
 #* verkeerde soldeerstift in de soldeerbout
 #* te lage temperatuur of soldeerbout met te weinig vermogen
+{{Afbeelding 2 naast elkaar
-{{Afbeelding
+|Bestand= Soldeer_slecht2.png
-|Bestand= Soldeer_slecht2.png
+|Bestand2= Cold solder joint2.jpg
-|Grootte= Klein
+|Grootte= 325px
-|Volgnummer= 04
+|Grootte2= 250px
 |Omschrijving= Nog een foute soldeerverbinding, een zogenaamde "koude las"
-|Type= Tekening
+|Omschrijving2= Nog een koude las
-|Maker= Fred Eikelboom
+|Type1= Schema
 }}
 Dit kan veroorzaakt worden door:
@@ Regel 75: / Regel 76: @@
 :* vervuilde aansluitdraden
 :* vette, vervuilde of licht geoxideerde koperbanen op de printplaat.
 ==== Restanten van hars verwijderen ====
-Na het solderen kunnen de harsrestanten verwijderd worden met wasbenzine of "thinner". Daardoor is goed zien of alle verbindingen correct zijn en er is te zien of er niet per ongeluk een kortsluiting is ontstaan tussen aansluitdraden of koperbanen. Controleer de print altijd zorgvuldig, eventueel met een loupe of vergrootglas, voordat de voedingsspanning wordt aangesloten.
+Na het solderen kunnen de restanten van de [[Woorden - H#Hars|hars]] verwijderd worden met wasbenzine of "thinner". Daardoor is goed zien of alle verbindingen correct zijn en er is te zien of er niet per ongeluk een kortsluiting is ontstaan tussen aansluitdraden of koperbanen. Controleer de print altijd zorgvuldig, eventueel met een loupe of vergrootglas, voordat de voedingsspanning wordt aangesloten.
 === Loodvrij soldeertin ===
 Loodvrij soldeertin bestaat uit Sn99,3/Cu0,7 (oftewel 99,3% tin/0,7% koper), en werkt net even wat anders dan je zou verwachten. Loodvrij tin moet je op een iets hogere temperatuur gebruiken. De standaard temperatuur voor loodhoudend [[Woorden - S#Soldeertin|soldeertin]] bestaande uit Sn60/Pb40 (oftewel 60% tin/40% lood) ligt wat lager, ca. 185-190 graden en wanneer die instelling gebruikt wordt, zal loodvrij soldeertin niet goed genoeg vloeien. Gebruik voor loodvrij soldeertin een regelbaar soldeerstation, en stel de temperatuur van de soldeerbout in op ca. 370-375 graden. Dan vloeit het soldeertin prima en krijg je mooie solderingen.
@@ Regel 100: / Regel 100: @@
 }}
 {{Link Algemeen-overige
-|Volgnr= 158 <!-- Reichelt -->
+|Volgnr= 158
 |ExtraInfo= Info over loodvrij soldeer.
 }}
@@ Regel 115: / Regel 115: @@
 |- valign="top"
 ! scope="row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 10 jan 2025 16:35 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 11 jan 2025 10:31 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|H]]
 [[Categorie: Artikel|Handleiding voor het solderen]]
 [[Categorie: Bedrading|H]]
 [[Categorie: Praktijk|H]]
 [[Categorie: Solderen|H]]
 [[Categorie: Technieken|H]]
 [[Categorie: Rainer Lüssi|H]]

@@ Regel 99: / Regel 99: @@
 |Koptekst= Externe website:
 }}
-{{Link Algemeen-Meerkeuze
+{{Link Algemeen-overige
-|Volgnr= 161
+|Volgnr= 158 <!-- Reichelt -->
 |ExtraInfo= Info over loodvrij soldeer.
 }}
@@ Regel 115: / Regel 115: @@
 |- valign="top"
 ! scope="row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 2 okt 2024 11:53 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 10 jan 2025 16:35 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|H]]

@@ Regel 9: / Regel 9: @@
 '''Handleiding voor het maken van een goede soldeerverbinding'''
-In deze '''handleiding voor het solderen''' wordt aangegeven hoe onderdelen op een enkelzijdige printplaat gesoldeerd worden.
+In deze '''handleiding voor het solderen''' wordt aangegeven hoe onderdelen op een enkelzijdige printplaat gesoldeerd worden.<br>
+Het gaat hier alleen over zogenaamde "through hole" onderdelen, dat wil zeggen onderdelen met aansluitdraden die door de print worden gestoken en aan de onderkant van de [[Woorden - P#Printplaat|printplaat]] vastgesoldeerd worden, dus geen "surface mounted device" (SMD) onderdelen.
 {{Afbeelding
 |Bestand= Soldeer_bout.png
@@ Regel 22: / Regel 21: @@
 }}
 === De voorbereiding ===
-Voor [[het solderen]] moeten de aansluitdraden van het onderdeel (de [[Woorden - C#Component|component]]) goed schoon zijn. Zo nodig kunnen de aansluitdraden voorzichtig met een mesje of met fijnkorrelig (waterproof) schuurpapier blank gemaakt worden. Ook de koperbanen van de printplaat moeten schoon en vetvrij zijn, dit kan met b.v. 'Jif' en een schuursponsje, raak de koperkant hierna niet meer aan, om geen vingerafdrukken achter te laten.
+Voor [[het solderen]] moeten de aansluitdraden van het onderdeel (de [[Woorden - C#Component|component]]) goed schoon zijn. Zo nodig kunnen de aansluitdraden voorzichtig met een mesje of met fijnkorrelig (waterproof) schuurpapier blank gemaakt worden. Ook de koperbanen van de printplaat moeten schoon en vetvrij zijn, dit kan met b.v. "Cif" en een schuursponsje, raak de koperkant hierna niet meer aan, om geen vingerafdrukken achter te laten.
-Steek het te solderen onderdeel door de juiste gaten van de print en buig eventueel de aansluitdraden aan de koperzijde onder een hoek van ongeveer 45&deg; om, of gebruik een printplaathouder met 'derde hand'. Hierdoor wordt voorkomen dat het onderdeel tijdens het solderen weer uit de print valt. Op een fabrieksprintplaat is aan de [[Woorden - C#Component|component]]enkant met een opdruk aangegeven hoe de onderdelen geplaatst moeten worden.
+Steek het te solderen onderdeel door de juiste gaten van de print en buig eventueel de aansluitdraden aan de koperzijde onder een hoek van ongeveer 45&deg; om, of gebruik een printplaathouder met "derde hand". Hierdoor wordt voorkomen dat het onderdeel tijdens het solderen weer uit de print valt. Op een fabrieksprintplaat is aan de [[Woorden - C#Component|component]]enkant met een opdruk aangegeven hoe de onderdelen geplaatst moeten worden.
-Gebruik voor elektronica en printplaten uitsluitend harskernsoldeer. S39 en vergelijkbare agressieve vloeimiddelen mogen nooit bij elektronica gebruikt worden want deze zullen de printsporen (koperbanen) langzaam aantasten en dan werkt de schakeling niet meer.
+Gebruik voor elektronica en printplaten uitsluitend harskernsoldeer. [[Woorden - S#S-39|S-39]] en vergelijkbare agressieve vloeimiddelen mogen nooit bij elektronica gebruikt worden want deze zullen de printsporen (koperbanen) langzaam aantasten en dan werkt de schakeling niet meer.
 === De soldeermethode ===
@@ Regel 42: / Regel 41: @@
 === Snel solderen ===
-Het solderen mag niet langer dan vier tot vijf seconden duren, maar dit hangt af van het soort onderdeel; een onderdeel met relatief veel metaal, zoals een prinkroonsteen of -connector, of een groot koperoppervlak, neemt meer warmte op en het duurt iets langer voordat het soldeer goed vloeit. Dit soort onderdelen kunnen ook met een iets hetere soldeerbout worden gesoldeerd. Bij te lang verhitten bestaat de  kans dat het onderdeel en/of de print oververhit wordt, waardoor het onderdeel defect raakt of de koperbaan loslaat van de ondergrond. Knip na het solderen de overtollige draad van het onderdeel ca. 2 mm boven de soldeerverbinding af met een zijkniptang. Hierdoor ontstaat werkruimte voor het solderen van het volgende onderdeel. Een goede soldeerverbinding ziet er uit als in afbeelding 02.
+Het solderen mag niet langer dan vier tot vijf seconden duren, maar dit hangt af van het soort onderdeel; een onderdeel met relatief veel metaal, zoals een print-aansluitklem of -connector, of een groot koperoppervlak, neemt meer warmte op en het duurt iets langer voordat het soldeer goed vloeit. Dit soort onderdelen kunnen ook met een iets hetere soldeerbout worden gesoldeerd. Bij te lang verhitten bestaat de  kans dat het onderdeel en/of de print oververhit wordt, waardoor het onderdeel defect raakt of de koperbaan loslaat van de ondergrond. Knip na het solderen de overtollige draad van het onderdeel ca. 2 mm boven de soldeerverbinding af met een zijkniptang. Hierdoor ontstaat werkruimte voor het solderen van het volgende onderdeel. Een goede soldeerverbinding ziet er uit als in afbeelding 02.
 Twee voorbeelden van slechte soldeerverbindingen:
@@ Regel 59: / Regel 58: @@
 #* vuile aansluitdraden
 #* vette, vervuilde of licht geoxideerde koperbanen op de printplaat.
-# Smerig, mat en onregelmatig oppervlak, een zogenaamde 'koude las'. Het is mogelijk dat het onderdeel uit de print getrokken kan worden. Mogelijke oorzaken:
+#* Smerig, mat en onregelmatig oppervlak, een zogenaamde "koude las". Het is mogelijk dat het onderdeel uit de print getrokken kan worden. Mogelijke oorzaken:
-#* het onderdeel is bewogen tijdens het stollen van het soldeer
+#* het onderdeel is bewogen tijdens het stollen van het soldeertin
 #* verkeerde soldeerstift in de soldeerbout
 #* te lage temperatuur of soldeerbout met te weinig vermogen
@@ Regel 68: / Regel 67: @@
 |Grootte= Klein
 |Volgnummer= 04
-|Omschrijving= Nog een foute soldeerverbinding, een zogenaamde 'koude las'
+|Omschrijving= Nog een foute soldeerverbinding, een zogenaamde "koude las"
 |Type= Tekening
 |Maker= Fred Eikelboom
@@ Regel 77: / Regel 76: @@
 :* vette, vervuilde of licht geoxideerde koperbanen op de printplaat.
 <br clear='all' />
 ==== Restanten van hars verwijderen ====
-Na het solderen kunnen de harsrestanten verwijderd worden met wasbenzine of ''thinner''. Daardoor is goed zien of alle verbindingen correct zijn en er is te zien of er niet per ongeluk een kortsluiting is ontstaan tussen aansluitdraden of koperbanen. Controleer de print altijd zorgvuldig, eventueel met een loupe of vergrootglas, voordat de voedingsspanning wordt aangesloten.
+Na het solderen kunnen de harsrestanten verwijderd worden met wasbenzine of "thinner". Daardoor is goed zien of alle verbindingen correct zijn en er is te zien of er niet per ongeluk een kortsluiting is ontstaan tussen aansluitdraden of koperbanen. Controleer de print altijd zorgvuldig, eventueel met een loupe of vergrootglas, voordat de voedingsspanning wordt aangesloten.
+=== Loodvrij soldeertin ===
-=== Loodvrij soldeer ===
+Loodvrij soldeertin bestaat uit Sn99,3/Cu0,7 (oftewel 99,3% tin/0,7% koper), en werkt net even wat anders dan je zou verwachten. Loodvrij tin moet je op een iets hogere temperatuur gebruiken. De standaard temperatuur voor loodhoudend [[Woorden - S#Soldeertin|soldeertin]] bestaande uit Sn60/Pb40 (oftewel 60% tin/40% lood) ligt wat lager, ca. 185-190 graden en wanneer die instelling gebruikt wordt, zal loodvrij soldeertin niet goed genoeg vloeien. Gebruik voor loodvrij soldeertin een regelbaar soldeerstation, en stel de temperatuur van de soldeerbout in op ca. 370-375 graden. Dan vloeit het soldeertin prima en krijg je mooie solderingen.
 {{Linkssectie begin
 |Box= AlleenInfo
@@ Regel 118: / Regel 115: @@
 |- valign="top"
 ! scope="row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 23 jul 2024 10:43 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 2 okt 2024 11:53 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|H]]

@@ Regel 106: / Regel 106: @@
 |ExtraInfo= Info over loodvrij soldeer.
 }}
-{{Link Rainer Lüssi-Meerkeuze
+{{Link Algemeen-overige
-|Volgnr= 3
+|Volgnr= 19
-|ExtraInfo= Rainer Lüssi
+|ExtraInfo= Rainer Lüssi. Handleiding solderen.
 }}
 {{Linkssectie einde}}
@@ Regel 117: / Regel 117: @@
 }} {| width="100%"
 |- valign="top"
-! scope="row" width="75%" |
+! scope="row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 2 mei 2023 10:48 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 23 jul 2024 10:43 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|H]]

@@ Regel 3: / Regel 3: @@
 |Volgende= Kunststoffen
 |VorigeMenu= Methoden, technieken en materialen
-|Auteur= Rainer L&uuml;ssi
+|Auteur= Rainer Lüssi
 |Vertaling= Fred Eikelboom
 }}
@@ Regel 106: / Regel 106: @@
 |ExtraInfo= Info over loodvrij soldeer.
 }}
-{{Link Rainer Lussi-Meerkeuze
+{{Link Rainer Lüssi-Meerkeuze
 |Volgnr= 3
 |ExtraInfo= Rainer Lüssi
@@ Regel 126: / Regel 126: @@
 [[Categorie: Solderen|H]]
 [[Categorie: Technieken|H]]
-[[Categorie: Rainer Lussi|H]]
+[[Categorie: Rainer Lüssi|H]]

@@ Regel 119: / Regel 119: @@
 |- valign="top"
 ! scope="row" width="77%" |
-| <small>Laatste wijziging: 8 feb 2023 9:38 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 12 feb 2023 13:22 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|H]]