Toepassing van geheugenmetaal - Bewerkingsoverzicht

Fred: bestelnummerswaren veranderd, nieuwe tabel gemaakt

2024-04-18T08:42:54Z

bestelnummerswaren veranderd, nieuwe tabel gemaakt

Fred: txt

2023-10-01T08:35:13Z

txt

Fred: txt

2023-09-15T09:19:38Z

txt

Fred: links toeg.

2023-09-15T09:18:13Z

links toeg.

Fred: cat

2023-08-27T08:42:28Z

cat

Fred: links toeg.

2023-05-27T08:57:59Z

links toeg.

Fred: link toeg.

2023-02-11T09:23:19Z

link toeg.

Fred: links toeg.

2023-02-11T09:11:47Z

links toeg.

Fred op 20 okt 2017 om 16:53

2017-10-20T16:53:02Z

Fred op 8 okt 2017 om 17:43

2017-10-08T17:43:57Z

@@ Regel 73: / Regel 73: @@
 |Maker= Huib Maaskant
 }}
-=== Ompoling van het puntstuk ===
+Onderdelen voor de voeding:
-De schakeling is genoeg om het wissel te verzetten, maar bij een tweerail-baan moet ook het puntstuk worden omgepoold. Dat is eenvoudig te realiseren door een relais parallel aan de LM317 te zetten (zie schema 08). Het relais schakelt de polariteit van de spanning om, die op het puntstuk van het wissel staat. Zie ook het artikel ''[[Puntstuk van het wissel polariseren]]''.
+{| class="wikitable" style="text-align:left; font-size:90%;"
-{{Afbeelding
+!style="background:#D1D1E1;" Width="55" | Symbool
-|Bestand= info_wissel_geheugendraad_1_7.png
+!style="background:#D1D1E1;" Width="100"| Type
-|Grootte= 650px
+!style="background:#D1D1E1;" Width="130"| Conrad bestelnummer
 |Volgnummer= 01
-|Type= Tabel
+|Maker= Redactie
 }}
 In eerste instantie zijn beide wisseltongen van de Tillig wissels rechtstreeks op de digitale spanning aangesloten. In de praktijk veroorzaakten sommige locs echter kortsluiting, omdat de wielen bij het puntstuk even de andere wisseltong raken. Daarom zijn het puntstuk en de wisseltongen van elkaar geïsoleerd. Extra contacten van het relais zorgen ervoor dat alléén de aanliggende wisseltong van spanning wordt voorzien.
 {{Afbeelding 2 naast elkaar
@@ Regel 155: / Regel 171: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 15 sep 2023 11:16 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 18 apr 2024 10:42 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|T]]

@@ Regel 74: / Regel 74: @@
 }}
 === Ompoling van het puntstuk ===
-De schakeling is genoeg om het wissel te verzetten, maar bij een tweerail-baan moet ook het puntstuk worden omgepoold. Dat is eenvoudig te realiseren door een relais parallel aan de LM317 te zetten (zie schema 08). Het relais schakelt de polariteit van de spanning om, die op het puntstuk van het wissel staat. Zie ook het artikel ''[[Puntstuk wissel polariseren]]''.
+De schakeling is genoeg om het wissel te verzetten, maar bij een tweerail-baan moet ook het puntstuk worden omgepoold. Dat is eenvoudig te realiseren door een relais parallel aan de LM317 te zetten (zie schema 08). Het relais schakelt de polariteit van de spanning om, die op het puntstuk van het wissel staat. Zie ook het artikel ''[[Puntstuk van het wissel polariseren]]''.
 {{Afbeelding
 |Bestand= info_wissel_geheugendraad_1_7.png

@@ Regel 41: / Regel 41: @@
 |Maker2= Huib Maaskant
 }}
-De complete aandrijving bestaat uit een spijkertje, een veertje, een paperclip, een klembusje, een stukje messing buis van circa vier cm en een stukje geheugenmetaal (zie afbeelding 03). Het veertje wordt gespannen en vastgezet met een spijker (zie afbeelding 05), de draad wordt om het messing buisje gewonden. Door het omgebogen buisje te verdraaien kunnen we de draad verstellen, ook later nog. Het veertje trekt het wissel in de ene stand en houdt de geheugendraad gespannen. Als we spanning op het geheugenmetaal zeten, wordt de draad warm. De draad krimpt en trekt het wissel naar de andere stand. Na het uitschakelen van de spanning koelt alles weer af en keert het wissel terug in de eerste stand.
+De complete aandrijving bestaat uit een spijkertje, een veertje, een paperclip, een klembusje, een stukje messing buis van circa vier cm en een stukje geheugenmetaal (zie afbeelding 03). Het veertje wordt gespannen en vastgezet met een spijker (zie afbeelding 05), de draad wordt om het messing buisje gewonden. Door het omgebogen buisje te verdraaien kunnen we de draad verstellen, ook later nog. Het veertje trekt het wissel in de ene stand en houdt de geheugendraad gespannen. Als we spanning op het geheugenmetaal zetten, wordt de draad warm. De draad krimpt en trekt het wissel naar de andere stand. Na het uitschakelen van de spanning koelt alles weer af en keert het wissel terug in de eerste stand.
 {{Afbeelding 2 naast elkaar
 |Bestand= Wissel_geheugendraad_1_4.jpg

@@ Regel 6: / Regel 6: @@
 }}
 {{Inhoudsopgave||Klein}}
-In dit artikel bespreken we de toepassing van [[Woorden - G#Geheugenmetaal|geheugenmetaal]] (geheugendraad) om objecten te bewegen (c.q. aan te drijven). U kunt dan denken aan het omstellen van een wissel, het bewegen van een armsein of het op- en neer halen van spoorbomen.
+In dit artikel bespreken we de toepassing van [[Woorden - G#Geheugenmetaal|'''geheugenmetaal''']] (geheugendraad) om objecten te bewegen (c.q. aan te drijven). We kunnen dan denken aan het omstellen van een wissel, het bewegen van een armsein of het op- en neer bewegen van spoorbomen.
 === Geheugenmetaal als wisselaandrijving ===
 {{Afbeelding
@@ Regel 15: / Regel 15: @@
 |Maker= Huib Maaskant
 }}
-Wisselaandrijvingen zijn er in allerlei soorten en maten. Bijvoorbeeld als wisselspoelen of wisselmotoren. Zie voor meer informatie het artikel ''Wissels digitaliseren''. In dit artikel gaan we aan de slag met [[Woorden - F#Flexinol|geheugendraad]] als wisselaandrijving. Dit geheugendraad wordt o.a. verkocht als Flexinol of [[Woorden - N#Nitinol|Nitinol]].
+Aandrijvingen voor wissels zijn er in allerlei soorten en maten. Bijvoorbeeld als wisselspoelen, motorische [[Wissels digitaliseren|wisselaandrijvingen]] of [[Servo's en servo-aansturing|servo's]]. In dit artikel gaan we aan de slag met [[Woorden - F#Flexinol|geheugendraad]] als wisselaandrijving. Dit geheugendraad wordt o.a. verkocht als Flexinol of [[Woorden - N#Nitinol|Nitinol]].
-Voor de zelfbouwers onder ons, die liever zelf met geheugendraad willen knutselen, is een simpele en betrouwbare aandrijving met geheugendraad ontworpen:
+Voor de zelfbouwers onder ons, die liever zelf met geheugendraad willen knutselen, is een simpele en betrouwbare aandrijving met geheugendraad ontworpen.
+Geheugenmetaal heeft diverse voordelen boven wisselspoelen en wisselaandrijvingen. Zo maakt geheugenmetaal helemaal geen geluid. Door de afwezigheid van tandwielen en andere bewegende delen is de aandrijving heel betrouwbaar. De beweging is mooi langzaam en geheugenmetaal is ook nog eens erg voordelig.
 {{Afbeelding
 |Bestand= info_wissel_geheugendraad_1_2.gif
@@ Regel 29: / Regel 28: @@
 }}
 === Het principe van de wisselaandrijving ===
-Het principe van de aandrijving is heel eenvoudig. Wanneer geheugenmetaal warm wordt, krimpt het met ongeveer 3,5%. Wanneer het afkoelt, wordt het weer langer. Met een stukje geheugendraad van 11 cm verkrijgt u zo een lineaire beweging van ruim 3,5 mm. Dat is ruim voldoende om een schaal H0 wissel om te zetten. De beweging duurt ongeveer drie seconden. Om precies uit te rekenen, hoe lang de geheugendraad moet zijn, kunt u gebruik maken van de geheugendraad berekening van Henny Bouman. Zie hieronder bij Downloads.
+Het principe van de aandrijving is heel eenvoudig. Wanneer geheugenmetaal warm wordt, krimpt het met ongeveer 3,5%. Wanneer het afkoelt, wordt het weer langer. Met een stukje geheugendraad van 11 cm verkrijgen we zo een lineaire beweging van ruim 3,5 mm. Dat is ruim voldoende om een schaal H0 wissel om te zetten. De beweging duurt ongeveer drie seconden. Om precies uit te rekenen, hoe lang de geheugendraad moet zijn, kunnen we gebruik maken van de geheugendraad berekening van Henny Bouman. Zie hieronder bij "Downloads".
 {{Afbeelding 2 naast elkaar
 |Bestand= Wissel_geheugendraad_1_3.jpg
@@ Regel 42: / Regel 41: @@
 |Maker2= Huib Maaskant
 }}
-De complete aandrijving bestaat uit een spijkertje, een veertje, een paperclip, een klembusje, een stukje messing buis van circa vier cm en een stukje geheugenmetaal (zie afbeelding 03). Het veertje wordt gespannen en vastgezet met een spijker (zie afbeelding 05), de draad wordt om het messing buisje gewonden. Door het omgebogen buisje te verdraaien kunt u de draad verstellen, ook later nog. Het veertje trekt het wissel in de ene stand en houdt de geheugendraad gespannen. Als u spanning op het geheugenmetaal zet, wordt de draad warm. De draad krimpt en trekt het wissel naar de andere stand. Na het uitschakelen van de spanning koelt alles weer af en keert het wissel terug in de eerste stand.
+De complete aandrijving bestaat uit een spijkertje, een veertje, een paperclip, een klembusje, een stukje messing buis van circa vier cm en een stukje geheugenmetaal (zie afbeelding 03). Het veertje wordt gespannen en vastgezet met een spijker (zie afbeelding 05), de draad wordt om het messing buisje gewonden. Door het omgebogen buisje te verdraaien kunnen we de draad verstellen, ook later nog. Het veertje trekt het wissel in de ene stand en houdt de geheugendraad gespannen. Als we spanning op het geheugenmetaal zeten, wordt de draad warm. De draad krimpt en trekt het wissel naar de andere stand. Na het uitschakelen van de spanning koelt alles weer af en keert het wissel terug in de eerste stand.
 {{Afbeelding 2 naast elkaar
 |Bestand= Wissel_geheugendraad_1_4.jpg
@@ Regel 55: / Regel 54: @@
 |Maker2= Huib Maaskant
 }}
-De eerste stap is het frezen van een ondiepe geul onder het wissel (zie afbeelding 05). Met een bovenfrees heeft u dat zo gedaan. Na het schilderen van de ondergrond wordt de aandrijving in de geul bevestigd. De paperclip wordt verbogen tot een dubbele haak die het veertje en de draad met elkaar verbindt. De lange poot van de haak trekt het wissel om (zie afbeelding 06). Wanneer u de baan heeft afgewerkt, is er van de aandrijving niets meer te zien.
+De eerste stap is het frezen van een ondiepe geul onder het wissel (zie afbeelding 05). Met een bovenfrees is dat zo gedaan. Na het schilderen van de ondergrond wordt de aandrijving in de geul bevestigd. De paperclip wordt verbogen tot een dubbele haak die het veertje en de draad met elkaar verbindt. De lange poot van de haak trekt het wissel om (zie afbeelding 06). Wanneer we de baan hebben afgewerkt, is er van de aandrijving niets meer te zien.
 {{Afbeelding
 |Bestand= info_wissel_geheugendraad_1_5.gif
@@ Regel 65: / Regel 64: @@
 }}
 === De voeding ===
-Het geheugenmetaal heeft een [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] van 200 milliAmp&egrave;re nodig om maximaal samen te trekken. U kunt het geheugenmetaal niet rechtstreeks op een treintransformator aansluiten, omdat de hoge spanning voor een veel te grote stroom zorgt. Met een beetje elektronica is dat probleem snel opgelost. De LM317 spanningsreglaar is prima te gebruiken als constante stroombron (zie schema 07). Met een weerstandje wordt de uitgangs[[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] begrensd tot 200 milliAmp&egrave;re. Het maakt niet uit hoe lang de draad is. De LM317 wordt gevoed met 12 volt gelijkspanning en moet voorzien worden van een koellichaam.
+Het geheugenmetaal heeft een [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] van 200 milliampère nodig om maximaal samen te trekken. We kunnen het geheugenmetaal niet rechtstreeks op een rijregelaar aansluiten, omdat de hoge spanning voor een veel te grote stroom zorgt. Met een beetje elektronica is dat probleem snel opgelost. De LM317 spanningsreglaar is prima te gebruiken als constante stroombron (zie schema 07). Met een weerstandje wordt de uitgangs[[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] begrensd tot 200 milliampère. Het maakt niet uit hoe lang de draad is. De LM317 wordt gevoed met 12 volt gelijkspanning en moet voorzien worden van een koellichaam.
 {{Afbeelding
 |Bestand= info_wissel_geheugendraad_1_6.gif
@@ Regel 75: / Regel 74: @@
 }}
 === Ompoling van het puntstuk ===
-De schakeling is genoeg om het wissel te verzetten, maar bij een Tweerail-baan moet ook het puntstuk worden omgepoold. Dat is eenvoudig te realiseren door een relais parallel aan de LM317 te zetten (zie schema 08). Het relais schakelt de polariteit van de spanning om, die op het puntstuk van het wissel staat.<br />
+De schakeling is genoeg om het wissel te verzetten, maar bij een tweerail-baan moet ook het puntstuk worden omgepoold. Dat is eenvoudig te realiseren door een relais parallel aan de LM317 te zetten (zie schema 08). Het relais schakelt de polariteit van de spanning om, die op het puntstuk van het wissel staat. Zie ook het artikel ''[[Puntstuk wissel polariseren]]''.
 {{Afbeelding
 |Bestand= info_wissel_geheugendraad_1_7.png
@@ Regel 85: / Regel 83: @@
 |Maker= Huib Maaskant
 }}
-In eerste instantie zijn beide wisseltongen van de Tillig wissels rechtstreeks op de digitale spanning aangesloten. In de praktijk veroorzaakten sommige locs echter kortsluiting, omdat de wielen bij het puntstuk even de andere wisseltong raken. Daarom zijn het puntstuk en de wisseltongen van elkaar ge&iuml;soleerd. Extra contacten van het relais zorgen ervoor dat all&eacute;&eacute;n de aanliggende wisseltong van spanning wordt voorzien.
+In eerste instantie zijn beide wisseltongen van de Tillig wissels rechtstreeks op de digitale spanning aangesloten. In de praktijk veroorzaakten sommige locs echter kortsluiting, omdat de wielen bij het puntstuk even de andere wisseltong raken. Daarom zijn het puntstuk en de wisseltongen van elkaar geïsoleerd. Extra contacten van het relais zorgen ervoor dat alléén de aanliggende wisseltong van spanning wordt voorzien.
 {{Afbeelding 2 naast elkaar
 |Bestand= Wissel_geheugendraad_1_8.jpg
@@ Regel 98: / Regel 96: @@
 |Maker2= Huib Maaskant
 }}
-De complete schakeling is gemakkelijk op een klein printje te bouwen. U kunt zelf een print etsen (zie: afbeelding 9) of gebruikmaken van strokenprint c.q. experimenteerprint. De laatste optie is sneller, gemakkelijker en goedkoper. Zaag eerst de printjes op maat en plak een etiket (met daarop het onderdelenschema getekend) op de bovenkant (zie afbeelding 10). Zo weet u precies waar wat moet komen en hoeft u niet steeds de gaatjes uit te tellen. Het geheugendraad is verkrijgbaar bij onderstaande leveranciers (zie: [[Toepassing van geheugenmetaal#Meer informatie|'Meer informatie']]). De elektronica kunt u bestellen bij '''Conrad'''. In de tabel (zie tabel 01) vindt u de bestelnummers van de componenten.
+De complete schakeling is gemakkelijk op een klein printje te bouwen. We kunnen zelf een print etsen (zie: afbeelding 9) of gebruikmaken van strokenprint c.q. experimenteerprint. De laatste optie is sneller, gemakkelijker en goedkoper. Zaag eerst de printjes op maat en plak een etiket (met daarop het onderdelenschema getekend) op de bovenkant (zie afbeelding 10). Zo weten we precies waar wat moet komen en hoeven we niet steeds de gaatjes uit te tellen. Het geheugendraad is verkrijgbaar bij onderstaande leveranciers (zie: [[Toepassing van geheugenmetaal#Meer informatie|"Meer informatie"]]). De elektronica kunnen we bestellen bij "Conrad". In tabel 01 staan de bestelnummers van de componenten.
 {{Download
 |Tekst= XLS-bestand:
@@ Regel 156: / Regel 154: @@
 }} {| width= "100%"
 |- valign= "top"
-! scope= "row" width="75%" |
+! scope= "row" width="70%" |
-| <small><small>Laatste wijziging: 8 okt 2017 19:43 (CEST)</small></small>
+| <small>Laatste wijziging: 15 sep 2023 11:16 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|T]]

@@ Regel 162: / Regel 162: @@
 [[Categorie: Artikel|Toepassing geheugenmetaal]]
 [[Categorie: Bedrading|T]]
 [[Categorie: Materialen|T]]
 [[Categorie: Praktijk|T]]

@@ Regel 106: / Regel 106: @@
 |TekstErNaast= Ja
 }}Berekeningen van geheugendraad door Huib Maaskant.
-<br clear='all'>
+<br clear="all">
 {{Linkssectie begin
 |Box= AlleenInfo