Rookgenerator aansluiten op een locdecoder - Bewerkingsoverzicht

Fred: txt + links toeg

2025-02-18T12:19:48Z

txt + links toeg

Fred: txt

2025-01-04T10:30:34Z

txt

Fred: txt verbeterd + links toeg.

2025-01-04T09:11:56Z

txt verbeterd + links toeg.

Fred: links toeg.

2024-02-08T10:11:07Z

links toeg.

Fred: link toeg.

2023-06-05T08:54:34Z

link toeg.

Fred: links toeg.

2023-05-22T09:39:58Z

links toeg.

Fred: nav

2023-02-28T09:29:55Z

nav

Martin Hilvers op 27 jan 2019 om 17:30

2019-01-27T17:30:13Z

Fred op 23 okt 2017 om 16:41

2017-10-23T16:41:07Z

Fred op 14 aug 2017 om 08:12

2017-08-14T08:12:26Z

@@ Regel 6: / Regel 6: @@
 }}
 {{Inhoudsopgave||Klein}}
-Een '''rookgenerator''' is een buisje met onderin een gloeidraadje. Het buisje wordt gevuld met [[Woorden - R#Rookvloeistof|rookvloeistof]], een soort lichte olie, en als er spanning op het gloeidraadje wordt gezet wordt de gloeidraad heet en de rookvloeistof zal verdampen waarbij zichtbare rook ontstaat. Er zijn rookgeneratoren in vele soorten en maten, maar het principe is steeds gelijk. Er zijn rookgeneratoren die passen in de schoorsteen van een stoomlocomotief en die welke er uitzien als de schoorsteen voor op het dak van een modelhuisje.<br>Het verdient aanbeveling om een schakelaar in de [[Woorden - A#Analoog|analoge]] loc in te bouwen, want wanneer de [[Woorden - R#Rookgenerator|rookgenerator]] droog (zonder vloeistof) komt te staan, wordt de levensduur sterk bekort.
+Een '''rookgenerator''' is een buisje met onderin een gloeidraadje. Het buisje wordt gevuld met [[Woorden - R#Rookvloeistof|rookvloeistof]], een soort lichte olie, en als er spanning op het gloeidraadje wordt gezet wordt de gloeidraad heet en zal de rookvloeistof verdampen, waarbij zichtbare rook ontstaat. Er zijn rookgeneratoren in vele soorten en maten, maar het principe is steeds gelijk. Er zijn rookgeneratoren die passen in de schoorsteen van een stoomlocomotief en die welke er uitzien als de schoorsteen voor op het dak van een modelhuisje.<br>Het verdient aanbeveling om een schakelaar in de [[Woorden - A#Analoog|analoge]] loc in te bouwen, want wanneer de [[Woorden - R#Rookgenerator|rookgenerator]] droog (zonder vloeistof) komt te staan, wordt de levensduur sterk bekort.
 ===Analoge locomotieven met rookgenerator ===
 Diverse analoge [[Woorden - L#Loc.|locs]] zijn af-fabriek reeds voorzien van een [[Woorden - R#Rookgenerator|rookgenerator]], maar deze kunnen ook achteraf ingebouwd worden. In dat geval moet de juiste rookgenerator gekozen worden. De bij een [[Woorden - A#Analoog|analoge]] loc ingebouwde rookgenerator is ontworpen voor een spanning van 10 tot 16 V (bijvoorbeeld de Seuthe nr.10).
 ===Digitale locomotieven met rookgenerator ===
-Bij digitaal bedrijf is de rail[[Woorden - S#Spanning|spanning]] hoger, de [[Woorden - R#Rookgenerator|rookgenerator]] moet dan ook geschikt zijn voor die hogere spanning. Zo niet, dan brandt de gloeidraad meteen door, ofwel zal in ieder geval de levensduur van de rookgenerator worden bekort. Tevens bestaat de kans dat de decoder de hogere [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door de bestaande "analoge" rookgenerator niet kan verwerken en defect raakt.
+Bij digitaal bedrijf is de rail[[Woorden - S#Spanning|spanning]] hoger, de [[Woorden - R#Rookgenerator|rookgenerator]] moet dan ook geschikt zijn voor die hogere [[Woorden - E#Elektrische spanning|spanning]]. Zo niet, dan brandt de gloeidraad meteen door, ofwel zal in ieder geval de levensduur van de rookgenerator worden bekort. Tevens bestaat de kans dat de locdecoder de hogere [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door de bestaande "analoge" rookgenerator niet kan verwerken en defect raakt.
 {{Afbeelding
 |Bestand= Rookgenerator01.gif
@@ Regel 19: / Regel 19: @@
 |Type= Tekening
 }}
-Doordat er bij het digitaal rijden een hogere voedingsspanning aanwezig is (ongeveer 18 volt), gaat er bij dezelfde weerstand van de gloeidraad een hogere [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door het verwarmingselement én de [[Decoders|decoder]] lopen. Dat heeft een aantal gevolgen:
+Doordat er bij het digitaal rijden een hogere voedingsspanning aanwezig is (ongeveer 18 volt), gaat er bij dezelfde weerstand van de gloeidraad een hogere [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door het verwarmingselement én de [[Locdecoders|locdecoder]] lopen. Dat heeft een aantal gevolgen:
-* de functie-aansluiting van de decoder kan defect raken omdat deze de hoge stroom niet aan kan;
+* de functieaansluiting van de locdecoder kan defect raken omdat deze de hoge stroom niet aan kan;
 * de rookgenerator heeft een kortere levensduur omdat het verwarmingselement veel te heet wordt;
 * de rookgenerator rookt veel meer dan bij analoog gebruik;
-* de kans is zeer groot dat de rookvloeistof oververhit raakt, waardoor rookvloeistof uit de rookgenerator spettert.
+* de kans is zeer groot dat de rookvloeistof oververhit raakt, waardoor rookvloeistof uit de rookgenerator spettert en de loc smerig en vettig wordt;
-De oorzaak van dit probeem wordt duidelijk door toepassen van de "Wet van Ohm". Hiermee is te berekenen hoe hoog de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door het verwarmingselement wordt bij een hogere spanning. De [https://seuthe-dampf.de/technische-daten/ Seuthe nr.10] heeft een maximale spanning van 16 volt, maar wordt op een [[Woorden - A#Analoog|analoge]] baan met maximaal 14 V rijspanning gevoed. Het stroomverbruik bij 14 V is volgens de fabrieksopgave 130 mA.
+* doordat de rookgenerator te heet wordt bestaat de kans dat het [[Woorden - K#Kunststof|kunststof]] van de locomotiefkap smelt!
-De Wet van Ohm luidt U = I * R. Als de spanning verhoogd wordt van 14 naar 18 V is dit 18 / 14 = 1,28 keer zo hoog. Bij dezelfde weerstand zal de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] evenredig hoger worden, dus 1,28 * 130 = 167 mA. Wanneer deze Seuthe nr.10 op een decoder aangesloten wordt is er een grote kans dat de decoder die te hoge stroom niet aan kan en binnen korte tijd veel te heet wordt en defect raakt.<br />
+De Wet van Ohm luidt '''U = I * R'''. Als de [[Woorden - E#Elektrische spanning|spanning]] verhoogd wordt van 14 naar 18 V is dit 18 / 14 = 1,28 keer zo hoog. Bij dezelfde weerstandswaarde zal de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] evenredig hoger worden, dus 1,28 * 130 = 167 mA. Wanneer deze Seuthe nr.10 op een locdecoder aangesloten wordt, is er een grote kans dat de locdecoder die te hoge stroom niet aan kan en binnen korte tijd veel te heet wordt en daardoor defect raakt.<br />
-De ontwikkelde warmte in de [[Woorden - R#Rookgenerator|rookgenerator]], het vermogen, is te vinden met de formule P = U * I. Voor de "analoge" rookgenerator is dit 14 V * 130 mA = 1,8 W. Voor dezelfde generator op een digitale spanning is dit 18 V * 167 mA = 3,0 W. Dit is 3,0 / 1,8 = 1,67 keer zo veel.
+De ontwikkelde warmte in de [[Woorden - R#Rookgenerator|rookgenerator]], het vermogen, is te vinden met de formule P = U * I. Voor de "analoge" rookgenerator is dit 14 V * 130 mA = 1,8 W. Voor dezelfde generator op een [[Woorden - D#Digitale spanning|"digitale spanning"]] is dit 18 V * 167 mA = 3,0 W. Dit is 3,0 / 1,8 = 1,67 keer zo veel.
 ==== Digitaal voorbereide locs ====
-Bij een "digitaal voorbereide [[Woorden - L#Loc.|loc]]", dus een exemplaar waar een [[Inleiding decoders|NEM-connector]] ingebouwd is, moet met het bovenstaande ook rekening worden gehouden. Wanneer er een standaard [[Woorden - A#Analoog|"analoge"]] rookgenerator in de loc zit, moet deze dus vervangen worden door een exemplaar dat geschikt is voor de hogere digitale spanning.
+Bij een "digitaal voorbereide [[Woorden - L#Loc.|loc]]", dus een exemplaar waar een [[Inleiding locdecoders|NEM-connector]] ingebouwd is, moet met het bovenstaande ook rekening worden gehouden. Wanneer er een standaard [[Woorden - A#Analoog|"analoge"]] rookgenerator in de loc zit, moet deze dus vervangen worden door een exemplaar dat geschikt is voor de hogere [[Woorden - D#Digitale spanning|digitale spanning]].
-==== Warmteontwikkeling in de decoder ====
+==== Warmteontwikkeling in de locdecoder ====
-Voor een digitale [[Woorden - L#Loc.|loc]] dient een [[Woorden - R#Rookgenerator|rookgenerator]] gebruikt te worden die gemaakt is voor een spanning van 16 - 22 volt (zoals bijvoorbeeld de Seuthe nr. 11, 12, 23 of 28 voor schaal H0).
+Voor een digitale [[Woorden - L#Loc.|loc]] dient een [[Woorden - R#Rookgenerator|rookgenerator]] gebruikt te worden die gemaakt is voor een [[Woorden - E#Elektrische spanning|spanning]] van 16 - 22 volt (zoals bijvoorbeeld de Seuthe nr. 11, 12, 23 of 28 voor schaal H0).
 {{Afbeelding
 |Bestand= Rookgenerator03.gif
@@ Regel 41: / Regel 42: @@
 |Positie=Rechts
 }}
-Deze hebben een hogere weerstand en gebruiken volgens de fabrieksopgave 70 mA. Dat lijkt niet zoveel, maar de [[Decoders|decoder]] moet ook nog de motorstroom verwerken + de stroom door de functieaansluitingen en kan door het totale [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]]verbruik aardig warm worden. Het is dus zaak een decoder te kiezen die ruim de motorstroom aankan en waarbij de functie-aansluiting ook ruim genoeg bemeten is. Dit is vooral belangrijk bij decoders die af-fabriek in een stuk krimpkous geleverd worden, want die kunnen de warmte een stuk minder goed kwijt. Om de decoder te beschermen tegen overbelasting is het veel beter om de rookgenerator via een [https://www.esu.eu/en/products/accessories/miniature-relays/ miniatuurrelais] (bijv. ESU 51963) te schakelen (zie afbeelding 02) of door een extra [[Woorden - T#Transistor|transistor]] te schakelen (zie afbeelding 03).
+Deze hebben een hogere weerstand en gebruiken volgens de fabrieksopgave 70 mA. Dat lijkt niet zoveel, maar de [[Locdecoders|locdecoder]] moet ook nog de motorstroom verwerken + de stroom door de [[Woorden - F#Functieaansluiting|functieaansluitingen]] en kan door het totale [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]]verbruik aardig warm worden. Het is dus zaak een locdecoder te kiezen die ruim de motorstroom aankan en waarbij de [[Woorden - F#Functieaansluiting|functieaansluiting]] ook ruim genoeg bemeten is. Dit is vooral belangrijk bij locdecoders die af-fabriek in een stuk krimpkous geleverd worden, want die kunnen de warmte een stuk minder goed kwijt. Om de locdecoder te beschermen tegen overbelasting is het veel beter om de rookgenerator via een [https://www.esu.eu/en/products/accessories/miniature-relays/ miniatuurrelais] (bijv. ESU 51963) te schakelen (zie afbeelding 02) of door een extra [[Woorden - T#Transistor|transistor]] te schakelen (zie afbeelding 03).
 {{Afbeelding
 |Bestand= Rookgenerator02.gif
@@ Regel 52: / Regel 53: @@
 }}
 <div style="height: 40px;"></div>
-De [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door de rookgenerator gaat dan niet meer via de schakeltransistor (FET) van de decoder, maar loopt via het miniatuurrelais of via de extra transistor. Hierbij is het nog steeds noodzakelijk te kijken naar het totale stroomverbruik wat de decoder kan verwerken (dus motoraansluiting + functieaansluitingen) want de stroom door de [[Woorden - R#Rookgenerator|rookgenerator]] loopt nog wel via de min-aansluiting van de decoder door de gelijkrichter van de decoder.
+De [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door de rookgenerator gaat dan niet meer via de schakeltransistor (FET) van de locdecoder, maar loopt via het miniatuurrelais of via de extra transistor. Hierbij is het nog steeds noodzakelijk te kijken naar het totale stroomverbruik wat de locdecoder kan verwerken (dus motoraansluiting + [[Woorden - F#Functieaansluiting|functieaansluitingen]]) want de stroom door de [[Woorden - R#Rookgenerator|rookgenerator]] loopt nog wel via de min-aansluiting van de locdecoder door de gelijkrichter van de locdecoder.
 {| class="wikitable"
-|{{TblAgKleur1|#E8E8E8;}} valign="center"| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]<small>&nbsp;&nbsp;'''LET OP'''</small>||{{TblAgKleur1|#E8E8E8;}} valign="top"|Gebruik het aanbevolen type rookgenerator, anders is de kans groot dat de decoder overbelast wordt!<br />Sluit geen andere rookgenerator dan de Seuthe nr. 11, 12, 23 of 28 op de BC 177 aan! Deze kan daar absoluut niet tegen, en raakt defect.
+|{{TblAgKleur1|#E8E8E8;}} valign="center"| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]<small>&nbsp;&nbsp;'''LET OP'''</small>||{{TblAgKleur1|#E8E8E8;}} valign="top"|Gebruik het aanbevolen type rookgenerator, anders is de kans groot dat de locdecoder overbelast wordt!<br />Sluit geen andere rookgenerator dan de Seuthe nr. 11, 12, 23 of 28 op de BC 177 aan! Deze kan daar absoluut niet tegen, en raakt defect.
 |}
 ==== Na bepaalde tijd de rookgenerator uitschakelen ====
-Het mooiste is als de [[Decoders|decoder]] de functie-aansluiting van de rookgenerator na een bepaalde tijd uitschakelt, zoals bij een ESU LoPi V4 en LoPi V5. Dit komt de levensduur van het verwarmingselement en de decoder ten goede. De LoPi V4 en LoPi V5 hebben speciale functies voor rookeffecten zoals:
+Het mooiste is als de [[Locdecoders|locdecoder]] de [[Woorden - F#Functieaansluiting|functieaansluiting]], die de rookgenerator van spanning voorziet, na een bepaalde tijd uitschakelt, zoals bij een ESU LoPi V4 en LoPi V5. Dit komt de levensduur van het verwarmingselement en de locdecoder ten goede. De LoPi V4 en LoPi V5 hebben speciale functies voor rookeffecten zoals:
-* aanzetten met een [[Woorden - F#Functietoets|functietoets]] en automatisch uitschakelen na x seconden;
+* aanzetten met een [[Woorden - F#Functietoets|functietoets]] en automatisch uitschakelen na een x-aantal seconden;
 * vertraagt uitschakelen;
 * bij stilstaande lok de spanning op de rookgenerator verminderen, zodat er maar weinig rook uitkomt.
@@ Regel 73: / Regel 74: @@
 }}
 {{Link intern
-|Link= Decoders
+|Link= Locdecoders
-|Linknaam= Decoders
+|Linknaam= Locdecoders
 }}
 {{Link intern
@@ Regel 100: / Regel 101: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 4 jan 2025 11:30 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 18 feb 2025 13:19 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|R]]

@@ Regel 51: / Regel 51: @@
 |Positie=Links
 }}
 De [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door de rookgenerator gaat dan niet meer via de schakeltransistor (FET) van de decoder, maar loopt via het miniatuurrelais of via de extra transistor. Hierbij is het nog steeds noodzakelijk te kijken naar het totale stroomverbruik wat de decoder kan verwerken (dus motoraansluiting + functieaansluitingen) want de stroom door de [[Woorden - R#Rookgenerator|rookgenerator]] loopt nog wel via de min-aansluiting van de decoder door de gelijkrichter van de decoder.
 {| class="wikitable"
@@ Regel 99: / Regel 100: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 4 jan 2025 10:10 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 4 jan 2025 11:30 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|R]]

@@ Regel 6: / Regel 6: @@
 }}
 {{Inhoudsopgave||Klein}}
-Een '''rookgenerator''' is een buisje met onderin een gloeidraadje. Het buisje wordt gevuld met rookvloeistof, een soort lichte olie, en als er spanning op het gloeidraadje wordt gezet wordt de gloeidraad heet en de rookvloeistof zal verdampen waarbij zichtbare rook ontstaat. Er zijn rookgeneratoren in vele soorten en maten, maar het principe is steeds gelijk. Er zijn rookgeneratoren die passen in de schoorsteen van een stoomlocomotief en die welke er uitzien als de schoorsteen voor op het dak van een modelhuisje.
+Een '''rookgenerator''' is een buisje met onderin een gloeidraadje. Het buisje wordt gevuld met [[Woorden - R#Rookvloeistof|rookvloeistof]], een soort lichte olie, en als er spanning op het gloeidraadje wordt gezet wordt de gloeidraad heet en de rookvloeistof zal verdampen waarbij zichtbare rook ontstaat. Er zijn rookgeneratoren in vele soorten en maten, maar het principe is steeds gelijk. Er zijn rookgeneratoren die passen in de schoorsteen van een stoomlocomotief en die welke er uitzien als de schoorsteen voor op het dak van een modelhuisje.<br>Het verdient aanbeveling om een schakelaar in de [[Woorden - A#Analoog|analoge]] loc in te bouwen, want wanneer de [[Woorden - R#Rookgenerator|rookgenerator]] droog (zonder vloeistof) komt te staan, wordt de levensduur sterk bekort.
 ===Analoge locomotieven met rookgenerator ===
-Diverse analoge [[Woorden - L#Loc.|locs]] zijn af-fabriek reeds voorzien van een rookgenerator, maar deze kunnen ook achteraf ingebouwd worden. In dat geval moet de juiste rookgenerator gekozen worden. De bij een analoge loc ingebouwde rookgenerator is ontworpen voor een spanning van 10 tot 16 V (bijvoorbeeld de Seuthe nr.10).
+Diverse analoge [[Woorden - L#Loc.|locs]] zijn af-fabriek reeds voorzien van een [[Woorden - R#Rookgenerator|rookgenerator]], maar deze kunnen ook achteraf ingebouwd worden. In dat geval moet de juiste rookgenerator gekozen worden. De bij een [[Woorden - A#Analoog|analoge]] loc ingebouwde rookgenerator is ontworpen voor een spanning van 10 tot 16 V (bijvoorbeeld de Seuthe nr.10).
+===Digitale locomotieven met rookgenerator ===
-Bij digitaal bedrijf is de railspanning hoger, de rookgenerator moet dan ook geschikt zijn voor die hogere spanning. Zo niet, dan brandt de gloeidraad meteen door, ofwel zal in ieder geval de levensduur van de rookgenerator worden bekort. Tevens bestaat de kans dat de decoder de hogere [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door de bestaande analoge rookgenerator niet kan verwerken en defect raakt.
+Bij digitaal bedrijf is de rail[[Woorden - S#Spanning|spanning]] hoger, de [[Woorden - R#Rookgenerator|rookgenerator]] moet dan ook geschikt zijn voor die hogere spanning. Zo niet, dan brandt de gloeidraad meteen door, ofwel zal in ieder geval de levensduur van de rookgenerator worden bekort. Tevens bestaat de kans dat de decoder de hogere [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door de bestaande "analoge" rookgenerator niet kan verwerken en defect raakt.
 {{Afbeelding
 |Bestand= Rookgenerator01.gif
@@ Regel 24: / Regel 24: @@
 * de rookgenerator rookt veel meer dan bij analoog gebruik;
 * de kans is zeer groot dat de rookvloeistof oververhit raakt, waardoor rookvloeistof uit de rookgenerator spettert.
-De oorzaak van dit probeem wordt duidelijk door toepassen van de "Wet van Ohm". Hiermee is te berekenen hoe hoog de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door het verwarmingselement wordt bij een hogere spanning. De [https://seuthe-dampf.de/technische-daten/ Seuthe nr.10] heeft een maximale spanning van 16 volt maar wordt bij analoog gebruik met maximaal 14 V rijspanning gevoed. Het stroomverbruik bij 14 V is volgens de fabrieksopgave 130 mA.
+De oorzaak van dit probeem wordt duidelijk door toepassen van de "Wet van Ohm". Hiermee is te berekenen hoe hoog de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door het verwarmingselement wordt bij een hogere spanning. De [https://seuthe-dampf.de/technische-daten/ Seuthe nr.10] heeft een maximale spanning van 16 volt, maar wordt op een [[Woorden - A#Analoog|analoge]] baan met maximaal 14 V rijspanning gevoed. Het stroomverbruik bij 14 V is volgens de fabrieksopgave 130 mA.
 De Wet van Ohm luidt U = I * R. Als de spanning verhoogd wordt van 14 naar 18 V is dit 18 / 14 = 1,28 keer zo hoog. Bij dezelfde weerstand zal de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] evenredig hoger worden, dus 1,28 * 130 = 167 mA. Wanneer deze Seuthe nr.10 op een decoder aangesloten wordt is er een grote kans dat de decoder die te hoge stroom niet aan kan en binnen korte tijd veel te heet wordt en defect raakt.<br />
-De ontwikkelde warmte in de rookgenerator, het vermogen, is te vinden met de formule P = U * I. Voor de "analoge" rookgenerator is dit 14 V * 130 mA = 1,8 W. Voor dezelfde generator op een digitale spanning is dit 18 V * 167 mA = 3,0 W. Dit is 3,0 / 1,8 = 1,67 keer zo veel.
+De ontwikkelde warmte in de [[Woorden - R#Rookgenerator|rookgenerator]], het vermogen, is te vinden met de formule P = U * I. Voor de "analoge" rookgenerator is dit 14 V * 130 mA = 1,8 W. Voor dezelfde generator op een digitale spanning is dit 18 V * 167 mA = 3,0 W. Dit is 3,0 / 1,8 = 1,67 keer zo veel.
 ==== Digitaal voorbereide locs ====
-Bij een "digitaal voorbereide [[Woorden - L#Loc.|loc]]", dus een exemplaar waar een [[Inleiding decoders|NEM-connector]] ingebouwd is, moet met het bovenstaande ook rekening worden gehouden. Wanneer er een standaard "analoge" rookgenerator in de loc zit, moet deze dus vervangen worden door een exemplaar dat geschikt is voor de hogere digitale spanning.
+Bij een "digitaal voorbereide [[Woorden - L#Loc.|loc]]", dus een exemplaar waar een [[Inleiding decoders|NEM-connector]] ingebouwd is, moet met het bovenstaande ook rekening worden gehouden. Wanneer er een standaard [[Woorden - A#Analoog|"analoge"]] rookgenerator in de loc zit, moet deze dus vervangen worden door een exemplaar dat geschikt is voor de hogere digitale spanning.
 ==== Warmteontwikkeling in de decoder ====
-Voor een digitale [[Woorden - L#Loc.|loc]] dient een rookgenerator gebruikt te worden die gemaakt is voor een spanning van 16 - 22 volt (zoals bijvoorbeeld de Seuthe nr. 11, 12, 23 of 28 voor schaal H0). Deze hebben een hogere weerstand en gebruikt volgens de fabrieksopgave 70 mA. Dat lijkt niet zoveel, maar de [[Decoders|decoder]] moet ook nog de motorstroom verwerken + de stroom door de functieaansluitingen en kan door het totale [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]]verbruik aardig warm worden. Het is dus zaak een decoder te kiezen die ruim de motorstroom aankan en waarbij de functie-aansluiting ook ruim genoeg bemeten is. Dit is vooral belangrijk bij decoders die af-fabriek in een stuk krimpkous geleverd worden, want die kunnen de warmte een stuk minder goed kwijt.
+Voor een digitale [[Woorden - L#Loc.|loc]] dient een [[Woorden - R#Rookgenerator|rookgenerator]] gebruikt te worden die gemaakt is voor een spanning van 16 - 22 volt (zoals bijvoorbeeld de Seuthe nr. 11, 12, 23 of 28 voor schaal H0).
 {{Afbeelding
 |Bestand= Rookgenerator02.gif
-|Grootte= Klein
+|Grootte= 300px
-|Volgnummer= 02
+|Volgnummer= 03
 |Omschrijving= Aansluiting rookgenerator via extra transistor
 |Maker= Fred Eikelboom
 |Type= Tekening
 }}
-Om de decoder te beschermen tegen overbelasting is het veel beter om de rookgenerator via een extra [[Woorden - T#Transistor|transistor]] te schakelen (zie afbeelding 02). De [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door de rookgenerator gaat dan niet meer via de schakeltransistor (FET) van de decoder, maar loopt via de extra transistor. Hierbij is het nog steeds noodzakelijk te kijken naar het totale stroomverbruik wat de decoder kan verwerken (dus motoraansluiting + functieaansluitingen) want de stroom door de rookgenerator loopt nog wel via de min-aansluiting van de decoder door de gelijkrichter van de decoder.
+De [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door de rookgenerator gaat dan niet meer via de schakeltransistor (FET) van de decoder, maar loopt via het miniatuurrelais of via de extra transistor. Hierbij is het nog steeds noodzakelijk te kijken naar het totale stroomverbruik wat de decoder kan verwerken (dus motoraansluiting + functieaansluitingen) want de stroom door de [[Woorden - R#Rookgenerator|rookgenerator]] loopt nog wel via de min-aansluiting van de decoder door de gelijkrichter van de decoder.
+{| class="wikitable"
-Het mooiste is als de [[Decoders|decoder]] de functie-aansluiting van de rookgenerator na een bepaalde tijd uitschakelt, zoals bij een ESU LoPi V4 en V5. Dit komt de levensduur van het verwarmingselement en de decoder ten goede. De LoPi V4 en V5 hebben speciale functies voor rookeffecten zoals:
+|{{TblAgKleur1|#E8E8E8;}} valign="center"| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]<small>&nbsp;&nbsp;'''LET OP'''</small>||{{TblAgKleur1|#E8E8E8;}} valign="top"|Gebruik het aanbevolen type rookgenerator, anders is de kans groot dat de decoder overbelast wordt!<br />Sluit geen andere rookgenerator dan de Seuthe nr. 11, 12, 23 of 28 op de BC 177 aan! Deze kan daar absoluut niet tegen, en raakt defect.
-* aanzetten met een functietoets en automatisch uitschakelen na x seconden;
+|}
 * vertraagt uitschakelen;
 * bij stilstaande lok de spanning op de rookgenerator verminderen, zodat er maar weinig rook uitkomt.
 {| class="wikitable"
-|{{TblAgKleur1|#E8E8E8;}} valign="center"| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]<small>&nbsp;&nbsp;'''LET OP'''</small>||{{TblAgKleur1|#E8E8E8;}} valign="top"|Gebruik het aanbevolen type rookgenerator, anders is de kans groot dat de decoder overbelast wordt!<br />Sluit geen andere rookgenerator dan de Seuthe nr. 11, 12, 23 of 28 op de BC 177 aan! Deze kan daar absoluut niet tegen, en raakt defect.
+|{{TblAgKleur1|#E8E8E8;}} valign="center"| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]<small>&nbsp;&nbsp;'''LET OP'''</small>||{{TblAgKleur1|#E8E8E8;}} valign="top"| '''Inhaleren van de rook is gevaarlijk. Ook inslikken is slecht!<br>Lees eerst het [https://nl.wikipedia.org/wiki/Veiligheidsinformatieblad veiligheidsinformatieblad van de leverancier.]'''
 |}
 {{Linkssectie begin
@@ Regel 84: / Regel 99: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 8 feb 2024 11:11 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 4 jan 2025 10:10 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|R]]

@@ Regel 6: / Regel 6: @@
 }}
 {{Inhoudsopgave||Klein}}
-Een '''rookgenerator''' is een buisje met daarin een gloeidraadje. Het buisje wordt gevuld met vloeistof, een soort lichte olie, en als er spanning op het gloeidraadje wordt gezet wordt deze heet en de vloeistof zal verdampen waarbij zichtbare rook ontstaat. Er zijn rookgeneratoren in vele soorten en maten maar het principe is steeds gelijk. Er zijn rookgeneratoren die passen in de schoorsteen van een stoomlocomotief en die welke er uitzien als de schoorsteen voor op het dak van een modelhuisje.
+Een '''rookgenerator''' is een buisje met onderin een gloeidraadje. Het buisje wordt gevuld met rookvloeistof, een soort lichte olie, en als er spanning op het gloeidraadje wordt gezet wordt de gloeidraad heet en de rookvloeistof zal verdampen waarbij zichtbare rook ontstaat. Er zijn rookgeneratoren in vele soorten en maten, maar het principe is steeds gelijk. Er zijn rookgeneratoren die passen in de schoorsteen van een stoomlocomotief en die welke er uitzien als de schoorsteen voor op het dak van een modelhuisje.
 ===Analoge locomotieven met rookgenerator ===
-Diverse analoge locs zijn af-fabriek reeds voorzien van een rookgenerator, maar deze kunnen ook achteraf ingebouwd worden. In dat geval moet de juiste rookgenerator gekozen worden. De bij een analoge loc ingebouwde rookgenerator is ontworpen voor een spanning van 10 tot 16 V (bijvoorbeeld de Seuthe nr.10).
+Diverse analoge [[Woorden - L#Loc.|locs]] zijn af-fabriek reeds voorzien van een rookgenerator, maar deze kunnen ook achteraf ingebouwd worden. In dat geval moet de juiste rookgenerator gekozen worden. De bij een analoge loc ingebouwde rookgenerator is ontworpen voor een spanning van 10 tot 16 V (bijvoorbeeld de Seuthe nr.10).
-Bij digitaal bedrijf is de railspanning hoger, de rookgenerator moet dan ook geschikt zijn voor die hogere spanning. Zo niet, dan brandt de gloeidraad meteen door of dan zal in ieder geval de levensduur van de rookgenerator worden bekort. Tevens bestaat de kans dat de decoder de hogere [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door de bestaande analoge rookgenerator niet kan verwerken en defect raakt.
+Bij digitaal bedrijf is de railspanning hoger, de rookgenerator moet dan ook geschikt zijn voor die hogere spanning. Zo niet, dan brandt de gloeidraad meteen door, ofwel zal in ieder geval de levensduur van de rookgenerator worden bekort. Tevens bestaat de kans dat de decoder de hogere [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door de bestaande analoge rookgenerator niet kan verwerken en defect raakt.
 {{Afbeelding
 |Bestand= Rookgenerator01.gif
@@ Regel 19: / Regel 19: @@
 |Type= Tekening
 }}
+Doordat er bij het digitaal rijden een hogere voedingsspanning aanwezig is (ongeveer 18 volt), gaat er bij dezelfde weerstand van de gloeidraad een hogere [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door het verwarmingselement én de [[Decoders|decoder]] lopen. Dat heeft een aantal gevolgen:
 * de functie-aansluiting van de decoder kan defect raken omdat deze de hoge stroom niet aan kan;
 * de rookgenerator heeft een kortere levensduur omdat het verwarmingselement veel te heet wordt;
 * de rookgenerator rookt veel meer dan bij analoog gebruik;
-* de kans is zeer groot dat de rookvloeistof oververhit raakt, waardoor vloeistof uit de rookgenerator spettert.
+* de kans is zeer groot dat de rookvloeistof oververhit raakt, waardoor rookvloeistof uit de rookgenerator spettert.
-Om de oorzaak van dit probeem wordt duidelijk door toepassen van de Wet van Ohm. Hiermee is te berekenen hoe hoog de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door  het verwarmingselement wordt bij een hogere spanning. De Seuthe nr.10 heeft een maximale spanning van 16 volt maar wordt bij analoog gebruik met maximaal 14 V rijspanning gevoed. Het stroomverbruik bij 14 V is volgens de fabrieksopgave 130 mA.
+De oorzaak van dit probeem wordt duidelijk door toepassen van de "Wet van Ohm". Hiermee is te berekenen hoe hoog de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door het verwarmingselement wordt bij een hogere spanning. De [https://seuthe-dampf.de/technische-daten/ Seuthe nr.10] heeft een maximale spanning van 16 volt maar wordt bij analoog gebruik met maximaal 14 V rijspanning gevoed. Het stroomverbruik bij 14 V is volgens de fabrieksopgave 130 mA.
-De ontwikkelde warmte in de rookgenerator, het vermogen, is te vinden met de formule P = U * I. Voor de 'analoge' rookgenerator is dit 14 V * 130 mA = 1,8 W. Voor dezelfde generator op een digitale spanning is dit 18 V * 167 mA = 3,0 W. Dit is 3,0 / 1,8 = 1,67 keer zo veel, meer dan de 1,28 keer zo hoge stroom.
+De Wet van Ohm luidt U = I * R. Als de spanning verhoogd wordt van 14 naar 18 V is dit 18 / 14 = 1,28 keer zo hoog. Bij dezelfde weerstand zal de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] evenredig hoger worden, dus 1,28 * 130 = 167 mA. Wanneer deze Seuthe nr.10 op een decoder aangesloten wordt is er een grote kans dat de decoder die te hoge stroom niet aan kan en binnen korte tijd veel te heet wordt en defect raakt.<br />
 ==== Digitaal voorbereide locs ====
-Bij een 'digitaal voorbereide loc', dus een exemplaar waar een NEM-connector ingebouwd is, moet met het bovenstaande ook rekening worden gehouden. Wanneer er een standaard 'analoge' rookgenerator in zit, moet deze dus vervangen worden door een exemplaar dat geschikt is voor de hogere digitale spanning.
+Bij een "digitaal voorbereide [[Woorden - L#Loc.|loc]]", dus een exemplaar waar een [[Inleiding decoders|NEM-connector]] ingebouwd is, moet met het bovenstaande ook rekening worden gehouden. Wanneer er een standaard "analoge" rookgenerator in de loc zit, moet deze dus vervangen worden door een exemplaar dat geschikt is voor de hogere digitale spanning.
 ==== Warmteontwikkeling in de decoder ====
-Voor een digitale loc dient een rookgenerator gebruikt te worden die gemaakt is voor een spanning van 16 - 22 volt (zoals bijvoorbeeld de Seuthe nr. 11). Deze heeft een hogere weerstand en gebruikt volgens de fabrieksopgave 70 mA. Dat lijkt niet zoveel, maar de decoder moet ook nog de motorstroom verwerken + de stroom door de functieaansluitingen en kan door het totale [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]]verbruik aardig warm worden. Het is dus zaak een decoder te kiezen die ruim de motorstroom aankan en waarbij de functie-aansluiting ook ruim genoeg bemeten is. Dit is vooral belangrijk bij decoders die af-fabriek in een stuk krimpkous geleverd worden, want die kunnen de warmte een stuk minder goed kwijt.
+Voor een digitale [[Woorden - L#Loc.|loc]] dient een rookgenerator gebruikt te worden die gemaakt is voor een spanning van 16 - 22 volt (zoals bijvoorbeeld de Seuthe nr. 11, 12, 23 of 28 voor schaal H0). Deze hebben een hogere weerstand en gebruikt volgens de fabrieksopgave 70 mA. Dat lijkt niet zoveel, maar de [[Decoders|decoder]] moet ook nog de motorstroom verwerken + de stroom door de functieaansluitingen en kan door het totale [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]]verbruik aardig warm worden. Het is dus zaak een decoder te kiezen die ruim de motorstroom aankan en waarbij de functie-aansluiting ook ruim genoeg bemeten is. Dit is vooral belangrijk bij decoders die af-fabriek in een stuk krimpkous geleverd worden, want die kunnen de warmte een stuk minder goed kwijt.
 {{Afbeelding
 |Bestand= Rookgenerator02.gif
 |Grootte= Klein
 |Volgnummer= 02
-|Omschrijving= Aansluiting rookgenerator via transistor
+|Omschrijving= Aansluiting rookgenerator via extra transistor
 |Maker= Fred Eikelboom
 |Type= Tekening
@@ Regel 44: / Regel 42: @@
 Om de decoder te beschermen tegen overbelasting is het veel beter om de rookgenerator via een extra [[Woorden - T#Transistor|transistor]] te schakelen (zie afbeelding 02). De [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door de rookgenerator gaat dan niet meer via de schakeltransistor (FET) van de decoder, maar loopt via de extra transistor. Hierbij is het nog steeds noodzakelijk te kijken naar het totale stroomverbruik wat de decoder kan verwerken (dus motoraansluiting + functieaansluitingen) want de stroom door de rookgenerator loopt nog wel via de min-aansluiting van de decoder door de gelijkrichter van de decoder.
-Het mooiste is als de decoder de functie-aansluiting van de rookgenerator na een bepaalde tijd uitschakelt, zoals bij een ESU LoPi V4. Dit komt de levensduur van het verwarmingselement en de decoder ten goede. De LoPi heeft speciale functies voor rookeffecten zoals:
+Het mooiste is als de [[Decoders|decoder]] de functie-aansluiting van de rookgenerator na een bepaalde tijd uitschakelt, zoals bij een ESU LoPi V4 en V5. Dit komt de levensduur van het verwarmingselement en de decoder ten goede. De LoPi V4 en V5 hebben speciale functies voor rookeffecten zoals:
 * aanzetten met een functietoets en automatisch uitschakelen na x seconden;
 * vertraagt uitschakelen;
 * bij stilstaande lok de spanning op de rookgenerator verminderen, zodat er maar weinig rook uitkomt.
 {| class="wikitable"
-| valign='center'| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]<small>&nbsp;&nbsp;'''LET OP'''</small>||valign='top'|Gebruik het aanbevolen type rookgenerator, anders is de kans groot dat de decoder overbelast wordt!<br />Sluit geen andere rookgenerator dan de Seuthe 11 op de BC 177 aan! Deze kan daar absoluut niet tegen, en raakt defect.
+|{{TblAgKleur1|#E8E8E8;}} valign="center"| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]<small>&nbsp;&nbsp;'''LET OP'''</small>||{{TblAgKleur1|#E8E8E8;}} valign="top"|Gebruik het aanbevolen type rookgenerator, anders is de kans groot dat de decoder overbelast wordt!<br />Sluit geen andere rookgenerator dan de Seuthe nr. 11, 12, 23 of 28 op de BC 177 aan! Deze kan daar absoluut niet tegen, en raakt defect.
 |-
 |}
@@ Regel 85: / Regel 83: @@
 }} {| width= "100%"
 |- valign= "top"
-! scope= "row" width="75%" |
+! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 5 jun 2023 10:54 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 8 feb 2024 11:11 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|R]]

@@ Regel 6: / Regel 6: @@
 }}
 {{Inhoudsopgave||Klein}}
 Een '''rookgenerator''' is een buisje met daarin een gloeidraadje. Het buisje wordt gevuld met vloeistof, een soort lichte olie, en als er spanning op het gloeidraadje wordt gezet wordt deze heet en de vloeistof zal verdampen waarbij zichtbare rook ontstaat. Er zijn rookgeneratoren in vele soorten en maten maar het principe is steeds gelijk. Er zijn rookgeneratoren die passen in de schoorsteen van een stoomlocomotief en die welke er uitzien als de schoorsteen voor op het dak van een modelhuisje.
 ===Analoge locomotieven met rookgenerator ===
 Diverse analoge locs zijn af-fabriek reeds voorzien van een rookgenerator, maar deze kunnen ook achteraf ingebouwd worden. In dat geval moet de juiste rookgenerator gekozen worden. De bij een analoge loc ingebouwde rookgenerator is ontworpen voor een spanning van 10 tot 16 V (bijvoorbeeld de Seuthe nr.10).
@@ Regel 27: / Regel 25: @@
 * de rookgenerator rookt veel meer dan bij analoog gebruik;
 * de kans is zeer groot dat de rookvloeistof oververhit raakt, waardoor vloeistof uit de rookgenerator spettert.
 Om de oorzaak van dit probeem wordt duidelijk door toepassen van de Wet van Ohm. Hiermee is te berekenen hoe hoog de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door  het verwarmingselement wordt bij een hogere spanning. De Seuthe nr.10 heeft een maximale spanning van 16 volt maar wordt bij analoog gebruik met maximaal 14 V rijspanning gevoed. Het stroomverbruik bij 14 V is volgens de fabrieksopgave 130 mA.
@@ Regel 33: / Regel 30: @@
 De ontwikkelde warmte in de rookgenerator, het vermogen, is te vinden met de formule P = U * I. Voor de 'analoge' rookgenerator is dit 14 V * 130 mA = 1,8 W. Voor dezelfde generator op een digitale spanning is dit 18 V * 167 mA = 3,0 W. Dit is 3,0 / 1,8 = 1,67 keer zo veel, meer dan de 1,28 keer zo hoge stroom.
 ==== Digitaal voorbereide locs ====
 Bij een 'digitaal voorbereide loc', dus een exemplaar waar een NEM-connector ingebouwd is, moet met het bovenstaande ook rekening worden gehouden. Wanneer er een standaard 'analoge' rookgenerator in zit, moet deze dus vervangen worden door een exemplaar dat geschikt is voor de hogere digitale spanning.
 ==== Warmteontwikkeling in de decoder ====
 Voor een digitale loc dient een rookgenerator gebruikt te worden die gemaakt is voor een spanning van 16 - 22 volt (zoals bijvoorbeeld de Seuthe nr. 11). Deze heeft een hogere weerstand en gebruikt volgens de fabrieksopgave 70 mA. Dat lijkt niet zoveel, maar de decoder moet ook nog de motorstroom verwerken + de stroom door de functieaansluitingen en kan door het totale [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]]verbruik aardig warm worden. Het is dus zaak een decoder te kiezen die ruim de motorstroom aankan en waarbij de functie-aansluiting ook ruim genoeg bemeten is. Dit is vooral belangrijk bij decoders die af-fabriek in een stuk krimpkous geleverd worden, want die kunnen de warmte een stuk minder goed kwijt.
@@ Regel 47: / Regel 42: @@
 |Type= Tekening
 }}
+Om de decoder te beschermen tegen overbelasting is het veel beter om de rookgenerator via een extra [[Woorden - T#Transistor|transistor]] te schakelen (zie afbeelding 02). De [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door de rookgenerator gaat dan niet meer via de schakeltransistor (FET) van de decoder, maar loopt via de extra transistor. Hierbij is het nog steeds noodzakelijk te kijken naar het totale stroomverbruik wat de decoder kan verwerken (dus motoraansluiting + functieaansluitingen) want de stroom door de rookgenerator loopt nog wel via de min-aansluiting van de decoder door de gelijkrichter van de decoder.
 Het mooiste is als de decoder de functie-aansluiting van de rookgenerator na een bepaalde tijd uitschakelt, zoals bij een ESU LoPi V4. Dit komt de levensduur van het verwarmingselement en de decoder ten goede. De LoPi heeft speciale functies voor rookeffecten zoals:
@@ Regel 54: / Regel 48: @@
 * vertraagt uitschakelen;
 * bij stilstaande lok de spanning op de rookgenerator verminderen, zodat er maar weinig rook uitkomt.
 {| class="wikitable"
 | valign='center'| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]<small>&nbsp;&nbsp;'''LET OP'''</small>||valign='top'|Gebruik het aanbevolen type rookgenerator, anders is de kans groot dat de decoder overbelast wordt!<br />Sluit geen andere rookgenerator dan de Seuthe 11 op de BC 177 aan! Deze kan daar absoluut niet tegen, en raakt defect.
 |-
 |}
 {{Linkssectie begin
 |Box= AlleenInfo
@@ Regel 96: / Regel 86: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="75%" |
-| <small>Laatste wijziging: 22 mei 2023 11:39 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 5 jun 2023 10:54 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|R]]

@@ Regel 12: / Regel 12: @@
 Diverse analoge locs zijn af-fabriek reeds voorzien van een rookgenerator, maar deze kunnen ook achteraf ingebouwd worden. In dat geval moet de juiste rookgenerator gekozen worden. De bij een analoge loc ingebouwde rookgenerator is ontworpen voor een spanning van 10 tot 16 V (bijvoorbeeld de Seuthe nr.10).
-Bij digitaal bedrijf is de railspanning hoger, de rookgenerator moet dan ook geschikt zijn voor die hogere spanning. Zo niet, dan brandt de gloeidraad meteen door of dan zal in ieder geval de levensduur van de rookgenerator worden bekort. Tevens bestaat de kans dat de decoder de hogere stroom door de bestaande analoge rookgenerator niet kan verwerken en defect raakt.
+Bij digitaal bedrijf is de railspanning hoger, de rookgenerator moet dan ook geschikt zijn voor die hogere spanning. Zo niet, dan brandt de gloeidraad meteen door of dan zal in ieder geval de levensduur van de rookgenerator worden bekort. Tevens bestaat de kans dat de decoder de hogere [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door de bestaande analoge rookgenerator niet kan verwerken en defect raakt.
 {{Afbeelding
 |Bestand= Rookgenerator01.gif
@@ Regel 22: / Regel 22: @@
 }}
-Doordat er bij het digitaal rijden een hogere voedingsspanning aanwezig is (ongeveer 18 volt), gaat er bij dezelfde weerstand van de gloeidraad een hogere stroom door het verwarmingselement en de decoder lopen. Dat heeft een aantal gevolgen:
+Doordat er bij het digitaal rijden een hogere voedingsspanning aanwezig is (ongeveer 18 volt), gaat er bij dezelfde weerstand van de gloeidraad een hogere [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door het verwarmingselement en de decoder lopen. Dat heeft een aantal gevolgen:
 * de functie-aansluiting van de decoder kan defect raken omdat deze de hoge stroom niet aan kan;
 * de rookgenerator heeft een kortere levensduur omdat het verwarmingselement veel te heet wordt;
@@ Regel 28: / Regel 28: @@
 * de kans is zeer groot dat de rookvloeistof oververhit raakt, waardoor vloeistof uit de rookgenerator spettert.
-Om de oorzaak van dit probeem wordt duidelijk door toepassen van de Wet van Ohm. Hiermee is te berekenen hoe hoog de stroom door  het verwarmingselement wordt bij een hogere spanning. De Seuthe nr.10 heeft een maximale spanning van 16 volt maar wordt bij analoog gebruik met maximaal 14 V rijspanning gevoed. Het stroomverbruik bij 14 V is volgens de fabrieksopgave 130 mA.
+Om de oorzaak van dit probeem wordt duidelijk door toepassen van de Wet van Ohm. Hiermee is te berekenen hoe hoog de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door  het verwarmingselement wordt bij een hogere spanning. De Seuthe nr.10 heeft een maximale spanning van 16 volt maar wordt bij analoog gebruik met maximaal 14 V rijspanning gevoed. Het stroomverbruik bij 14 V is volgens de fabrieksopgave 130 mA.
-De Wet van Ohm luidt U = I * R. Als de spanning verhoogd wordt van 14 naar 18 V is dit 18 / 14 = 1,28 keer zo hoog. Bij dezelfde weerstand zal de stroom evenredig hoger worden, dus 18 / 14 * 130 = 167 mA. Wanneer deze Seuthe nr.10 op een decoder aangesloten wordt is er een grote kans dat die de hoge stroom niet aan kan en binnen korte tijd veel te heet wordt en defect raakt.
+De Wet van Ohm luidt U = I * R. Als de spanning verhoogd wordt van 14 naar 18 V is dit 18 / 14 = 1,28 keer zo hoog. Bij dezelfde weerstand zal de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] evenredig hoger worden, dus 18 / 14 * 130 = 167 mA. Wanneer deze Seuthe nr.10 op een decoder aangesloten wordt is er een grote kans dat die de hoge stroom niet aan kan en binnen korte tijd veel te heet wordt en defect raakt.
 De ontwikkelde warmte in de rookgenerator, het vermogen, is te vinden met de formule P = U * I. Voor de 'analoge' rookgenerator is dit 14 V * 130 mA = 1,8 W. Voor dezelfde generator op een digitale spanning is dit 18 V * 167 mA = 3,0 W. Dit is 3,0 / 1,8 = 1,67 keer zo veel, meer dan de 1,28 keer zo hoge stroom.
@@ Regel 38: / Regel 38: @@
 ==== Warmteontwikkeling in de decoder ====
-Voor een digitale loc dient een rookgenerator gebruikt te worden die gemaakt is voor een spanning van 16 - 22 volt (zoals bijvoorbeeld de Seuthe nr. 11). Deze heeft een hogere weerstand en gebruikt volgens de fabrieksopgave 70 mA. Dat lijkt niet zoveel, maar de decoder moet ook nog de motorstroom verwerken + de stroom door de functieaansluitingen en kan door het totale stroomverbruik aardig warm worden. Het is dus zaak een decoder te kiezen die ruim de motorstroom aankan en waarbij de functie-aansluiting ook ruim genoeg bemeten is. Dit is vooral belangrijk bij decoders die af-fabriek in een stuk krimpkous geleverd worden, want die kunnen de warmte een stuk minder goed kwijt.
+Voor een digitale loc dient een rookgenerator gebruikt te worden die gemaakt is voor een spanning van 16 - 22 volt (zoals bijvoorbeeld de Seuthe nr. 11). Deze heeft een hogere weerstand en gebruikt volgens de fabrieksopgave 70 mA. Dat lijkt niet zoveel, maar de decoder moet ook nog de motorstroom verwerken + de stroom door de functieaansluitingen en kan door het totale [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]]verbruik aardig warm worden. Het is dus zaak een decoder te kiezen die ruim de motorstroom aankan en waarbij de functie-aansluiting ook ruim genoeg bemeten is. Dit is vooral belangrijk bij decoders die af-fabriek in een stuk krimpkous geleverd worden, want die kunnen de warmte een stuk minder goed kwijt.
 {{Afbeelding
 |Bestand= Rookgenerator02.gif
@@ Regel 48: / Regel 48: @@
 }}
-Om de decoder te beschermen tegen overbelasting is het veel beter om de rookgenerator via een extra transistor te schakelen (zie afbeelding 02). De stroom door de rookgenerator gaat dan niet meer via de schakeltransistor (FET) van de decoder, maar loopt via de extra transistor. Hierbij is het nog steeds noodzakelijk te kijken naar het totale stroomverbruik wat de decoder kan verwerken (dus motoraansluiting + functieaansluitingen) want de stroom door de rookgenerator loopt nog wel via de min-aansluiting van de decoder door de gelijkrichter van de decoder.
+Om de decoder te beschermen tegen overbelasting is het veel beter om de rookgenerator via een extra transistor te schakelen (zie afbeelding 02). De [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door de rookgenerator gaat dan niet meer via de schakeltransistor (FET) van de decoder, maar loopt via de extra transistor. Hierbij is het nog steeds noodzakelijk te kijken naar het totale stroomverbruik wat de decoder kan verwerken (dus motoraansluiting + functieaansluitingen) want de stroom door de rookgenerator loopt nog wel via de min-aansluiting van de decoder door de gelijkrichter van de decoder.
 Het mooiste is als de decoder de functie-aansluiting van de rookgenerator na een bepaalde tijd uitschakelt, zoals bij een ESU LoPi V4. Dit komt de levensduur van het verwarmingselement en de decoder ten goede. De LoPi heeft speciale functies voor rookeffecten zoals:
@@ Regel 89: / Regel 89: @@
 }}
 {{Linkssectie einde}}
 {{Voettekst
 |Vorige= Schakelbare sluitseinen
 |Volgende= Meten is weten
 |VorigeMenu= Elektronica digitaal
-}}
+}} {| width= "100%"
+|- valign= "top"
 [[Categorie: Alles|R]]
 [[Categorie: Artikel|Rookgenerator aansluiten op een locdecoder]]

@@ Regel 117: / Regel 117: @@
 [[Categorie: Alles|R]]
-[[Categorie: Artikel|Rookgenerator aansluiten]]
+[[Categorie: Artikel|Rookgenerator aansluiten op een locdecoder]]
 [[Categorie: Bedrading|R]]
 [[Categorie: Decoder|R]]

@@ Regel 29: / Regel 29: @@
-Om de oorzaak van dit probeem te verduidelijken gebruiken we de Wet van Ohm.<br />
+Om de oorzaak van dit probeem te verduidelijken gebruiken we de Wet van ohm.<br />
 We gaan nu berekenen hoeveel de weerstand van het verwarmingselement is. De Seuthe nr.10 heeft een maximale spanning van 16 volt. Normaliter wordt deze bij analoog gebruik met 14 Volt rijspanning gevoed. Het stroomverbruik volgens de fabrieksopgave is 130 milliamp&egrave;re.<br />
 We gebruiken de formule R = U / I (weerstand = spanning gedeeld door stroom).<br />
 R is hier de gevraagde weerstandwaarde.<br />
 R = 14 / 0,013<br />
-R is dus 1077 Ohm.
+R is dus 1077 ohm.
 Let wel, dit is de berekende waarde. Best kans dat die in werkelijkheid nog iets lager is, omdat de fabrikant bijvoorbeeld een gemiddelde stroomsterkte opgeeft.