Straatverlichting met gloeilampjes - Bewerkingsoverzicht

Fred: link verb.

2024-11-28T09:36:23Z

link verb.

Fred: txt verb.

2024-11-28T09:34:04Z

txt verb.

Fred: link aangep.

2024-11-26T18:12:10Z

link aangep.

Fred: nav

2024-11-26T10:47:48Z

nav

Fred: text + link toegev.

2024-11-24T09:44:23Z

text + link toegev.

Fred: Fred heeft pagina Straatverlichting hernoemd naar Straatverlichting met gloeilampjes: betere titel

2024-11-24T09:42:34Z

Fred heeft pagina Straatverlichting hernoemd naar Straatverlichting met gloeilampjes: betere titel

Fred: nav

2024-11-21T13:05:29Z

nav

Fred: links toeg.

2024-09-17T09:39:28Z

links toeg.

Fred: txt

2024-09-16T13:43:14Z

txt

Fred: nav

2024-09-15T13:27:10Z

nav

@@ Regel 15: / Regel 15: @@
 |Volgnummer= 01
 |Omschrijving= Voorbeeld van straatverlichting
-|Bron= [http://www.brawa.de Website Brawa]
+|Bron= [https://www.brawa.de Website Brawa]
 }}
 ===== - Aanlichtverlichting (strijklicht of in het Engels: floodlight) =====

@@ Regel 5: / Regel 5: @@
 |Auteur= Ronald Koerts
 }}
-In dit artikel wordt de '''straatverlichting''' behandeld.
+In dit artikel wordt de '''straatverlichting met gloeilampjes''' behandeld.
 {{Inhoudsopgave||Klein|GeenTekst}}
-Op een modelbaan hoort openbare verlichting, onze Preisers en modelauto's moeten ook in het donker iets kunnen zien. Daarvoor worden door veel fabrikanten lichtmasten/lantaarnpalen geleverd, maar we kunnen ze ook zelf bouwen. We kunnen er voor kiezen om uitsluitend een situatie bij daglicht weer te geven, met niet-werkende verlichting, maar tóch zullen we lantaarnpalen willen aanbrengen, al dan niet werkend.
+Op een modelbaan hoort openbare verlichting, onze Preisers en modelauto's moeten ook in het donker iets kunnen zien. Daarvoor worden door veel fabrikanten lantaarnpalen geleverd, maar we kunnen ze ook zelf bouwen. We kunnen er voor kiezen om uitsluitend een situatie bij daglicht weer te geven, met niet-werkende verlichting, maar tóch zullen we lantaarnpalen willen aanbrengen, al dan niet werkend.
-==== Soorten verlichting ====
+=== Straatverlichting ===
-===== - Openbare verlichting =====
+Dit is alle straatverlichting (ook openbare verlichting genoemd) voor het verlichten van straten, fietspaden en voetpaden in de dorpen en steden. Buiten het dorp of de stad worden meestal alleen de gevaarlijke punten, zoals kruispunten en overwegen, verlicht door een enkele lantaarnpaal.
 {{Afbeelding
 |Bestand= Brawa_5093_stads-verl.jpg
@@ Regel 18: / Regel 15: @@
 |Volgnummer= 01
 |Omschrijving= Voorbeeld van straatverlichting
-|Bron= [https://www.brawa.de Website Brawa]
+|Bron= [http://www.brawa.de Website Brawa]
 }}
 ===== - Aanlichtverlichting (strijklicht of in het Engels: floodlight) =====
@@ Regel 30: / Regel 27: @@
 }}
 === Wisselspanning of gelijkspanning?===
-Bij lampjes maakt dat niets uit. Een [[Woorden - G#Gloeilamp|lampje]] brandt zowel op wisselspanning als op gelijkspanning. Een [[Wat is een led|led]] moet echter gevoed worden met gelijkspanning via  een serieweerstand of een [[Woorden - S#Stroombron|stroombron]]. Daarbij moeten we goed oppassen dat de plus (anode) en min (kathode) niet verwisseld worden. Indien de led niet brandt, kan het goed zijn dat de aansluitingen zijn verwisseld en de led dus abusievelijk in de sperrichting is aangesloten. De kans is dan echter ook aanwezig dat de led inmiddels door te hoge [[Woorden - R#Reverse voltage|tegenspanning]] reeds overleden is. Dus controleer, voordat de spanning op de leds gezet worden, of alles correct aangesloten is. '''Vergeet bij gebruik van [[Elektronica basis#De led|leds]] tevens de [[Woorden - S#Serieweerstand|serieweerstand]] of de stroombron niet!''' Zie voor meer informatie over het toepassen van leds het artikel: [[Minimale led serieweerstand berekenen]] en het artikel [[Het aansluiten van leds]].
+Bij lampjes maakt dat niets uit. Een [[Woorden - G#Gloeilamp|lampje]] brandt zowel op wisselspanning als op gelijkspanning.
 === Hoe hoog moet de werkspanning zijn? ===
 De meeste fabrikanten leveren [[Woorden - G#Gloeilampje|lampjes]] voor 12 tot 16 volt. Zij verkopen meestal ook transformatoren die deze spanning leveren. We kunnen lampjes met een lagere werkspanning wel aansluiten op zo'n trafo, maar dan in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]] of met een extra weerstand, om de spanning te verlagen.<br />
 === Hebben we een aparte transformator nodig? ===
-Wanneer we een digitale baan hebben, zullen we een extra transformator nodig hebben. Dit omdat de meeste digitale systemen geen aansluitingen voor lampjes hebben. Bij een analoge baan heeft de rijregelaar vaak een aparte aansluiting voor lampjes, meestal wisselspanning, wat dan aangegeven wordt met het symbool <big>~</big>. Bij weinig [[Woorden - G#Gloeilamp|lampjes]] kunnen we deze gewoon aansluiten op de wisselspanningaansluiting van de rijregelaar. Bij gebruik van veel lampjes of [[Elektronica basis#De led|leds]] moeten we een extra transformator aansluiten. Dat is afhankelijk van het vermogen dat de bestaande transformator kan leveren.
+Wanneer we een digitale baan hebben, zullen we een extra transformator nodig hebben. Dit omdat de meeste digitale systemen geen lichtaansluiting hebben. Bij een analoge baan heeft de rijregelaar vaak een aparte aansluiting voor lampjes, meestal wisselspanning, wat dan aangegeven wordt met het symbool <big>~</big>. Bij weinig [[Woorden - G#Gloeilamp|lampjes]] kunnen we deze gewoon aansluiten op de wisselspanningaansluiting van de rijregelaar. Bij gebruik van veel lampjes moeten we een extra transformator aansluiten. Dat is afhankelijk van het vermogen dat de bestaande transformator kan leveren.
 === Hoe aan te sluiten? ===
 Het is natuurlijk heel simpel om de twee draadjes direct op de transformator aan te sluiten. Helaas gaan de lampjes dan meteen branden, en ze blijven branden totdat we de transformator uitzetten. Met een schakelaar ertussen, kunnen we de verlichting laten branden op het moment dat we dat zelf willen. Veel modelspoorfabrikanten leveren schakelaars, maar we kunnen ze ook kopen bij een elektronicawinkel en zelf inbouwen in een bedienings- en/of schakelpaneel. Zie ook de afbeeldingen 03 en 04 hieronder voor nadere uitleg.
@@ Regel 41: / Regel 37: @@
 Er zijn een aantal manieren om meerdere [[Woorden - G#Gloeilamp|lampjes]] op een voeding aan te sluiten. Hieronder staan de twee belangrijkste aangegeven:
 ====- Seriëel aansluiten ====
-Dit gaat eigenlijk net zoals bij de oude kerstboomverlichting. Alle lampjes zijn met elkaar doorverbonden. Het nadeel is, dat wanneer er één lampje of led defect is, de rest ook meteen uitgaat. Daarnaast moeten we van tevoren berekenen hoeveel lampjes of [[Elektronica basis#De led|leds]] achter elkaar aangesloten kunnen worden. Voor lampjes kunnen we dat gemakkelijk doen met de formule: "spanning van de transformator" gedeeld door "spanning van één lampje" = "maximaal aantal aan te sluiten lampjes". Voor leds, zie het artikel [[Minimale led serieweerstand berekenen]].<br>In tekening 03 staan 4 lampen in serie. Daar de voedingsspanning 14 volt is, zullen de lampen op een iets lagere spanning werken. Dit verlengd de levensduur.
+Dit gaat eigenlijk net zoals bij de oude kerstboomverlichting. Alle lampjes zijn met elkaar doorverbonden. Het nadeel is, dat wanneer er één lampje defect is, de rest ook meteen uitgaat. Daarnaast moeten we van tevoren berekenen hoeveel lampjes  achter elkaar aangesloten kunnen worden. Voor lampjes kunnen we dat gemakkelijk doen met de formule: "spanning van de transformator" gedeeld door "spanning van één lampje" = "maximaal aantal aan te sluiten lampjes". ].<br>In tekening 03 staan 4 lampjes in serie. Daar de voedingsspanning 14 volt is, zullen de lampen op een iets lagere spanning werken. Dit verlengd de levensduur.
 {{Afbeelding
 |Bestand= aansl-lampjes-ser-rk.png
@@ Regel 61: / Regel 57: @@
 }}
 Het grote nadeel van parallel aansluiten is, dat er veel meer [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] verbruikt wordt, dan noodzakelijk is. Door de verlichting in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]] aan te sluiten, kunnen we meer verlichting op een trafo aansluiten én hebben we minder trafo's nodig. Dus serieschakeling is beter voor onze portemonnee.
 === De hoeveelheid licht ===
 Op heel veel modelspoorbanen zien we dat straten doorgaans (veel) te fel worden verlicht. Less is more... anders krijgen we van die situaties dat de hele straat wordt verlicht door één straatlantaarn. In werkelijkheid zien we rondom een straatlantaarn onder de lantaarn een heldere lichtcirkel, een stukje verderop is de straat maar heel weinig verlicht. Door te spelen met de waarde van [[Elektronica basis#De weerstand|weerstanden]] in het circuit, is het mogelijk de [[Woorden - L#Licht|licht]]opbrengst in te stellen.
@@ Regel 66: / Regel 64: @@
 Het zelf bouwen van lantaarns is goed te doen, het kost alleen maar wat materiaal, geduld en tijd. Op het Internet zijn zeer veel bouwhandleidingen te vinden. De kosten voor het zelfbouwen zijn meestal lager dan het kopen van kant-en-klare lantaarns.
-<small>Er zijn tientallen leveranciers en fabrikanten die lantaarns en lichtmasten leveren.<br />
+<small>Er zijn tientallen leveranciers en fabrikanten die lantaarns leveren.<br />
 Hieronder staan een aantal bekende leveranciers genoemd. Deze merken zijn in de meeste modelspoorwinkels, op beurzen en via het internet te verkrijgen.</small>
 {{Linkssectie begin
@@ Regel 84: / Regel 82: @@
 }}
 {{Link intern
-|Link= Minimale led serieweerstand berekenen
+|Link= Straatverlichting met leds
-|Linknaam= Minimale led serieweerstand berekenen
+|Linknaam= Straatverlichting met leds
 }}
 {{Linkssectie scheiding}}
@@ Regel 119: / Regel 117: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 24 nov 2024 10:44 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 28 nov 2024 10:34 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|S]]
@@ Regel 126: / Regel 124: @@
 [[Categorie: Elektronica|S]]
 [[Categorie: Elektronica analoog|S]]
 [[Categorie: Praktijk|S]]
 [[Categorie: Scenery|S]]

@@ Regel 18: / Regel 18: @@
 |Volgnummer= 01
 |Omschrijving= Voorbeeld van straatverlichting
-|Bron= [http://www.brawa.de Website Brawa]
+|Bron= [https://www.brawa.de Website Brawa]
 }}
 ===== - Aanlichtverlichting (strijklicht of in het Engels: floodlight) =====

@@ Regel 1: / Regel 1: @@
 {{Koptekst
 |Vorige= Inleiding verlichting op de modelspoorbaan
-|Volgende= Verlichting in gebouwen met gloeilampen
+|Volgende= Straatverlichting met leds
 |VorigeMenu= Verlichting op de modelspoorbaan
 |Auteur= Ronald Koerts
@@ Regel 114: / Regel 114: @@
 {{Voettekst
 |Vorige= Inleiding verlichting op de modelspoorbaan
-|Volgende= Verlichting in gebouwen met gloeilampen
+|Volgende= Straatverlichting met leds
 |VorigeMenu= Verlichting op de modelspoorbaan
 }} {| width= "100%"

@@ Regel 30: / Regel 30: @@
 }}
 === Wisselspanning of gelijkspanning?===
-Bij lampjes maakt dat niets uit. Een [[Woorden - G#Gloeilamp|lampje]] brandt zowel op wisselspanning als op gelijkspanning. Een led moet echter gevoed worden met gelijkspanning via  een serieweerstand of een [[Woorden - S#Stroombron|stroombron]]. Daarbij moeten we goed oppassen dat de plus (anode) en min (kathode) niet verwisseld worden. Indien de led niet brandt, kan het goed zijn dat de aansluitingen zijn verwisseld en de led dus abusievelijk in de sperrichting is aangesloten. De kans is dan echter ook aanwezig dat de led inmiddels door te hoge [[Woorden - R#Reverse voltage|tegenspanning]] reeds overleden is. Dus controleer, voordat de spanning op de leds gezet worden, of alles correct aangesloten is. '''Vergeet bij gebruik van [[Elektronica basis#De led|leds]] tevens de [[Woorden - S#Serieweerstand|serieweerstand]] of de stroombron niet!''' Zie voor meer informatie over het toepassen van leds het artikel: [[Minimale led serieweerstand berekenen]] en het artikel [[Het aansluiten van leds]].
+Bij lampjes maakt dat niets uit. Een [[Woorden - G#Gloeilamp|lampje]] brandt zowel op wisselspanning als op gelijkspanning. Een [[Wat is een led|led]] moet echter gevoed worden met gelijkspanning via  een serieweerstand of een [[Woorden - S#Stroombron|stroombron]]. Daarbij moeten we goed oppassen dat de plus (anode) en min (kathode) niet verwisseld worden. Indien de led niet brandt, kan het goed zijn dat de aansluitingen zijn verwisseld en de led dus abusievelijk in de sperrichting is aangesloten. De kans is dan echter ook aanwezig dat de led inmiddels door te hoge [[Woorden - R#Reverse voltage|tegenspanning]] reeds overleden is. Dus controleer, voordat de spanning op de leds gezet worden, of alles correct aangesloten is. '''Vergeet bij gebruik van [[Elektronica basis#De led|leds]] tevens de [[Woorden - S#Serieweerstand|serieweerstand]] of de stroombron niet!''' Zie voor meer informatie over het toepassen van leds het artikel: [[Minimale led serieweerstand berekenen]] en het artikel [[Het aansluiten van leds]].
 === Hoe hoog moet de werkspanning zijn? ===
 De meeste fabrikanten leveren [[Woorden - G#Gloeilampje|lampjes]] voor 12 tot 16 volt. Zij verkopen meestal ook transformatoren die deze spanning leveren. We kunnen lampjes met een lagere werkspanning wel aansluiten op zo'n trafo, maar dan in [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]] of met een extra weerstand, om de spanning te verlagen.<br />
 Bij leds is de [[Woorden - D#Drempelspanning van een led|drempelspanning]] zo rond de twee á drie volt. Deze leds dienen altijd via een [[Woorden - S#Serieweerstand|serieweerstand]] aangesloten te worden. We kunnen ook meerdere leds in serie zetten, en dan via één serieweerstand op de voedingsspanning aansluiten. Hierbij moeten we er op letten dat de totale drempelspanning van de in serie geschakelde [[Elektronica basis#De led|leds]] ongeveer &frac34; van de voedingsspanning bedraagt. De rest van het verschil tussen de totale drempelspanning en de voedingsspanning moet dan m.b.v. de serieweerstand geregeld worden (eigenlijk: in de weerstand in warmte omgezet worden).
 === Hebben we een aparte transformator nodig? ===
-Wanneer we een digitale baan hebben, zullen we een extra transformator nodig hebben. Dit omdat de meeste digitale systemen geen aansluitingen voor lampjes hebben. Bij een analoge baan heeft de rijregelaar vaak een aansluiting voor lampjes, meestal wisselspanning, wat dan aangegeven wordt met het symbool <big>~</big>. Bij weinig [[Woorden - G#Gloeilamp|lampjes]] kunnen we deze gewoon aansluiten op de wisselspanningaansluiting van de rijregelaar. Bij gebruik van veel lampjes of [[Elektronica basis#De led|leds]] moeten we een extra transformator aansluiten. Dat is afhankelijk van het vermogen dat de bestaande transformator kan leveren.
+Wanneer we een digitale baan hebben, zullen we een extra transformator nodig hebben. Dit omdat de meeste digitale systemen geen aansluitingen voor lampjes hebben. Bij een analoge baan heeft de rijregelaar vaak een aparte aansluiting voor lampjes, meestal wisselspanning, wat dan aangegeven wordt met het symbool <big>~</big>. Bij weinig [[Woorden - G#Gloeilamp|lampjes]] kunnen we deze gewoon aansluiten op de wisselspanningaansluiting van de rijregelaar. Bij gebruik van veel lampjes of [[Elektronica basis#De led|leds]] moeten we een extra transformator aansluiten. Dat is afhankelijk van het vermogen dat de bestaande transformator kan leveren.
 === Hoe aan te sluiten? ===
 Het is natuurlijk heel simpel om de twee draadjes direct op de transformator aan te sluiten. Helaas gaan de lampjes dan meteen branden, en ze blijven branden totdat we de transformator uitzetten. Met een schakelaar ertussen, kunnen we de verlichting laten branden op het moment dat we dat zelf willen. Veel modelspoorfabrikanten leveren schakelaars, maar we kunnen ze ook kopen bij een elektronicawinkel en zelf inbouwen in een bedienings- en/of schakelpaneel. Zie ook de afbeeldingen 03 en 04 hieronder voor nadere uitleg.
@@ Regel 41: / Regel 41: @@
 Er zijn een aantal manieren om meerdere [[Woorden - G#Gloeilamp|lampjes]] op een voeding aan te sluiten. Hieronder staan de twee belangrijkste aangegeven:
 ====- Seriëel aansluiten ====
-Dit gaat eigenlijk net zoals bij de oude kerstboomverlichting. Alle lampjes zijn met elkaar doorverbonden. Het nadeel is, dat wanneer er één lampje of led defect is, de rest ook meteen uitgaat. Daarnaast moeten we van tevoren berekenen hoeveel lampjes of [[Elektronica basis#De led|leds]] achter elkaar aangesloten kunnen worden. Voor lampjes kunnen we dat gemakkelijk doen met de formule: "spanning van de transformator" gedeeld door "spanning van één lampje" = "maximaal aantal aan te sluiten lampjes". Voor leds, zie het artikel [[Minimale led serieweerstand berekenen]].
+Dit gaat eigenlijk net zoals bij de oude kerstboomverlichting. Alle lampjes zijn met elkaar doorverbonden. Het nadeel is, dat wanneer er één lampje of led defect is, de rest ook meteen uitgaat. Daarnaast moeten we van tevoren berekenen hoeveel lampjes of [[Elektronica basis#De led|leds]] achter elkaar aangesloten kunnen worden. Voor lampjes kunnen we dat gemakkelijk doen met de formule: "spanning van de transformator" gedeeld door "spanning van één lampje" = "maximaal aantal aan te sluiten lampjes". Voor leds, zie het artikel [[Minimale led serieweerstand berekenen]].<br>In tekening 03 staan 4 lampen in serie. Daar de voedingsspanning 14 volt is, zullen de lampen op een iets lagere spanning werken. Dit verlengd de levensduur.
 {{Afbeelding
-|Bestand= aansl-lampjes-ser-rk.jpg
+|Bestand= aansl-lampjes-ser-rk.png
-|Grootte= Zeer groot
+|Grootte= 650px
 |Volgnummer= 03
 |Omschrijving= Aansluiten lampjes seriëel
@@ Regel 53: / Regel 53: @@
 Hierbij worden alle lampjes apart aangesloten op een "centrale voedingsleiding" ([[Woorden - C#CVL.|CVL]]). Gaat één [[Woorden - G#Gloeilamp|lampje]] kapot, dan blijft de rest branden. De werkspanning van de lampjes moet hetzelfde of hoger zijn dan die van de transformator, anders brandt het lampje door.
 {{Afbeelding
-|Bestand= aansl-lampjes-par-rk.jpg
+|Bestand= aansl-lampjes-par-rk.png
 |Grootte= Zeer groot
 |Volgnummer= 04
@@ Regel 79: / Regel 79: @@
 }}
 {{Link intern
-|Link= Inleiding verlichting
+|Link= Inleiding verlichting op de modelspoorbaan
-|Linknaam= Inleiding verlichting
+|Linknaam= Inleiding verlichting op de modelspoorbaan
 |ExtraInfo= Relevante informatie over modelbaanverlichting
 }}
@@ Regel 119: / Regel 119: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 21 nov 2024 14:05 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 24 nov 2024 10:44 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|S]]
-[[Categorie: Artikel|Straatverlichting]]
+[[Categorie: Artikel|Straatverlichting met gloeilampjes]]
 [[Categorie: Bedrading|S]]
 [[Categorie: Elektronica|S]]

← Oudere versie	Versie van 24 nov 2024 om 09:42
(geen verschil)