Het aansluiten van leds - Bewerkingsoverzicht

Fred: link toeg.

2025-01-30T08:38:17Z

link toeg.

Fred: txt

2025-01-20T08:53:14Z

txt

Fred: typo

2025-01-18T09:38:18Z

typo

Fred: links toeg.

2025-01-18T09:34:19Z

links toeg.

Wijzigingen bekijken

Fred: txt

2024-09-26T09:44:45Z

txt

Fred: links toeg.

2024-09-19T08:50:22Z

links toeg.

Fred: cat

2024-06-05T08:35:49Z

cat

Fred: tabelkleuren

2024-04-23T09:11:06Z

tabelkleuren

Fred: txt

2024-01-04T10:43:06Z

txt

Fred: links toeg.

2024-01-04T10:36:07Z

links toeg.

@@ Regel 140: / Regel 140: @@
 |Bron= Conrad.nl
 }}
-Voor de [[Woorden - V#Voeding|voeding]] van de schakeling kan een kant-en-klare [[Woorden - S#Stekker-netvoeding|stekker-netvoeding]] (zie afbeelding 09) worden gebruikt, maar ook een al aanwezige 12 V voeding is te gebruiken, of er kan zelf een voeding gebouwd worden, b.v. met een 7812.
+Voor de [[Woorden - V#Voeding|voeding]] van de schakeling kan een kant-en-klare [[Woorden - S#Stekker-netvoeding|stekker-netvoeding]] (zie afbeelding 09) worden gebruikt, maar ook een al aanwezige 12 V voeding is te gebruiken, of er kan zelf een voeding gebouwd worden, b.v. met een [[Woorden - U#UA7812|UA7812]].
 Geschikte voedingen voor de schakelingen zijn o.a.:
@@ Regel 275: / Regel 275: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 20 jan 2025 9:53 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 30 jan 2025 9:38 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|H]]

@@ Regel 224: / Regel 224: @@
 Indien er geen gelijkspanning aanwezig is voor het voeden van leds, pas dan deze schakeling toe voor de [[Woorden - V#Voeding|voeding]] van de leds. De trafospanning (6-12V<big><big>~</big></big>) wordt gelijkgericht met 4 [[Elektronica basis#De diode|diodes]] en afgevlakt met een elco van 100uF. Hiermee wordt voorkomen dat de leds gaan knipperen.
-Als een led toch op wisselspanning moet, dan moet er een diode (bijvoorbeeld een 1N4148) [[Woorden - A#Anti-parallel|antiparallel]] over de led (zie fig. A in schema 15) worden geplaatst. De tegen[[Woorden - S#Spanning|spanning]] over de led wordt dan begrensd op circa 0,7 V. Gevolg is dan wel dat de weerstand nu aanmerkelijk warmer wordt, omdat tijdens de negatieve fase van de wisselspanning bijna de volle voedingsspanning over de weerstand staat (zie fig. B in schema 15).
+Als een led toch op wisselspanning moet, dan moet er een diode (bijvoorbeeld een 1N4148) [[Woorden - A#Antiparallel|antiparallel]] over de led (zie fig. A in schema 15) worden geplaatst. De tegen[[Woorden - S#Spanning|spanning]] over de led wordt dan begrensd op circa 0,7 V. Gevolg is dan wel dat de weerstand nu aanmerkelijk warmer wordt, omdat tijdens de negatieve fase van de wisselspanning bijna de volle voedingsspanning over de weerstand staat (zie fig. B in schema 15).
 Nog beter is het om in plaats van een [[Woorden - A#Antiparallel|antiparallel]]diode in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]] met de weerstand en led een diode te plaatsen (zie afbeelding 16). Nu is de led optimaal beschermd, daar tijdens de tegengestelde fase van de voedingsspanning (zie fig. B in schema 16), er geen tegenspanning meer over de led staat. Die tegenspanning staat nu wel over de 1N4148 en die kan 100 V sperspanning aan. Omdat er nu tijdens de positieve fase van de voedingsspanning 0,75 V over de 1N4148 valt (fig. A in schema 16), zal er ook iets minder spanning over de weerstand staan. Ook over de led staat nu iets minder spanning. Voor de helderheid maakt dat echter nagenoeg niets uit.
@@ Regel 275: / Regel 275: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 18 jan 2025 10:34 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 20 jan 2025 9:53 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|H]]

@@ Regel 112: / Regel 112: @@
 Indien die spanning onder de 2,5 V komt, wordt het zeer riskant. Voor de zekerheid rekenen met minimale spanning van 3 V over de serieweerstand.
 === Houd rekening met de warmteontwikkeling in de weerstand ===
-Bij het aansluiten van leds moet rekening worden gehouden met de warmteontwikkeling in de [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]]weerstand. Bij het aansluiten volgens schema 02 wordt de [[Elektronica basis#De weerstand|weerstand]] erg heet, omdat alle [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] die door de gezamenlijke leds loopt, hier door die ene weerstand moet en dat is een groot risico wanneer die weerstand bijvoorbeeld vlak bij kunststof delen van een locomotief zit, want dan kon het wel eens zijn dat het kunststof ter plaatse van de weerstand gaat smelten.
+Bij het aansluiten van leds moet rekening worden gehouden met de warmteontwikkeling in de [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]]weerstand. Bij het aansluiten volgens schema 03 wordt de [[Elektronica basis#De weerstand|weerstand]] erg heet, omdat alle [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] die door de gezamenlijke leds loopt, hier door die ene weerstand moet en dat is een groot risico wanneer die weerstand bijvoorbeeld vlak bij kunststof delen van een locomotief zit, want dan kon het wel eens zijn dat het kunststof ter plaatse van de weerstand gaat smelten.
 Bij het aansluiten volgens schema 04 is de zaak al een stuk gunstiger. Hier wordt de warmte verdeeld over drie [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]]weerstanden. Deze zullen, mits ze niet te dicht op elkaar gemonteerd worden, lauwwarm worden.

@@ Regel 178: / Regel 178: @@
 {{Afbeelding 2 naast elkaar
 |Bestand= Leds_DC-tegenspanning-01.gif
-|Bestand2= Leds-AC-tegenspanning-01.gif
+|Bestand2= Leds AC-tegenspanning-01.gif
 |Grootte= Klein
 |Grootte2= Klein

@@ Regel 140: / Regel 140: @@
 |Bron= Conrad.nl
 }}
-Voor de voeding van de schakeling kan een kant-en-klare netvoedingsadapter (zie afbeelding 09) worden gebruikt, maar ook een al aanwezige 12 V voeding is te gebruiken, of er kan zelf een voeding gebouwd worden, b.v. met een 7812.
+Voor de voeding van de schakeling kan een kant-en-klare [[Woorden - S#Stekker-netvoeding|stekker-netvoeding]] (zie afbeelding 09) worden gebruikt, maar ook een al aanwezige 12 V voeding is te gebruiken, of er kan zelf een voeding gebouwd worden, b.v. met een 7812.
 Geschikte voedingen voor de schakelingen zijn o.a.:
@@ Regel 158: / Regel 158: @@
 |Maker= Fred Eikelboom
 }}
-Een andere optie is om een (stekker)netvoeding aan te schaffen bij de plaatselijke kringloopwinkel. Die zijn vaak voor 1 euro al te koop. Let er wel op dat er gelijkspanning uit de adapter komt. Dit is op het typeplaatje aangegeven met "<big>=</big>" (twee liggende streepjes boven elkaar).
+Een andere optie is om een [[Woorden - S#Stekker-netvoeding|stekker-netvoeding]] aan te schaffen bij de plaatselijke kringloopwinkel. Die zijn vaak voor 1 euro al te koop. Let er wel op dat er gelijkspanning uit de voeding komt. Dit is op het typeplaatje aangegeven met "<big>=</big>" (twee liggende streepjes boven elkaar) en/of "DC".
 === Aansluitvoorbeeld ===
 {{Afbeelding 2 naast elkaar
@@ Regel 174: / Regel 174: @@
 |Tussenruimte= 14px
 }}
-Hierboven een aansluitvoorbeeld voor de verlichting van bijv. huisjes. De plusdraad van de netvoedings-adapter gaat naar een Fleischmann lichtschakelaar. Van de schakelaar gaat de plus naar de led-schakeling. Vanaf de led-schakeling gaat de min-draad terug naar de netadapter.
+Hierboven een aansluitvoorbeeld voor de verlichting van bijv. huisjes. De plusdraad van de stekkernetvoeding gaat naar een Fleischmann lichtschakelaar. Van de schakelaar gaat de plus naar de led-schakeling. Vanaf de led-schakeling gaat de min-draad terug naar de netvoeding.
 === Houd rekening met de sperspanning ===
 {{Afbeelding 2 naast elkaar
 |Bestand= Leds_DC-tegenspanning-01.gif
-|Bestand2= Leds_AC-tegenspanning-01.gif
+|Bestand2= Leds-AC-tegenspanning-01.gif
 |Grootte= Klein
 |Grootte2= Klein
@@ Regel 275: / Regel 275: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 23 feb 2024 11:11 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 19 sep 2024 10:49 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|H]]

@@ Regel 283: / Regel 283: @@
 [[categorie: Elektronica analoog|H]]
 [[Categorie: Led|H]]
 [[Categorie: Verlichting|H]]
 [[Categorie: Fred Eikelboom|H]]

@@ Regel 23: / Regel 23: @@
+|
   {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:130px;"
-! colspan="5" style="background:#E5E4E2;"| Drempelspanning
+! colspan="5" style="background:#D1D1E1;"| Drempelspanning
 |-
-|style="background:#E8E8E8;"| rode leds   ||style="background:#E8E8E8;"| 1,9 V
+|style="background:#E4E1E1;"| rode leds   ||style="background:#E4E1E1;"| 1,9 V
 |-
-|style="background:#E5E4E2;"| gele leds   ||style="background:#E5E4E2;"| 2,0 V
+|style="background:#D1D1E1;"| gele leds   ||style="background:#D1D1E1;"| 2,0 V
 |-
-|style="background:#E8E8E8;"| groene leds ||style="background:#E8E8E8;"| 2,1 V
+|style="background:#E4E1E1;"| groene leds ||style="background:#E4E1E1;"| 2,1 V
 |-
-|style="background:#E5E4E2;"| blauwe leds ||style="background:#E5E4E2;"| 3,6 V
+|style="background:#D1D1E1;"| blauwe leds ||style="background:#D1D1E1;"| 3,6 V
 |-
-|style="background:#E8E8E8;"| witte leds  ||style="background:#E8E8E8;"| 3,6 V
+|style="background:#E4E1E1;"| witte leds  ||style="background:#E4E1E1;"| 3,6 V
 |-
 |}
@@ Regel 144: / Regel 144: @@
 Geschikte voedingen voor de schakelingen zijn o.a.:
 {|class="wikitable" style="font-size:90%; text-align:center"
-!style="text-align:left; background:#E5E4E2;" width="285"| Voeding.
+!style="text-align:left; background:#D1D1E1;" width="285"| Voeding.
-!style="background:#E5E4E2;" width="100"| Uitgangs[[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]].
+!style="background:#D1D1E1;" width="100"| Uitgangs[[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]].
-!style="background:#E5E4E2;" width="90" | Conrad bestelnummer.
+!style="background:#D1D1E1;" width="90" | Conrad bestelnummer.
 |-
-|style="text-align:left; background:#E8E8E8;"| Dehner Elektronik SYS 1196 stekkervoeding 12 V &nbsp; 6 W ||style="background:#E8E8E8;"| 0,5 ampère. ||style="background:#E8E8E8;"| 2267005 - 62
+|style="text-align:left; background:#E4E1E1;"| Dehner Elektronik SYS 1196 stekkervoeding 12 V &nbsp; 6 W ||style="background:#E4E1E1;"| 0,5 ampère. ||style="background:#E4E1E1;"| 2267005 - 62
 |-
-|style="text-align:left; background:#E5E4E2;"| VOLTCRAFT FPPS 12-18W stekkervoeding 12 V ||style="background:#E5E5E5;"| 1,5 ampère. ||style="background:#E5E5E5;"| 2264184 - 62
+|style="text-align:left; background:#D1D1E1;"| VOLTCRAFT FPPS 12-18W stekkervoeding 12 V ||style="background:#D1D1E1;"| 1,5 ampère. ||style="background:#D1D1E1;"| 2264184 - 62
 |-
-|style="text-align:left; background:#E8E8E8;"| Dehner Elektronik SYS 1308 stekkervoeding 12 V ||style="background:#E8E8E8;"| 2,0 ampère. ||style="background:#E8E8E8;"| 2330693 - 62
+|style="text-align:left; background:#E4E1E1;"| Dehner Elektronik SYS 1308 stekkervoeding 12 V ||style="background:#E4E1E1;"| 2,0 ampère. ||style="background:#E4E1E1;"| 2330693 - 62
 |}
 {{Tabelonderschrift
@@ Regel 275: / Regel 275: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 4 jan 2023 11:42 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 23 feb 2024 11:11 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|H]]

@@ Regel 25: / Regel 25: @@
 ! colspan="5" style="background:#E5E4E2;"| Drempelspanning
 |-
-|style="background:#E8E8E8;"| rode leds   ||style="background:#E8E8E8;"| 1,9 Volt
+|style="background:#E8E8E8;"| rode leds   ||style="background:#E8E8E8;"| 1,9 V
 |-
-|style="background:#E5E4E2;"| gele leds   ||style="background:#E5E4E2;"| 2,0 Volt
+|style="background:#E5E4E2;"| gele leds   ||style="background:#E5E4E2;"| 2,0 V
 |-
-|style="background:#E8E8E8;"| groene leds ||style="background:#E8E8E8;"| 2,1 Volt
+|style="background:#E8E8E8;"| groene leds ||style="background:#E8E8E8;"| 2,1 V
 |-
-|style="background:#E5E4E2;"| blauwe leds ||style="background:#E5E4E2;"| 3,6 volt
+|style="background:#E5E4E2;"| blauwe leds ||style="background:#E5E4E2;"| 3,6 V
 |-
-|style="background:#E8E8E8;"| witte leds  ||style="background:#E8E8E8;"| 3,6 volt
+|style="background:#E8E8E8;"| witte leds  ||style="background:#E8E8E8;"| 3,6 V
 |-
 |}
@@ Regel 42: / Regel 42: @@
    |Willen we het exact weten, dan kunnen we deze waardes vinden via Google in de datasheet. Het gaat dan om de "Forward Voltage" (V<sub>f</sub>).
    |-
-   |Door het verschil in [[Woorden - D#Drempelspanning van een led|drempelspanning]] van verschillende kleuren en typen leds mogen er geen witte led (3,6 volt) met een rode led (1,9 volt) in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]] worden geschakeld. Door beide kleuren leds loopt dan dezelfde [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] en dat levert verschillende helderheid bij beide leds op. Sluit dus rode en witte leds altijd via een eigen serieweerstand aan.
+   |Door het verschil in [[Woorden - D#Drempelspanning van een led|drempelspanning]] van verschillende kleuren en typen leds mogen er geen witte led (3,6 V) met een rode led (1,9 V) in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]] worden geschakeld. Door beide kleuren leds loopt dan dezelfde [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] en dat levert verschillende helderheid bij beide leds op. Sluit dus rode en witte leds altijd via een eigen serieweerstand aan.
   |}
 |}
@@ Regel 108: / Regel 108: @@
 Bij het [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]]-parallel zetten, worden de leds achter elkaar geschakeld en via één weerstand op de voeding aangesloten. Er kunnen nu meerdere van die [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]]schakelingen parallel geschakeld worden (zie afbeelding 07). Op deze manier zijn met het minste vermogensverlies grotere aantallen leds aan te sluiten.
-Houd rekening met de minimaal vereiste grootte (waarde) van een [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]]weerstand. Is deze waarde te laag dan bestaat het risico dat bij een zeer lage voedingsspanning ten opzichte van de led-[[Woorden - D#Drempelspanning van een led|drempelspanning]], dat wanneer de voedingsspanning ook maar iets verhoogd wordt (en dat hoeft maar een paar tiende volt te zijn), de leds defect raken. Meet de spanning over de serieweerstand, of maak even een berekening van de spanningsval over de serieweerstand.
+Houd rekening met de minimaal vereiste grootte (waarde) van een [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]]weerstand. Is deze waarde te laag dan bestaat het risico dat bij een zeer lage voedingsspanning ten opzichte van de led-[[Woorden - D#Drempelspanning van een led|drempelspanning]], dat wanneer de voedingsspanning ook maar iets verhoogd wordt (en dat hoeft maar een paar tiende V te zijn), de leds defect raken. Meet de spanning over de serieweerstand, of maak even een berekening van de spanningsval over de serieweerstand.
-Indien die spanning onder de 2,5Volt komt, wordt het zeer riskant. Voor de zekerheid rekenen met minimale spanning van 3Volt over de serieweerstand.
+Indien die spanning onder de 2,5 V komt, wordt het zeer riskant. Voor de zekerheid rekenen met minimale spanning van 3 V over de serieweerstand.
 === Houd rekening met de warmteontwikkeling in de weerstand ===
 Bij het aansluiten van leds moet rekening worden gehouden met de warmteontwikkeling in de [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]]weerstand. Bij het aansluiten volgens schema 02 wordt de weerstand erg heet, omdat alle [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] die door de gezamenlijke leds loopt, hier door die ene weerstand moet en dat is een groot risico wanneer die weerstand bijvoorbeeld vlak bij kunststof delen van een locomotief zit, want dan kon het wel eens zijn dat het kunststof ter plaatse van de weerstand gaat smelten.
@@ Regel 137: / Regel 137: @@
 |Grootte= Klein
 |Volgnummer= 09
-|Omschrijving= Stekervoeding van Conrad
+|Omschrijving= Stekkervoeding van Conrad
 |Bron= Conrad.nl
 }}
-Voor de voeding van de schakeling kan een kant-en-klare netvoedingsadapter (zie afbeelding 09) worden gebruikt, maar ook een al aanwezige 12 volt voeding is te gebruiken, of er kan zelf een voeding gebouwd worden, b.v. met een 7812.
+Voor de voeding van de schakeling kan een kant-en-klare netvoedingsadapter (zie afbeelding 09) worden gebruikt, maar ook een al aanwezige 12 V voeding is te gebruiken, of er kan zelf een voeding gebouwd worden, b.v. met een 7812.
 Geschikte voedingen voor de schakelingen zijn o.a.:
@@ Regel 148: / Regel 148: @@
 !style="background:#E5E4E2;" width="90" | Conrad bestelnummer.
 |-
-|style="text-align:left; background:#E8E8E8;"| Dehner Elektronik SYS 1196 stekervoeding 12 V &nbsp; 6 W ||style="background:#E8E8E8;"| 0,5 ampère. ||style="background:#E8E8E8;"| 2267005 - 62
+|style="text-align:left; background:#E8E8E8;"| Dehner Elektronik SYS 1196 stekkervoeding 12 V &nbsp; 6 W ||style="background:#E8E8E8;"| 0,5 ampère. ||style="background:#E8E8E8;"| 2267005 - 62
 |-
-|style="text-align:left; background:#E5E4E2;"| VOLTCRAFT FPPS 12-18W stekervoeding 12 V ||style="background:#E5E5E5;"| 1,5 ampère. ||style="background:#E5E5E5;"| 2264184 - 62
+|style="text-align:left; background:#E5E4E2;"| VOLTCRAFT FPPS 12-18W stekkervoeding 12 V ||style="background:#E5E5E5;"| 1,5 ampère. ||style="background:#E5E5E5;"| 2264184 - 62
 |-
-|style="text-align:left; background:#E8E8E8;"| Dehner Elektronik SYS 1308 stekervoeding 12 V ||style="background:#E8E8E8;"| 2,0 ampère. ||style="background:#E8E8E8;"| 2330693 - 62
+|style="text-align:left; background:#E8E8E8;"| Dehner Elektronik SYS 1308 stekkervoeding 12 V ||style="background:#E8E8E8;"| 2,0 ampère. ||style="background:#E8E8E8;"| 2330693 - 62
 |}
 {{Tabelonderschrift
@@ Regel 158: / Regel 158: @@
 |Maker= Fred Eikelboom
 }}
-Een andere optie is om een netvoedingsadapter aan te schaffen bij de plaatselijke kringloopwinkel. Die zijn vaak voor 1 euro al te koop. Let er wel op dat er gelijkspanning uit de adapter komt. Dit is op het typeplaatje aangegeven met "<big>=</big>" (twee liggende streepjes boven elkaar).
+Een andere optie is om een (stekker)netvoeding aan te schaffen bij de plaatselijke kringloopwinkel. Die zijn vaak voor 1 euro al te koop. Let er wel op dat er gelijkspanning uit de adapter komt. Dit is op het typeplaatje aangegeven met "<big>=</big>" (twee liggende streepjes boven elkaar).
 === Aansluitvoorbeeld ===
 {{Afbeelding 2 naast elkaar
@@ Regel 191: / Regel 191: @@
 |Tussenruimte= 35px
 }}
-Bij leds moet er, net als bij iedere andere diode, op gelet worden dat ze maar een beperkte tegenspanning (de zogenoemde sperspanning) kunnen verdragen. De maximale sperspanning hangt af van het type led. In de meeste gevallen mag de maximale sperspanning 5 tot 6 volt bedragen, zie "reverse voltage" (ook wel aangegeven als V<sub>R</sub>) in de datasheet van de fabrikant. Indien de sperspanning de maximale waarde overstijgt, brandt de led door en is onherstelbaar defect.
+Bij leds moet er, net als bij iedere andere diode, op gelet worden dat ze maar een beperkte tegenspanning (de zogenoemde sperspanning) kunnen verdragen. De maximale sperspanning hangt af van het type led. In de meeste gevallen mag de maximale sperspanning 5 tot 6 V bedragen, zie "reverse voltage" (ook wel aangegeven als V<sub>R</sub>) in de datasheet van de fabrikant. Indien de sperspanning de maximale waarde overstijgt, brandt de led door en is onherstelbaar defect.
-In fig. A in schema 13 is de aansluiting van een witte led op een voedingsspanning van 12 volt weergegeven. De weerstand beperkt de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door de led tot een waarde van 8,9 mA. Over de weerstand valt een spanning van 9,15 volt. Over de led staat daardoor een spanning van 2,85 volt. Dit noemt men de [[Woorden - D#Drempelspanning van een led|drempelspanning]].
+In fig. A in schema 13 is de aansluiting van een witte led op een voedingsspanning van 12 V weergegeven. De weerstand beperkt de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door de led tot een waarde van 8,9 mA. Over de weerstand valt een spanning van 9,15 V. Over de led staat daardoor een spanning van 2,85 V. Dit noemt men de [[Woorden - D#Drempelspanning van een led|drempelspanning]].
-In fig. B in schema 13 is de led verkeerd-om aangesloten. Nu staat er 12 volt over de led, omdat door de weerstand geen stroom loopt. De spanningval over de weerstand is, omdat de led in sperrichting staat, 0 volt. Exact dezelfde situatie ontstaat wanneer in fig. A in schema 12 de voedingsspanning wordt omgekeerd.
+In fig. B in schema 13 is de led verkeerd-om aangesloten. Nu staat er 12 V over de led, omdat door de weerstand geen stroom loopt. De spanningval over de weerstand is, omdat de led in sperrichting staat, 0 V. Exact dezelfde situatie ontstaat wanneer in fig. A in schema 12 de voedingsspanning wordt omgekeerd.
 {{Afbeelding 2 naast elkaar
 |Bestand= Leds_AC-tegenspanning-02.gif
@@ Regel 224: / Regel 224: @@
 Indien er geen gelijkspanning aanwezig is voor het voeden van leds, pas dan deze schakeling toe voor de voeding van de leds. De trafospanning (6-12V<big>~</big> wordt gelijkgericht met 4 diodes en afgevlakt met een elco van 100uF. Hiermee wordt voorkomen dat de leds gaan knipperen.
-Als een led toch op wisselspanning moet, dan moet er een diode (bijvoorbeeld een 1N4148) [[Woorden - A#Anti-parallel|antiparallel]] over de led (zie fig. A in schema 15) worden geplaatst. De tegenspanning over de led wordt dan begrensd op circa 0,7 volt. Gevolg is dan wel dat de weerstand nu aanmerkelijk warmer wordt, omdat tijdens de negatieve fase van de wisselspanning bijna de volle voedingsspanning over de weerstand staat (zie fig. B in schema 15).
+Als een led toch op wisselspanning moet, dan moet er een diode (bijvoorbeeld een 1N4148) [[Woorden - A#Anti-parallel|antiparallel]] over de led (zie fig. A in schema 15) worden geplaatst. De tegenspanning over de led wordt dan begrensd op circa 0,7 V. Gevolg is dan wel dat de weerstand nu aanmerkelijk warmer wordt, omdat tijdens de negatieve fase van de wisselspanning bijna de volle voedingsspanning over de weerstand staat (zie fig. B in schema 15).
-Nog beter is het om in plaats van een antiparalleldiode in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]] met de weerstand en led een diode te plaatsen (zie afbeelding 16). Nu is de led optimaal beschermd, daar tijdens de tegengestelde fase van de voedingsspanning (zie fig. B in schema 16), er geen tegenspanning meer over de led staat. Die tegenspanning staat nu wel over de 1N4148 en die kan 100 volt sperspanning aan. Omdat er nu tijdens de positieve fase van de voedingsspanning 0,75 volt over de 1N4148 valt (fig. A in schema 16), zal er ook iets minder spanning over de weerstand staan. Ook over de led staat nu iets minder spanning. Voor de helderheid maakt dat echter nagenoeg niets uit.
+Nog beter is het om in plaats van een antiparalleldiode in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]] met de weerstand en led een diode te plaatsen (zie afbeelding 16). Nu is de led optimaal beschermd, daar tijdens de tegengestelde fase van de voedingsspanning (zie fig. B in schema 16), er geen tegenspanning meer over de led staat. Die tegenspanning staat nu wel over de 1N4148 en die kan 100 V sperspanning aan. Omdat er nu tijdens de positieve fase van de voedingsspanning 0,75 V over de 1N4148 valt (fig. A in schema 16), zal er ook iets minder spanning over de weerstand staan. Ook over de led staat nu iets minder spanning. Voor de helderheid maakt dat echter nagenoeg niets uit.
 ==== Knippereffect. ====
 Daar de led, bij aansluiten op een wisselspanning, alleen maar licht geeft tijdens de positieve fase van de wisselspanning, kan er een hinderlijk 50 Hz knippereffect ontstaan. Het is dus zeker het overwegen waard om een (SMD)gelijkrichter op de AC-spanning aan te sluiten (via de <big>~</big> aansluitingen) en de led, via een serieweerstand, op de + en - van de gelijkrichter aan te sluiten. Dan loopt er bij beide fasen van de wisselspanning [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door de led en is er geen hinderlijk knippereffect meer aanwezig. De 1N4148 in bovenstaande schema's vervalt dan.
@@ Regel 275: / Regel 275: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 4 jan 2023 11:35 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 4 jan 2023 11:42 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|H]]

@@ Regel 16: / Regel 16: @@
 |Type= Tekening
 }}
-Een "Light Emitting Diode" of [[Wat is een led|led]] heeft twee aansluitingen; de anode en de kathode (zie afbeelding 01). De anode is de plus aansluiting en de kathode is de min aansluiting. De aansluitdraad van de anode (+) is langer dan de aansluitdraad van de kathode (-). Tevens is op veel leds een extra markering aangebracht in de vorm van een plat vlakje. Dit platte vlakje geeft de kathode (-) aan.
+Een "Light Emitting Diode" of [[Wat is een led|led]] heeft twee aansluitingen; de [[Woorden - A#Anode|anode]] en de [[Woorden - K#Kathode|kathode]] (zie afbeelding 01). De anode is de plus aansluiting en de kathode is de min aansluiting. De aansluitdraad van de anode (+) is langer dan de aansluitdraad van de kathode (-). Tevens is op veel leds een extra markering aangebracht in de vorm van een plat vlakje. Dit platte vlakje geeft de kathode (-) aan.
 === De drempelspanning van de led ===
 De [[Woorden - D#Drempelspanning van een led|drempelspanning]] is de minimale spanning waarbij de led licht gaat geven. De spanningsval is afhankelijk van de kleur van de led;
@@ Regel 42: / Regel 42: @@
    |Willen we het exact weten, dan kunnen we deze waardes vinden via Google in de datasheet. Het gaat dan om de "Forward Voltage" (V<sub>f</sub>).
    |-
-   |Door het verschil in [[Woorden - D#Drempelspanning van een led|drempelspanning]] van verschillende kleuren en typen leds mogen er geen witte led (3,6 volt) met een rode led (1,9 volt) in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]] worden geschakeld. Door beide kleuren leds loopt dan dezelfde [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] en dat levert verschillende helderheid op. Sluit dus rode en witte leds altijd via een eigen serieweerstand aan.
+   |Door het verschil in [[Woorden - D#Drempelspanning van een led|drempelspanning]] van verschillende kleuren en typen leds mogen er geen witte led (3,6 volt) met een rode led (1,9 volt) in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]] worden geschakeld. Door beide kleuren leds loopt dan dezelfde [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] en dat levert verschillende helderheid bij beide leds op. Sluit dus rode en witte leds altijd via een eigen serieweerstand aan.
   |}
 |}
@@ Regel 58: / Regel 58: @@
 |Type= Schema
 }}
-Parallel aansluiten is zo te doen (zie afbeelding 03), maar dat is minder goed... Daar de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door één van de leds nu groter kan zijn dan die door de andere leds (omdat de doorlaatspanning van leds onderling nogal eens verschilt) bestaat de niet geringe kans dat de led waardoor de grootste stroom loopt, binnen de kortste keren doorbrandt.
+Parallel aansluiten is zo te doen (zie afbeelding 03), maar dat is minder goed...
+{| class="wikitable"
-Bijkomend nadeel is dat alle stroom die door de gezamenlijke leds loopt hier door één weerstand moet, die dan ook heet kan worden.
+| valign='center' style="width:5%;text-align:center;"| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]<small>&nbsp;&nbsp;'''LET OP'''</small>||valign='top'|  Daar de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door één van de leds nu groter kan zijn dan die door de andere leds (omdat de doorlaatspanning van leds onderling nogal eens verschilt, (door afwijkingen in het fabrikageproces) bestaat de niet geringe kans dat de led waardoor de grootste stroom loopt, binnen de kortste keren doorbrandt.
 === Parallelschakeling op de juiste wijze ===
 {{Afbeelding
@@ Regel 80: / Regel 83: @@
 |Type= Schema
 }}
-Bij het in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]] zetten worden de leds achter elkaar geschakeld, anode aan kathode en via één weerstand op de voedingsspanning aangesloten (zie afbeelding 05). Door elke led loopt een [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] van bijvoorbeeld 8 mA vanaf de plus naar de min. De stroomsterkte wordt geregeld door een geschikte waarde voor serieweerstand Rx te nemen. De waarde van Rx hangt af van de nodige stroom door de leds en de hoogte van de voedingsspanning. Hoe we de waarde van Rx berekenen staat hieronder.
+Bij het in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]] zetten worden de leds achter elkaar geschakeld, de [[Woorden - A#Anode|anode]] van de ene led aan de kathode van de volgende led en via één weerstand op de voedingsspanning aangesloten (zie afbeelding 05). Door elke led loopt een [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] van bijvoorbeeld 8 mA vanaf de plus naar de min. De [[Woorden - S#Stroomsterkte|stroomsterkte]] wordt geregeld door een geschikte waarde voor serieweerstand Rx te nemen. De waarde van Rx hangt af van de nodige stroom door de leds en de hoogte van de voedingsspanning. Hoe we de waarde van Rx berekenen staat hieronder.
 Het beste is om zo veel mogelijk de leds in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]] te zetten. Er zijn dan minder weerstanden nodig, er is minder ruimte nodig, de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] is lager en het totale vermogensverlies in de weerstanden is minder. Dat laatste is een heel belangrijk punt: met een groot aantal lantaarns waarbij alle leds parallel staan, neemt het totale verbruik (vermogen) van de verlichting van de baan samen (dus het totale opgenomen vermogen), onnodig toe en dan is er misschien een zwaardere (en dus duurdere) transformator nodig (of er moet eerder een extra transformator komen en dat kost ook weer extra geld). Dus dan wordt in feite het parallel schakelen van leds al snel een dure aangelegenheid.
 ====De plaats van de serieweerstand====
-Vroeger gebruikte men de term "voorschakelweerstand". Deze benaming zou tot verwarring kunnen leiden. Beter is het om van "[[Woorden - S#Serieweerstand|serieweerstand]]" te spreken. Het is namelijk een weerstand die altijd in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]] met een ander onderdeel geschakeld wordt. De naam suggereert dat de weerstand altijd vóór de led(s) moet worden gemonteerd. Het maakt echter elektrisch gezien totaal niet uit aan welke kant van de led de serieweerstand komt. Het ligt er maar net aan wat gemakkelijker uitkomt. Er moet alleen maar voor gezorgd te worden dat de led(s) in de [[Woorden - D#Doorlaatrichting|doorlaatrichting]] aangesloten worden (met de [[Woorden - A#Anode|anode]] aan de plus van de voeding of aan de min van de volgende led).
+Vroeger gebruikte men de term "voorschakelweerstand". Deze benaming zou tot verwarring kunnen leiden. Veel beter is het om van "[[Woorden - S#Serieweerstand|serieweerstand]]" te spreken. Het is namelijk een weerstand die altijd in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]] met een ander onderdeel geschakeld wordt. Het "voor" in de term "voorschakelweerstand" suggereert dat de weerstand altijd vóór de led(s) moet worden gemonteerd. Het maakt echter elektrisch gezien totaal niet uit aan welke kant van de led de serieweerstand komt. Het ligt er maar net aan wat gemakkelijker uitkomt. Er moet alleen maar voor gezorgd te worden dat de led(s) in de [[Woorden - D#Doorlaatrichting|doorlaatrichting]] aangesloten worden (met de [[Woorden - A#Anode|anode]] aan de plus van de voeding of aan de "min" (kathode) van de volgende led).
 {{Afbeelding
 |Bestand= leds_serieketen-01.gif
@@ Regel 272: / Regel 275: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 16 dec 2023 10:52 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 4 jan 2023 11:35 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|H]]