Hellingen/klimspiralen - Bewerkingsoverzicht

Fred op 3 jan 2025 om 09:47

2025-01-03T09:47:11Z

Fred: link toeg.

2024-12-04T12:27:42Z

link toeg.

Fred: txt

2024-08-26T09:02:48Z

txt

Fred: txt

2024-07-23T08:18:08Z

txt

Fred: link toeg.

2024-07-10T08:42:00Z

link toeg.

Fred: tabelkleuren

2024-04-23T08:56:05Z

tabelkleuren

Fred: nav

2023-11-19T13:07:07Z

nav

Fred: Fred heeft pagina Hellingen/Klimspiralen hernoemd naar Hellingen/klimspiralen: geen hoofdletter

2023-11-19T13:04:42Z

Fred heeft pagina Hellingen/Klimspiralen hernoemd naar Hellingen/klimspiralen: geen hoofdletter

Fred: txt

2023-11-19T10:53:24Z

txt

Fred: nav

2023-11-19T10:51:13Z

nav

@@ Regel 235: / Regel 235: @@
 :* hoogtes nauwkeurig af te stellen.
-Het principe is dat de draadeinden met moeren en onderlegringen in de onderbouw of een lager niveau geplaatst worden. De helling wordt dan met multiplex platen opgebouwd. Deze platen hoeven niet zo heel dik te zijn. De platen worden ook weer vastgezet met moeren en eventueel afstandhouders van op maat gezaagde plastic elektrabuis. Deze manier van bouwen wordt ook gebruikt bij het maken van een helix.
+Het principe is dat de draadeinden met moeren en onderlegringen in de onderbouw of een lager niveau geplaatst worden. De helling wordt dan met multiplex platen opgebouwd. Deze platen hoeven niet zo heel dik te zijn. De platen worden ook weer vastgezet met moeren en eventueel afstandhouders van op maat gezaagde [[Woorden - P#Plastic|plastic]] elektrabuis. Deze manier van bouwen wordt ook gebruikt bij het maken van een helix.
 ==== Het bouwen van een helix ====
 Helixen zijn ruimtebespaarders. Grote hoogteverschillen kunnen goed overwonnen worden.
@@ Regel 358: / Regel 358: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 26 aug 2024 10:02 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 3 jan 2025 10:47 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|H]]

@@ Regel 26: / Regel 26: @@
 In het grootbedrijf zijn verschillende richtlijnen voor hellingen. Er zitten verschillen in spoorlijnen die zonder hulpmiddelen de helling nemen en spoorlijnen met gebruikmaking van hulpmiddelen. Hulpmiddelen kunnen bestaan uit kabels en tandradheugels in het midden van de rails. Bij hellingen die zonder hulpmiddelen genomen worden, spreekt men over "adhesie".
-Bij spoorlijnen in zeer steile berggebieden (zoals de Andes in Peru) zijn hellingen soms in zig-zag vorm aangelegd. De trein rijdt dan afwisselend voor- en achteruit de helling op.
+Bij spoorlijnen in zeer steile berggebieden (zoals de Andes in Peru) zijn hellingen soms in [[Woorden - Z#Zigzag|zigzag]] vorm aangelegd. De trein rijdt dan afwisselend voor- en achteruit de helling op.
 ===== Adhesie =====
 Het maximale hellingspercentage wat toegepast wordt in Nederland is 6%, dat wil zeggen dat op iedere 100 meter horizontaal de spoorbaan 6 meter stijgt. Dit percentage geldt alleen voor rechte baanvakken. In bogen dient het percentage lager te zijn. Het hellingspercentage hangt ook af van het gebruik van de spoorlijn. Er zijn verschillende richtlijnen voor hoofdlijnen, zijlijnen, hogesnelheidslijnen en goederenlijnen. In het buitenland worden ongeveer dezelfde percentages aangehouden en deze zijn, net als in Nederland, afhankelijk van de functie van spoorlijn.

@@ Regel 289: / Regel 289: @@
 |TekstErNaast= Ja
 }}Hier is de Excelsheet voor berekeningen volgens Rainer Lüssi te downloaden.
-<br clear="all">
+<div style="height: 105px;"></div>
 {{Linkssectie begin
 |Box= AlleenInfo
@@ Regel 358: / Regel 358: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 23 jul 2024 10:17 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 26 aug 2024 10:02 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|H]]

@@ Regel 344: / Regel 344: @@
 |ExtraInfo= Klimspiralen.
 }}
-{{Link Rainer Lüssi-Meerkeuze
+{{Link Algemeen-overige
-|Volgnr= 4
+|Volgnr= 20
 |ExtraInfo= Methode voor het maken van klimspiralen.
 }}
@@ Regel 358: / Regel 358: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 10 jul 2024 10:41 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 23 jul 2024 10:17 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|H]]

@@ Regel 8: / Regel 8: @@
 {{Inhoudsopgave||Klein}}
 === Inleiding ===
-Bij het maken van een [[Basisvormen modelbanen|ontwerp voor een modelbaan]] zijn '''hellingen en klimspiralen''' bijna onvermijdelijk. De ruimte voor de modelbaan is meestal zo beperkt dat een helling in het plan verwerkt moet worden. Het aanleggen van hellingen, spiralen en helixen op een modelspoorbaan wordt soms als moeilijk ervaren.
+Bij het maken van een [[Basisvormen modelbanen|ontwerp voor een modelbaan]] zijn '''hellingen en klimspiralen''' bijna onvermijdelijk. De ruimte voor de modelbaan is meestal zo beperkt dat een helling in het plan verwerkt moet worden. Het aanleggen van hellingen, spiralen en/of [[Woorden - H#Helix|helices]] (in de volksmond: helixen) op een modelspoorbaan wordt soms als moeilijk ervaren.
 {{Afbeelding
 |Bestand= E0405-05.JPG
@@ Regel 178: / Regel 178: @@
 }}
 ==== Klimspiraal of helix ====
-Met een helix is een boel ruimte te winnen. Een helix wordt ook wel een (klim)spiraal genoemd (een spiraal heeft echter een variabele straal, een helix heeft een constante straal). Met een helix of spiraal wordt de helling beperkt tot niet meer dan de oppervlakte van een cirkel. Daardoor is op een kleine ruimte veel hoogteverschil te overwinnen. Hoogteverschil tot 30 &mdash; 40 cm is geen uitzondering.
+Met een [[Woorden - H#Helix|helix]] is een boel ruimte te winnen. Een helix wordt ook wel een (klim)spiraal genoemd (een spiraal heeft echter een variabele straal, een helix heeft een constante straal). Met een helix of spiraal wordt de helling beperkt tot niet meer dan de oppervlakte van een cirkel. Daardoor is op een kleine ruimte veel hoogteverschil te overwinnen. Hoogteverschil tot 30 &mdash; 40 cm is geen uitzondering.
 De diameter van de cirkel is afhankelijk van het hoogteverschil tussen de niveaus en het hellingspercentage. Een [[Schaduwstations#Boogstralen|minimale boogstraal]] is toch wel 420 mm (diameter 840 mm) omdat deze straal voor veel locomotieven en rijtuigen de minimaal benodigde straal is. Bij een dubbelsporige helix is het slimste om de dalende treinen de binnenboog te laten nemen en de stijgende treinen de buitenboog.
@@ Regel 184: / Regel 184: @@
 Ook in het grootbedrijf worden helixen en spiralen toegepast om op een klein oppervlak hoogte te kunnen winnen, in een zogenaamde "loop". Zie o.a. [https://en.wikipedia.org/wiki/Spiral_(railway) hier].
 ===== Berekeningen =====
-Op het internet staan hulpmiddelen voor het berekenen van de afmetingen van een helix. De bekendste is de Excelsheet van Rainer Lüssi. Met zijn Excelsheet is een mooie helix te berekenen. Dit Excelsheet is vertaald naar het Nederlands en is hier te downloaden (zie: [[Hellingen/klimspiralen#Meer informatie|"Meer informatie"]] hieronder).
+Op het internet staan hulpmiddelen voor het berekenen van de afmetingen van een [[Woorden - H#Helix|helix]]. De bekendste is de Excelsheet van Rainer Lüssi. Met zijn Excelsheet is een mooie helix te berekenen. Dit Excelsheet is vertaald naar het Nederlands en is hier te downloaden (zie: [[Hellingen/klimspiralen#Meer informatie|"Meer informatie"]] hieronder).
 In ontwerpprogramma's voor baanplannen kan de hoogteligging van het spoor worden aangegeven en het programma geeft dan in een toepasselijke kleur het hellingspercentage aan.
@@ Regel 258: / Regel 258: @@
 Er zijn firma's die een kant-en-klaar systeem verkopen wat alleen maar in elkaar gezet hoeft te worden. Deze oplossingen kunnen voor de niet handige modelbouwer een goede mogelijkheid zijn, maar deze zijn wel duurder dan zelfbouw.
 ===== Zelfbouw =====
-Er zijn verschillende methodes om een helix of klimspiraal te maken. Er zit vooral verschil in het ondersteunen van de rij-niveau's van de helix. Dit is te doen door gebruik te maken van hout of draadeinden zoals beschreven bij hellingen.
+Er zijn verschillende methodes om een helix/klimspiraal te maken. Er zit vooral verschil in het ondersteunen van de rij-niveau's van de [[Woorden - H#Helix|helix]]. Dit is te doen door gebruik te maken van hout of draadeinden zoals beschreven bij hellingen.
 Voor de rest zitten er verschillen in het gebruik van hout. De rijniveaus van de helix moeten altijd uit platen of planken gezaagd worden, uit één stuk of in gedeelten. De laatste methode kan een besparing van hout geven, maar het is iets meer werk.
@@ Regel 281: / Regel 281: @@
 Welke maat draadeinden moeten er gebruikt worden? Dat hangt een beetje van de hoogte af en hoe zwaar alles mag worden. Hoe dikker het draadeind, hoe zwaarder en hoe duurder deze is. Een draadeind M4 is goed genoeg, M6 of M8 is meer dan voldoende.
 ===== Voorbeelden =====
-De artikelen [[Klimspiraal systeem Rainer Lüssi]] en [[Klimspiraal Basis Plus Systeem]] geven voorbeelden van het bouwen van een helix. Daarnaast staat in het artikel ''[[Praktijkvoorbeeld klimspiraal]]'' een voorbeeld van een zeer grote spiraal.
+De artikelen [[Klimspiraal systeem Rainer Lüssi]] en [[Klimspiraal Basis Plus Systeem]] geven voorbeelden van het bouwen van een [[Woorden - H#Helix|helix]]. Daarnaast staat in het artikel ''[[Praktijkvoorbeeld klimspiraal]]'' een voorbeeld van een zeer grote spiraal.
 {{Download
 |Tekst= Excel-bestand
@@ Regel 358: / Regel 358: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 23 apr 2024 10:56 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 10 jul 2024 10:41 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|H]]

@@ Regel 13: / Regel 13: @@
 |Grootte= Klein
 |Volgnummer= 01
-|Omschrijving= [http://www.oberweissbacher-bergbahn.de OberweissBacher Berg und Schwarzatahlbahn]
+|Omschrijving= [https://www.thueringen.info/oberweissbacher-bergbahn.html OberweissBacher Berg und Schwarzatahlbahn]
 |Maker= Ronald Koerts
 }}
@@ Regel 21: / Regel 21: @@
 ::* tunnels;
 ::* viaducten;
-::* " fly-overs";
+::* "fly-overs";
 ::* "dive-unders".
 === Hellingen bij het grootbedrijf ===
@@ Regel 36: / Regel 36: @@
 Het hellingspercentage wordt op verschillende manieren aangegeven:
 {|class="wikitable" style="font-size: 90%;"
-! style="background:#E8E8E8;" width="68;"| Aanduiding
+! style="background:#D1D1E1;" width="68;"| Aanduiding
-! style="background:#E8E8E8;" width="130;"| Uitgesproken als
+! style="background:#D1D1E1;" width="135;"| Uitgesproken als
-! style="background:#E8E8E8;"| Uitleg
+! style="background:#D1D1E1;"| Uitleg
 |- style="vertical-align:top"
-| style="background:#E5E4E2;"| Helling 1:XX
+| style="background:#E4E1E1;"| Helling 1:XX
-| style="background:#E5E4E2;"| "Helling van één op XX".
+| style="background:#E4E1E1;"| "Helling van één op XX".
-| style="background:#E5E4E2;"| De XX staat voor de hoogte: 1:100 betekent dat de spoorbaan iedere 100 meter horizontaal, 1 meter stijgt of daalt (=1%). Deze notatie wordt veel gebruikt bij de infrastructuur.
+| style="background:#E4E1E1;"| De XX staat voor de hoogte: 1:100 betekent dat de spoorbaan iedere 100 meter horizontaal, 1 meter stijgt of daalt (=1%).<br />Deze notatie wordt veel gebruikt bij de infrastructuur.
 |- style="vertical-align:top"
-| style="background:#E8E8E8;"| Helling XX%
+| style="background:#D1D1E1;"| Helling XX%
-| style="background:#E8E8E8;"| "Helling van XX procent".
+| style="background:#D1D1E1;"| "Helling van XX procent".
-| style="background:#E8E8E8;"| Bijvoorbeeld: helling van 3% betekent dat de spoorbaan iedere 100 meter horizontaal, 3 meter stijgt (3:100).
+| style="background:#D1D1E1;"| Bijvoorbeeld: helling van 3% betekent dat de spoorbaan iedere 100 meter horizontaal, 3 meter stijgt (3:100).
 |- style="vertical-align:top"
-| style="background:#E5E4E2;"| Helling XX&permil;
+| style="background:#E4E1E1;"| Helling XX&permil;
-| style="background:#E5E4E2;"| "Helling van XX promille".
+| style="background:#E4E1E1;"| "Helling van XX promille".
-| style="background:#E5E4E2;"| Bijvoorbeeld: helling van 25&permil; betekent dat de spoorbaan iedere 1000 meter horizontaal, 25 meter stijgt. Deze notatie wordt bij de spoorwegen het meeste gebruikt.
+| style="background:#E4E1E1;"| Bijvoorbeeld: helling van 25&permil; betekent dat de spoorbaan iedere 1000 meter horizontaal, 25 meter stijgt.<br />Deze notatie wordt bij de spoorwegen het meeste gebruikt.
 |}
 {{Tabelonderschrift
@@ Regel 93: / Regel 93: @@
 :* rijden met korte treinen.
 ===== Steile hellingen en tandrad =====
-Bij toepassen van echt steile hellingen moet een tandradsysteem toegepast worden. Een tandradlocomotief kan hellingen tot 35% aan. In bogen mag het hellingpercentage meestal niet meer dan 25% zijn.
+Bij toepassen van echt steile hellingen moet een tandradsysteem toegepast worden. Een tandradlocomotief kan hellingen tot 35% aan. In bogen mag het hellingpercentage meestal niet meer dan 25% zijn.<br />
-Er is een aantal fabrikanten die een tandradsysteem levert. Voor schalen H0 en N is dat de Firma Fleischmann, voor schaal H0e en H0m onder andere de Firma Bemo. In het artikel ''[[Fleischmann tandradsysteem]]'' wordt uitgelegd hoe een tandradtraject in de modelbaan is op te nemen.
+Er is een aantal fabrikanten die een tandradsysteem levert. Voor schalen H0 en N is dat de Firma Fleischmann, voor schaal H0e en H0m onder andere de Firma Bemo. In het artikel ''[[Fleischmann tandradsysteem]]'' wordt uitgelegd hoe een tandradtraject in de modelbaan is op te nemen.<br />
 Ook bij het tandradsysteem geldt dat er een topboog en een voetboog aan de helling moeten zitten om de helling goed te kunnen laten nemen door de locomotief en de rijtuigen/wagens.
@@ Regel 110: / Regel 110: @@
 Om het gemakkelijker te maken hier een tabel:
 {| class="wikitable"
-! style="background:#E8E8E8;"| Stijging.
+! style="background:#D1D1E1;"| Stijging.
-! style="background:#E8E8E8;"| Lengte.
+! style="background:#D1D1E1;"| Lengte.
 |-
-| style="background:#E5E4E2;"| 6 cm.
+| style="background:#E4E1E1;"| 6 cm.
-| style="background:#E5E4E2;"| 2,00 meter.
+| style="background:#E4E1E1;"| 2,00 meter.
 |-
-| style="background:#E8E8E8;"| 8 cm.
+| style="background:#D1D1E1;"| 8 cm.
-| style="background:#E8E8E8;"| 2,66 meter.
+| style="background:#D1D1E1;"| 2,66 meter.
 |-
-| style="background:#E5E4E2;"| 10 cm.
+| style="background:#E4E1E1;"| 10 cm.
-| style="background:#E5E4E2;"| 3,30 meter.
+| style="background:#E4E1E1;"| 3,30 meter.
 |-
-| style="background:#E8E8E8;"| 12 cm.
+| style="background:#D1D1E1;"| 12 cm.
-| style="background:#E8E8E8;"| 4,00 meter.
+| style="background:#D1D1E1;"| 4,00 meter.
 |-
-| style="background:#E5E4E2;"| 14 cm.
+| style="background:#E4E1E1;"| 14 cm.
-| style="background:#E5E4E2;"| 4,66 meter.
+| style="background:#E4E1E1;"| 4,66 meter.
 |-
-| style="background:#E8E8E8;"| 16 cm.
+| style="background:#D1D1E1;"| 16 cm.
-| style="background:#E8E8E8;"| 5,33 meter.
+| style="background:#D1D1E1;"| 5,33 meter.
 |-
 |}
@@ Regel 358: / Regel 358: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 17 sep 2023 16:00 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 23 apr 2024 10:56 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|H]]

@@ Regel 184: / Regel 184: @@
 Ook in het grootbedrijf worden helixen en spiralen toegepast om op een klein oppervlak hoogte te kunnen winnen, in een zogenaamde "loop". Zie o.a. [https://en.wikipedia.org/wiki/Spiral_(railway) hier].
 ===== Berekeningen =====
-Op het internet staan hulpmiddelen voor het berekenen van de afmetingen van een helix. De bekendste is de Excelsheet van Rainer Lüssi. Met zijn Excelsheet is een mooie helix te berekenen. Dit Excelsheet is vertaald naar het Nederlands en is hier te downloaden (zie: [[Hellingen/Klimspiralen#Meer informatie|"Meer informatie"]] hieronder).
+Op het internet staan hulpmiddelen voor het berekenen van de afmetingen van een helix. De bekendste is de Excelsheet van Rainer Lüssi. Met zijn Excelsheet is een mooie helix te berekenen. Dit Excelsheet is vertaald naar het Nederlands en is hier te downloaden (zie: [[Hellingen/klimspiralen#Meer informatie|"Meer informatie"]] hieronder).
 In ontwerpprogramma's voor baanplannen kan de hoogteligging van het spoor worden aangegeven en het programma geeft dan in een toepasselijke kleur het hellingspercentage aan.
@@ Regel 264: / Regel 264: @@
 Dit is een methode die net als bij hellingen het rijniveau ondersteunt met moeren, onderlegringen en doorgaande draadeinden.
 ===== Berekeningen =====
-Voor het berekenen van een helix zijn een paar basisformules nodig. Zoals de standaardformule voor het bepalen van de lengte van een boog/cirkel en het uitrekenen van het hellingspercentage. Rainer Lüssi heeft op zijn website een Excelsheet voor het berekenen van een helix. De Excelsheet is vertaald naar het Nederlands en deze is hier te downloaden (zie [[Hellingen/Klimspiralen#Meer informatie|"Meer informatie"]] hieronder).
+Voor het berekenen van een helix zijn een paar basisformules nodig. Zoals de standaardformule voor het bepalen van de lengte van een boog/cirkel en het uitrekenen van het hellingspercentage. Rainer Lüssi heeft op zijn website een Excelsheet voor het berekenen van een helix. De Excelsheet is vertaald naar het Nederlands en deze is hier te downloaden (zie [[Hellingen/klimspiralen#Meer informatie|"Meer informatie"]] hieronder).
 :{| Class= "vatop"
+|
@@ Regel 361: / Regel 361: @@
 |}
 [[Categorie: Alles|H]]
-[[Categorie: Artikel|Hellingen/Klimspiralen]]
+[[Categorie: Artikel|Hellingen/klimspiralen]]
 [[Categorie: Bovenleiding|H]]
 [[Categorie: Hellingen|H]]

← Oudere versie	Versie van 19 nov 2023 om 13:04
(geen verschil)

@@ Regel 297: / Regel 297: @@
 }}
 {{Link intern
-|Link= Fleischmann Tandradsysteem
+|Link= Fleischmann tandradsysteem
-|Linknaam= Fleischmann Tandradsysteem
+|Linknaam= Fleischmann tandradsysteem
 }}
 {{Link intern