Modelbouwgeschiedenis - Bewerkingsoverzicht

Fred: links toeg.

2025-03-23T09:39:53Z

links toeg.

Fred: links toeg.

2025-03-19T09:03:03Z

links toeg.

Wijzigingen bekijken

Fred: links toeg.

2025-01-02T09:27:15Z

links toeg.

Fred: cat

2024-06-05T09:34:35Z

cat

Fred: txt

2023-11-13T09:37:44Z

txt

Fred: txt

2023-10-02T09:57:58Z

txt

Wijzigingen bekijken

Fred: link toeg.

2023-05-15T08:53:07Z

link toeg.

Fred: link toeg.

2023-04-23T13:26:44Z

link toeg.

Fred: link toeg.

2023-04-22T12:11:32Z

link toeg.

Fred: txt

2023-04-11T09:56:54Z

txt

@@ Regel 42: / Regel 42: @@
 Toen elektriciteit aan het begin van de 20ste eeuw algemeen begon te worden, zijn ook de speelgoedtreinen voorzien van [[De elektromotor|elektromotoren]] i.p.v. de minder handige opwindmechanismen. In navolging van de strijd om gelijkstroom of wisselstroom voor huisaansluitingen, koos Märklin voor wisselstroom als krachtbron voor de kleine elektromotoren. Omdat de meeste modellen nog steeds van blik waren, was stroomtoevoer middels de wielen van de trein niet mogelijk en moest er dus een derde rail worden toegevoegd aan de uitvoering van de rails. Ook hier gold weer dat de uitvoering vooral speelgoed was, en accuraatheid minder belangrijk was. De rails waren dan ook uitgevoerd als omgevouwen blikken lijntjes, gemonteerd op metalen strippen, één aan het begin van een railstuk één aan het andere eind en één in het midden.
-Na het grote succes van Märklin en hun tentoonstelling op de Leipziger Messe in 1891, werden door meerdere speelgoedfabrikanten treinmodellen op de markt gebracht. Sommigen sloten aan bij de door Märklin opgezette maatvoeringen, maar ook vele anderen volgden met eigen ideeën en maatvoeringen, zodat in korte tijd vele diverse, niet te combineren systemen op de markt kwamen: Bing, Bub, Carette, Falk, Issmayer en Kraus Fandor.
+Na het grote succes van Märklin en hun tentoonstelling op de Leipziger Messe in 1891, werden door meerdere speelgoedfabrikanten treinmodellen op de markt gebracht. Sommigen sloten aan bij de door Märklin opgezette maatvoeringen, maar ook vele anderen volgden met eigen ideeën en maatvoeringen, zodat in korte tijd vele diverse, niet te combineren systemen op de markt kwamen: [[Merken - B#Bing (GBN Gebrüder Bing Neurenberg)|Bing]], [[Merken - B#Bub (Karl Bub)|Bub]], [[Merken - C#Carette|Carette]], Falk, [[Merken - I#Issmayer|Issmayer]] en [[Merken - K#Kraus Fandor|Kraus Fandor]].
 Omdat er omtrent [[Woorden - E#Elektriciteit|elektriciteit]] nog niet zo heel veel bekend was en omdat niet elk energiebedrijf dezelfde aansluiting aan zijn klanten bood (12 V, 24 V, diverse spanningswaarden), kwamen er ook diverse aandrijfsystemen op de markt. Sommige uitvoeringen hadden zelfs een [[Woorden - S#Stekker|stekker]] die direct in het [[Woorden - S#Stopcontact|stopcontact]] gestoken kon worden zonder [[Elektronica basis#De transformator|transformator]].
@@ Regel 197: / Regel 197: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 18 mrt 2025 10:03 CET</small>
+| <small>Laatste wijziging: 23 mrt 2025 10:39 CET</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|M]]

@@ Regel 83: / Regel 83: @@
 Na de oorlog kwam de productie heel langzaam weer op gang. Hoewel er wel vraag was naar speelgoed, konden vele merken niet goed leveren. Omdat vaak alleen op korte distributie routes kon worden gewerkt kwamen een aantal kleine speelgoedfabrikanten op de markt zoals Rivarossi en Trix. Trix kwam als eerste terug in 1948 met (zeker voor die tijd) zeer gedetailleerde modellen in schaal H0. Waarbij zelfs de stangen en leidingen zichtbaar op het model gemonteerd waren. Märklin startte met de productie van modelauto's als concurrent voor Dinky Toys en maakte het mogelijk, met een aanpassing, dat Meccano bouwwerken met Märklin treinen en rails samen konden werken.
-Fleischmann startte na de oorlog in 1949 ook met de productie van modeltreinen in schaal 0. Een nieuwigheid van Fleischmann was dat deze treinen niet op wisselstroom werkten, maar op gelijkstroom. Dit was de start voor de grote breuk met Märklin, die de wisselstroom trouw bleef. Naast schaal 0 kwam ook de kleinere schaal H0 op de markt, die in korte tijd zo’n populariteit kreeg dat Fleischmann de schaal 0 verliet om zich in schaal H0 te specialiseren. Niet alleen de treinen hadden meer detail, maar door de ontwikkelingen in de oorlog konden veel elementen anders en beter geproduceerd worden, zoals de vervaardiging van plastic. Rails werd natuurgetrouwer in metalen profielen uitgewerkt en de bielzen werden natuurgetrouw in plastic uitgevoerd. Niet meer drie per railstuk, maar om de centimeter een biels, zoals ook in het echt.
+Fleischmann startte na de oorlog in 1949 ook met de productie van modeltreinen in schaal 0. Een nieuwigheid van Fleischmann was dat deze treinen niet op wisselstroom werkten, maar op gelijkstroom. Dit was de start voor de grote breuk met Märklin, die de wisselstroom trouw bleef. Naast schaal 0 kwam ook de kleinere schaal H0 op de markt, die in korte tijd zo’n populariteit kreeg dat Fleischmann de schaal 0 verliet om zich in schaal H0 te specialiseren. Niet alleen de treinen hadden meer detail, maar door de ontwikkelingen in de oorlog konden veel elementen anders en beter geproduceerd worden, zoals de vervaardiging van [[Woorden - P#Plastic|plastic]]. Rails werd natuurgetrouwer in metalen profielen uitgewerkt en de bielzen werden natuurgetrouw in plastic uitgevoerd. Niet meer drie per railstuk, maar om de centimeter een biels, zoals ook in het echt.
 In navolging van Fleischmann gingen ook Trix en Rivarossi over op gelijkstroom. Na 1960 heeft de modelbouw voor treinen vleugels gekregen. Waar ook weer diverse merken gestart zijn met eigen systemen en schalen, zo heeft de firma Arnold in 1960 impuls gegeven aan schaal N (1:160), welke door Fleischmann en Trix gevolgd werden. Als reactie hierop ontwikkelde Märklin zijn schaal Z (1:220). Ook in de VS startte de grote concurrentie rond modeltreinen tussen A.C. Gilbert die dan American Flyer al had opgekocht, maar onder American Flyer bleef uitbrengen en Lionel onverminderd verder. Ives was door Lionel en American Flyer gezamenlijk al weggeconcurreerd en door beiden deels overgenomen, maar andere namen zoals Marx en Bachmann stapten ook in de markt met treinen, maar hebben nooit echt deelgenomen aan de grote concurrentie tussen Lionel en A.C. Gilbert omdat zij de treinen niet als hoofdzaak van hun business hadden gemaakt. Zowel A.C. Gilbert als Lionel gingen over op schaal H0 en beconcurreerden elkaar op realisme, maar ondanks alle inzet kwamen beide merken niet meer op het niveau als vóór de oorlog.
@@ Regel 89: / Regel 89: @@
 Toen A.C. Gilbert stierf stortte het bedrijf ook in, en toen de bedrijfsleider van dat moment van Lionel in 1958 met pensioen ging, stortte ook bij Lionel de business in.
-De ontwikkelingen uit de Tweede Wereldoorlog, gemaakt voor de legers om wapens efficiënter en krachtiger te maken, zijn na de Tweede Wereldoorlog in de huiskamers geïntroduceerd, zoals plastic en telefonie. Deze doorvoering van deze technologische ontwikkelingen zijn ook naar de modelbouw vertaald. Bakeliet werd vervangen door plastic, waarmee ook details beter uit te beelden waren. Elektrische schakelingen werden uitgedacht en toegepast, waardoor opeens meer dan één trein tegelijk te besturen was. Met de komst van de computer naar de commercie werd dit ook toegepast in de modelbouw. Radiografie kwam eerst met scheeps-, vliegtuig- en automodelbouw maar heeft ook in de treinmodelbouw zijn intrede gedaan.
+De ontwikkelingen uit de Tweede Wereldoorlog, gemaakt voor de legers om wapens efficiënter en krachtiger te maken, zijn na de Tweede Wereldoorlog in de huiskamers geïntroduceerd, zoals [[Woorden - P#Plastic|plastic]] en telefonie. Deze doorvoering van deze technologische ontwikkelingen zijn ook naar de modelbouw vertaald. Bakeliet werd vervangen door plastic, waarmee ook details beter uit te beelden waren. Elektrische schakelingen werden uitgedacht en toegepast, waardoor opeens meer dan één trein tegelijk te besturen was. Met de komst van de computer naar de commercie werd dit ook toegepast in de modelbouw. Radiografie kwam eerst met scheeps-, vliegtuig- en automodelbouw maar heeft ook in de treinmodelbouw zijn intrede gedaan.
 Industriële ontwikkelingen in de USA en snellere manieren van verzenden hebben diverse markten weer dichter bij elkaar gebracht. Zo ook informatie. Eerst middels nieuwsbladen, later middels telefoon en beelden. De modelbouw na de Tweede Wereldoorlog is in een rap tempo ontwikkeld naar een natuurgetrouwer beeld. Toch heeft het vrij lang geduurd voordat hobbyisten de stap maakten naar realistisch bouwen.
@@ Regel 195: / Regel 195: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 2 okt 2023 11:55 CET</small>
+| <small>Laatste wijziging: 2 jan 2025 10:27 CET</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|M]]

@@ Regel 203: / Regel 203: @@
 [[Categorie: Railsystemen|M]]
 [[Categorie: Spoorwegbouw|M]]
 [[Categorie: Erwin Hogeling|M]]

@@ Regel 83: / Regel 83: @@
 Na de oorlog kwam de productie heel langzaam weer op gang. Hoewel er wel vraag was naar speelgoed, konden vele merken niet goed leveren. Omdat vaak alleen op korte distributie routes kon worden gewerkt kwamen een aantal kleine speelgoedfabrikanten op de markt zoals Rivarossi en Trix. Trix kwam als eerste terug in 1948 met (zeker voor die tijd) zeer gedetailleerde modellen in schaal H0. Waarbij zelfs de stangen en leidingen zichtbaar op het model gemonteerd waren. Märklin startte met de productie van modelauto's als concurrent voor Dinky Toys en maakte het mogelijk, met een aanpassing, dat Meccano bouwwerken met Märklin treinen en rails samen konden werken.
-Fleischmann startte na de oorlog in 1949 ook met de productie van modeltreinen in schaal 0. Een nieuwigheid van Fleischmann was dat deze treinen niet op wisselstroom werkten, maar op gelijkstroom. Dit was de start voor de grote breuk met Märklin, die de wisselstroom trouw bleef. Naast schaal 0 kwam ook de kleinere schaal H0 op de markt, die in korte tijd zo’n populariteit kreeg dat Fleischmann de schaal 0 verliet om zich in schaal H0 te specialiseren. Niet alleen de treinen hadden meer detail, maar door de ontwikkelingen in de oorlog konden veel elementen anders en beter geproduceerd worden, zoals de vervaardiging van plastic. Rails werd natuurgetrouwer in metalen profielen uitgewerkt en de bielsen werden natuurgetrouw in plastic uitgevoerd. Niet meer drie per railstuk, maar om de centimeter een biels, zoals ook in het echt.
+Fleischmann startte na de oorlog in 1949 ook met de productie van modeltreinen in schaal 0. Een nieuwigheid van Fleischmann was dat deze treinen niet op wisselstroom werkten, maar op gelijkstroom. Dit was de start voor de grote breuk met Märklin, die de wisselstroom trouw bleef. Naast schaal 0 kwam ook de kleinere schaal H0 op de markt, die in korte tijd zo’n populariteit kreeg dat Fleischmann de schaal 0 verliet om zich in schaal H0 te specialiseren. Niet alleen de treinen hadden meer detail, maar door de ontwikkelingen in de oorlog konden veel elementen anders en beter geproduceerd worden, zoals de vervaardiging van plastic. Rails werd natuurgetrouwer in metalen profielen uitgewerkt en de bielzen werden natuurgetrouw in plastic uitgevoerd. Niet meer drie per railstuk, maar om de centimeter een biels, zoals ook in het echt.
 In navolging van Fleischmann gingen ook Trix en Rivarossi over op gelijkstroom. Na 1960 heeft de modelbouw voor treinen vleugels gekregen. Waar ook weer diverse merken gestart zijn met eigen systemen en schalen, zo heeft de firma Arnold in 1960 impuls gegeven aan schaal N (1:160), welke door Fleischmann en Trix gevolgd werden. Als reactie hierop ontwikkelde Märklin zijn schaal Z (1:220). Ook in de VS startte de grote concurrentie rond modeltreinen tussen A.C. Gilbert die dan American Flyer al had opgekocht, maar onder American Flyer bleef uitbrengen en Lionel onverminderd verder. Ives was door Lionel en American Flyer gezamenlijk al weggeconcurreerd en door beiden deels overgenomen, maar andere namen zoals Marx en Bachmann stapten ook in de markt met treinen, maar hebben nooit echt deelgenomen aan de grote concurrentie tussen Lionel en A.C. Gilbert omdat zij de treinen niet als hoofdzaak van hun business hadden gemaakt. Zowel A.C. Gilbert als Lionel gingen over op schaal H0 en beconcurreerden elkaar op realisme, maar ondanks alle inzet kwamen beide merken niet meer op het niveau als vóór de oorlog.

@@ Regel 74: / Regel 74: @@
 In 1935 verhuisde Stephan Bing een deel van de firma naar Engeland.
-Tussen de oorlogen waren de Europese markten onderling wel open, maar niet gekoppeld met de Amerikaanse markt, omdat de afstanden te groot waren en de afzet te klein om met grote hoeveelheden over te varen of te vliegen. Hierdoor ontwikkelde de Amerikaanse modelbouw markt anders dan de Europese. Diverse fabrikanten startten hun eigen modeltreinen serie en concurreerden elkaar op dezelfde manier als in Europa gebeurde, echter met andere uitkomsten en de Amerikaanse firma's gebruikten natuurlijk Amerikaanse modellen.
+Tussen de oorlogen waren de Europese markten onderling wel open, maar niet gekoppeld met de Amerikaanse markt, omdat de afstanden te groot waren en de afzet te klein om met grote hoeveelheden over te varen of te vliegen. Hierdoor ontwikkelde de Amerikaanse modelbouw markt anders dan de Europese. Diverse fabrikanten startten hun eigen modeltreinen [[Woorden - S#Serie|serie]] en concurreerden elkaar op dezelfde manier als in Europa gebeurde, echter met andere uitkomsten en de Amerikaanse firma's gebruikten natuurlijk Amerikaanse modellen.
 Zo startte A.C. Gilbert in 1909 als magiërswinkel, maar zijn doelgroep schoof langzaam richting kinderspeelgoed en elektronica en toen American Flyer, een grote naam in Amerika, in 1938 betalingsproblemen kreeg, kocht A.C. Gilbert dit merk samen met Meccano van Hornby. Daarmee werd A.C. Gilbert naast Lionel de tweede grote treinen merknaam in de VS.
@@ Regel 204: / Regel 204: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="75%" |
-| <small>Laatste wijziging: 23 apr 2023 15:26 CET</small>
+| <small>Laatste wijziging: 15 mei 2023 10:52 CET</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|M]]

@@ Regel 51: / Regel 51: @@
 Na het grote succes van Märklin en hun tentoonstelling op de Leipziger Messe in 1891, werden door meerdere speelgoedfabrikanten treinmodellen op de markt gebracht. Sommigen sloten aan bij de door Märklin opgezette maatvoeringen, maar ook vele anderen volgden met eigen ideeën en maatvoeringen, zodat in korte tijd vele diverse, niet te combineren systemen op de markt kwamen: Bing, Bub, Carette, Falk, Issmayer en Kraus Fandor.
-Omdat er omtrent elektriciteit nog niet zo heel veel bekend was en omdat niet elk energiebedrijf dezelfde aansluiting aan zijn klanten bood (12 V, 24 V, diverse spanningswaarden), kwamen er ook diverse aandrijfsystemen op de markt. Sommige uitvoeringen hadden zelfs een stekker die direct in het stopcontact gestoken kon worden zonder transformator.
+Omdat er omtrent elektriciteit nog niet zo heel veel bekend was en omdat niet elk energiebedrijf dezelfde aansluiting aan zijn klanten bood (12 V, 24 V, diverse spanningswaarden), kwamen er ook diverse aandrijfsystemen op de markt. Sommige uitvoeringen hadden zelfs een [[Woorden - S#Stekker|stekker]] die direct in het [[Woorden - S#Stopcontact|stopcontact]] gestoken kon worden zonder transformator.
 {{Afbeelding
 |Bestand= Modelbouw-geschiedenis04.jpg
@@ Regel 204: / Regel 204: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="75%" |
-| <small><small>Laatste wijziging: 11 apr 2023 11:56 </small></small>
+| <small>Laatste wijziging: 22 apr 2023 14:07 CET</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|M]]

@@ Regel 17: / Regel 17: @@
 |Maker= Aston's Auctioneers & Valuers Ltd.
 }}
-Ten tijde van oorlogvoering was het voor de generaals gebruikelijk om met schaalmodellen een idee van de omgeving en gebouwen te maken, om zo een goede voorstelling te kunnen krijgen van hey slagveld en een gedegen strategie te kunnen bepalen voordat de soldaten werkelijk het gevecht aangingen. Hele kastelen en steden zijn op die manier op schaal uitgewerkt. Zo ook zijn landkaarten ontwikkeld. Ten tijde van de industrialisering kon men van tin soldaatjes vervaardigen. Deze zijn toen niet alleen voor de oorlogvoering gebruikt, maar werden ook als speelgoed op de markt gebracht. Ook toen de eerste stoommachines en weefgetouwen werden ontwikkeld, werden deze eerst op schaal uitgeprobeerd voordat er werkelijk een uitvoering werd gemaakt. Daardoor bestond de modeltrein al eerder dan de echte trein zelf (1784, Schotland, uitgevoerd door William Murdoch). Voor de ontwikkeling van de railsystemen in de kolenmijnen werden eerst modellen gemaakt.
+Ten tijde van oorlogvoering was het voor de generaals gebruikelijk om met schaalmodellen een idee van de omgeving en gebouwen te maken, om zo een goede voorstelling te kunnen krijgen van het slagveld en een gedegen strategie te kunnen bepalen voordat de soldaten werkelijk het gevecht aangingen. Hele kastelen en steden zijn op die manier op schaal uitgewerkt. Zo ook zijn landkaarten ontwikkeld. Ten tijde van de industrialisering kon men van tin soldaatjes vervaardigen. Deze zijn toen niet alleen voor de oorlogvoering gebruikt, maar werden ook als speelgoed op de markt gebracht. Ook toen de eerste stoommachines en weefgetouwen werden ontwikkeld, werden deze eerst op schaal uitgeprobeerd voordat er werkelijk een uitvoering werd gemaakt. Daardoor bestond de modeltrein al eerder dan de echte trein zelf (1784, Schotland, uitgevoerd door William Murdoch). Voor de ontwikkeling van de railsystemen in de kolenmijnen werden eerst modellen gemaakt.
 Vanaf halverwege de 19de eeuw begonnen de eerste fabrieken met het vervaardigen van kinderspeelgoed. Merken als Bachmann, M&auml;rklin en Fleischmann kwamen op de markt met blikken, tinnen of houten speelgoed op grote schaal. Toen de eerste treinen begonnen te rijden, kwamen ook de speelgoedversies op de markt, zonder rails. Deze zogenaamde ‘''carpet railways''’ (tapijt spoorlijn), waren speelgoedtreinen, sommigen met opwindmechanisme, andere echte ‘''live steam''’ modellen, zonder rails en zonder wagens.
@@ Regel 203: / Regel 203: @@
 }} {| width= "100%"
 |- valign= "top"
-! scope= "row" width="80%" |
+! scope= "row" width="75%" |
-| <small><small>Laatste wijziging: 11 apr 2023 11:47 </small></small>
+| <small><small>Laatste wijziging: 11 apr 2023 11:56 </small></small>
 |}
 [[Categorie: Alles|M]]