Wat is een led - Bewerkingsoverzicht

Fred: link toeg.

2025-01-17T09:00:11Z

link toeg.

Fred: links toeg.

2025-01-14T09:39:33Z

links toeg.

Wijzigingen bekijken

Fred: txt aangevuld

2024-06-30T08:35:23Z

txt aangevuld

Fred: cat

2024-06-29T08:08:15Z

cat

Fred: tabelkleuren

2024-04-23T08:21:07Z

tabelkleuren

Fred: txt

2023-11-01T10:33:42Z

txt

Wijzigingen bekijken

Fred: dode link

2023-07-07T09:19:19Z

dode link

Fred: txt van link

2023-07-06T15:46:56Z

txt van link

Martin Hilvers op 2 jul 2023 om 16:21

2023-07-02T16:21:36Z

Wijzigingen bekijken

Fred: txt

2023-06-12T09:08:40Z

txt

@@ Regel 29: / Regel 29: @@
 Bij de standaard [[Elektronica basis#De led|leds]] met korte vierkante (stugge) aansluitdraden (bestemd voor [[Woorden - T#Through-hole technology|throug-hole techniek]]) is inwendig een gouddraadje aangebracht (in tekening 01 weergegeven in grijs), dat de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] van de plus-aansluiting naar het diode-substraat (het chipje dat in het kuiltje zit, in het platte gedeelte van de andere aansluiting) doorgeeft.
 === De aansluitingen ===
-De aansluitingen heten [[Woorden - A#Anode|anode]] en [[Woorden - K#Kathode|kathode]]. De anode komt (via een [[Woorden - S#Serieweerstand|serieweerstand]]) aan de plus van de voeding en de kathode komt aan de min (of massa). Bij leds met stugge aansluitdraden is er een verschil in lengte van de aansluitdraden. De fabrikant heeft de kathode herkenbaar gemaakt door de kathode-aansluitdraad korter te maken dan de anode-aansluitdraad (zie tekening 01). Tevens is er ter herkenning vaak een plat vlakje aan zijkant van de kathode-zijde van de led aangebracht. '''Er zijn echter ook leds waar de aansluitdraden afwijken, zoals bij de LTL-4266N. Hier is de korte draad de anode.''' Dus moeten we goed in de [[Woorden - D#"Datasheet"|datasheet]] kijken wat de aansluitingen van de led zijn.
+De aansluitingen heten [[Woorden - A#Anode|anode]] en [[Woorden - K#Kathode|kathode]]. De anode komt (via een [[Woorden - S#Serieweerstand|serieweerstand]]) aan de plus van de voeding en de kathode komt aan de min (of massa). Bij leds met stugge aansluitdraden is er een verschil in lengte van de aansluitdraden. De fabrikant heeft de kathode herkenbaar gemaakt door de kathode-aansluitdraad korter te maken dan de anode-aansluitdraad (zie tekening 01). Tevens is er ter herkenning vaak een plat vlakje aan zijkant van de kathode-zijde van de led aangebracht. '''Er zijn echter ook leds waar de aansluitdraden afwijken, zoals bij de [https://www.digikey.nl/en/products/detail/liteon/LTL-4266N/121770 LTL-4266N]. Hier is de korte draad de anode.''' Dus moeten we goed in de [[Woorden - D#"Datasheet"|datasheet]] kijken wat de aansluitingen van de led zijn.
 {| class="wikitable"
 | valign="center"| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]<small>&nbsp;&nbsp;'''LET OP'''</small>||valign="top"|Soms is er een plat vlakje aangebracht precies naast de beide aansluitingen.<br />Is het niet duidelijk, dan de datasheet van de fabrikant er bij pakken.
@@ Regel 212: / Regel 212: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 14 jan 2025 10:39 (UTC)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 17 jan 2025 10:00 (UTC)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|W]]

@@ Regel 6: / Regel 6: @@
 }}
 {{Inhoudsopgave||Klein}}
-'''"LED"''' is de afkorting van het Engelse '''"L'''ight '''E'''mitting '''D'''iode", in het Nederlands: "licht uitstralende diode". Een led is dus een diode, maar dan wel een speciale. Wanneer er een [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] met een bepaalde sterkte doorheen loopt, zendt een standaard led licht uit met een golflengte van 400-750 nanometer, van repectievelijk ultraviolet tot infrarood, afhankelijk van het type. Alle moderne leds (zeker de witte) zijn "high efficiency" leds.
+Hier behandelen wij de vraag '''"wat is een led?"'''<br>
 Een led werkt fundamenteel anders dan een [[Woorden - G#Gloeilamp|gloeilamp]]. Bij een gloeilamp bepalen de spanning die er over staat en de weerstand van de gloeidraad hoeveel [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door de gloeilamp loopt. Een gloeilamp is dus spanninggestuurd en volgt de Wet van Ohm; hoe meer spanning er over de lamp staat hoe hoger de stroom en hoe meer licht hij geeft.
@@ Regel 25: / Regel 26: @@
 }}
 === Led-types ===
-Leds zijn er in diverse types en vormen. Er zijn standaard leds, die met aansluitdraden op de print gesoldeerd worden (zie tekening 01), er zijn [[Woorden - S#SMD.|SMD-leds]], die rechtstreeks op de print gesoldeerd worden (zie tekening 02) en er zijn leds waarin twee of meer led-substraten in één behuizing zijn samengebracht (bijvoorbeeld duoleds).
+Leds zijn er in diverse types en vormen. Er zijn standaard leds, die met aansluitdraden op de print gesoldeerd worden (zie tekening 01), er zijn [[Woorden - S#SMD.|SMD-leds]], die rechtstreeks op de print gesoldeerd worden (zie tekening 02) en er zijn leds waarin twee of meer led-substraten in één behuizing zijn samengebracht (bijvoorbeeld [[Aansluiten duoleds op een locdecoder|duoleds]]). Ook bestaan er [[#Knipperleds|infrarood-leds]]. Deze zenden, net als gewone leds licht uit, maar dan in het infrarood-spectrum.
 ====Standaard leds====
 Bij de standaard leds met korte vierkante (stugge) aansluitdraden is inwendig een gouddraadje aangebracht (in tekening 01 weergegeven in grijs), dat de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] van de plus-aansluiting naar het diode-substraat (het chipje dat in het kuiltje zit, in het platte gedeelte van de andere aansluiting) doorgeeft.
 === De aansluitingen ===
-De aansluitingen heten [[Woorden - A#Anode|anode]] en [[Woorden - K#Kathode|kathode]]. De anode komt (via een [[Woorden - S#Serieweerstand|serieweerstand]]) aan de plus van de voeding en de kathode komt aan de min (of massa). Bij leds met stugge aansluitdraden is er een verschil in lengte van de aansluitdraden. De fabrikant heeft de kathode herkenbaar gemaakt door de kathode-aansluitdraad korter te maken dan de anode-aansluitdraad (zie tekening 01). Tevens is er ter herkenning vaak een plat vlakje aan zijkant van de kathode-zijde van de led aangebracht.
+De aansluitingen heten [[Woorden - A#Anode|anode]] en [[Woorden - K#Kathode|kathode]]. De anode komt (via een [[Woorden - S#Serieweerstand|serieweerstand]]) aan de plus van de voeding en de kathode komt aan de min (of massa). Bij leds met stugge aansluitdraden is er een verschil in lengte van de aansluitdraden. De fabrikant heeft de kathode herkenbaar gemaakt door de kathode-aansluitdraad korter te maken dan de anode-aansluitdraad (zie tekening 01). Tevens is er ter herkenning vaak een plat vlakje aan zijkant van de kathode-zijde van de led aangebracht. '''Er zijn echter ook leds waar de aansluitdraden afwijken, zoals bij de LTL-4266N. Hier is de korte draad de anode.''' Dus moeten we goed in de [[Woorden - D#"Datasheet"|datasheet]] kijken wat de aansluitingen van de led zijn.
 {| class="wikitable"
-| valign="center"| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]<small>&nbsp;&nbsp;'''LET OP'''</small>||valign="top"|Soms is er een plat vlakje aangebracht precies naast de beide aansluitingen.<br />Is het niet duidelijk aangegeven, dan de datasheet van de fabrikant er bij pakken.
+| valign="center"| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]<small>&nbsp;&nbsp;'''LET OP'''</small>||valign="top"|Soms is er een plat vlakje aangebracht precies naast de beide aansluitingen.<br />Is het niet duidelijk, dan de datasheet van de fabrikant er bij pakken.
 |-
 |}
-De meest toegepaste leds waren die met een maximale I<sub>fw</sub> van 20-25 mA. Die waarde is dan de maximale continustroom (in [[Woorden - D#Doorlaatrichting|doorlaatrichting]]) die ze mogen (en kunnen) hebben. Het is dus niet zo dat dat ook de voorgeschreven [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]]sterkte is. Het mag gerust minder. Een vuistregel is om uit te gaan van een stroom van 6 tot 8 mA. Moderne leds zijn "high efficiency" en geven namelijk al een behoorlijke hoeveelheid licht bij veel lagere stromen. Zie [http://www.girr.org/girr/tips/tips7/white_led_tips.html#intro hier], de vijfde en zesde afbeelding vanaf de bovenzijde. Dat zijn voor 20 mA geproduceerde leds die bij een [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] van 1 mA al licht geven en zelfs bij een stroom van 80 &mu;A (tachtigduizendste mA) nog licht uitstralen.
+De meest toegepaste leds waren vroeger (jaren '80 - '90) die met een maximale I<sub>fw</sub> van 25-35 mA. Die waarde was dan de maximale continustroom (in [[Woorden - D#Doorlaatrichting|doorlaatrichting]]) die ze mochten (en konden) hebben. Tegenwoordig hebben de leds een maximale stroomsterkte van 20mA. Maar het is dus niet zo dat dat ook de voorgeschreven [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]]sterkte is. Het mag gerust minder. Een vuistregel is om uit te gaan van een stroom van 3 tot 8 mA. Moderne leds zijn "high efficiency" en geven namelijk al een behoorlijke hoeveelheid licht bij veel lagere stromen. Zie [http://www.girr.org/girr/tips/tips7/white_led_tips.html#intro hier], de vijfde en zesde afbeelding vanaf de bovenzijde. Dat zijn voor 20 mA geproduceerde leds die bij een [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] van 1 mA al licht geven en zelfs bij een stroom van 80 &mu;A (tachtigduizendste mA) nog licht uitstralen.
 === Het rendement van een witte led ===
 Het rendement van een witte led is kleiner dan dat van een rode led. Dat komt doordat een witte led is opgebouwd uit een blauwe led waarvan een gedeelte van het licht door een fosfor wordt omgezet in geel licht en warmte. Het geel in combinatie met blauw geeft een witte indruk. Aanvankelijk waren witte leds door dit principe niet of nauwelijks efficiënter dan grote [[Woorden - G#Gloeilamp|gloeilamp]]en.
@@ Regel 98: / Regel 99: @@
 |Bestand= Smd_Led02.gif
 |Grootte= 500px
-|Volgnummer= 04
+|Volgnummer= 03
 |Omschrijving= SMD-led markeringen
 |Maker= Fred Eikelboom
@@ Regel 113: / Regel 114: @@
 |Bestand= Driekleuren-LED_CA-01.png
 |Grootte= 125px
-|Volgnummer= 05
+|Volgnummer= 04
 |Omschrijving= Duoled, "common anode"
 |Maker= Fred Eikelboom
@@ Regel 127: / Regel 128: @@
 <br clear="all">
 === "Common anode" ===
-In tekening 05 is de constructie van het [[Woorden - C#Common anode|"common anode"]]-type weergegeven. Deze behuizing heeft drie aansluitdraden waarvan beide anodes met elkaar zijn verbonden. Alhoewel er maar twee verschillende leds in de behuizing zitten, kunnen drie kleuren weergegeven worden. Wanneer beide leds tegelijkertijd branden, ontstaat een mengkleur. Dit "common anode"-type is het gemakkelijkste in de handel verkrijgbaar, omdat zeer veel fabrikanten dit type in hun leveringsprogramma hebben.
+In tekening 04 is de constructie van het [[Woorden - C#Common anode|"common anode"]]-type weergegeven. Deze behuizing heeft drie aansluitdraden waarvan beide anodes met elkaar zijn verbonden. Alhoewel er maar twee verschillende leds in de behuizing zitten, kunnen drie kleuren weergegeven worden. Wanneer beide leds tegelijkertijd branden, ontstaat een mengkleur. Dit "common anode"-type is het gemakkelijkste in de handel verkrijgbaar, omdat zeer veel fabrikanten dit type in hun leveringsprogramma hebben.
 Door bij dit type op de aansluitingen K1 (kathode één) en de centrale plus-aansluiting A (waarmee beide anodes verbonden zijn) een spanning aan te sluiten met de pluspool (+) aan A (K1 zit dan aan de min-pool en K2 (kathode twee) is niet aangesloten), straalt de duoled rood licht uit.
@@ Regel 135: / Regel 136: @@
 Door op beide K-aansluitingen een positieve spanning aan te sluiten, gaan beide leds branden, er ontstaat een mengkleur en dan straalt de duoled geel (of oranje) licht uit. Bij het [[Woorden - C#Common anode|"common anode"]]-type is de middelste aansluiting de plus-aansluiting. De kathodes worden op een negatieve spanning (min of massa) aangesloten. Bij deze uitvoering moeten er ook [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]]weerstanden gebruikt worden aan de kathodekanten van beide leds. Omdat de leds van verschillend type zijn, zal er ook een verschillende weerstandswaarde gebruikt moeten worden omdat er anders grote verschillen in helderheid zullen ontstaan.
 ==="Common cathode"===
-In tekening 06 is de constructie van het [[Woorden - C#Common cathode|"common cathode"]]-type weergegeven. Beide kathodes zijn hier met elkaar verbonden.
+In tekening 05 is de constructie van het [[Woorden - C#Common cathode|"common cathode"]]-type weergegeven. Beide kathodes zijn hier met elkaar verbonden.
 {{Afbeelding
 |Bestand= Driekleuren-LED_CC-02.png
 |Grootte= 125px
-|Volgnummer= 06
+|Volgnummer= 05
 |Omschrijving= Duoled, "common cathode"
 |Maker= Fred Eikelboom
@@ Regel 151: / Regel 152: @@
 Door op de aansluitingen A2 en de centrale massa-aansluiting (K) een spanning aan te sluiten met de pluspool (+) aan A2 (en A1 is niet aangesloten), straalt de duoled groen licht uit.
-Door op de A1- en de A2 aansluitingen tegelijkertijd een positieve spanning aan te sluiten, gaan beide leds branden, en ontstaat er een mengkleur, en dan straalt de duoled geel (of oranje) licht uit. Bij het "common cathode"-type is de middelste aansluiting de massa-aansluiting. De anodes worden op een positieve spanning (plus) aangesloten.
+Door op de A1- en de A2 aansluitingen tegelijkertijd een positieve spanning aan te sluiten, gaan beide leds branden, en ontstaat er een mengkleur, en dan straalt de duoled geel (of oranje) licht uit. Bij het "common cathode"-type is de middelste aansluiting de massa-aansluiting. De [[Woorden - A#Anode|anodes]] worden op een positieve spanning (plus) aangesloten.
-De aansluitdraden zijn (af fabriek) verschillend van lengte, om aan te geven welke aansluiting het betreft.
+Ook hier moeten [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]]weerstanden worden gebruikt, aan de anode-kanten van de leds. De aansluitdraden zijn (af fabriek) verschillend van lengte, om aan te geven welke aansluiting het betreft.
 <br clear="all">
 === Knipperleds ===
-Er bestaan ook leds waar behalve de led ook een spanningsregelaar en een astabiele multivibrator is ingebouwd in de behuizing. Door een voedingsspanning van 6-12 V= aan te sluiten zal de led in een ritme van ca 1 sec gaan knipperen. In een serieschakeling van één knipperled met meerdere andere leds zullen alle leds gaan knipperen.
+{{Afbeelding
-=== Nieuwste generatie SMD-leds ===
+|Bestand= Infrarood-leds.png
-De nieuwste generatie leds zijn de [[Woorden - U#Ultra-Low Current SMD-led|"Ultra-Low Current SMD-leds"]]. Deze hebben nog maar 1 mA nodig.
+|Grootte= 275px
 {{Linkssectie begin
 |Box= AlleenInfo
@@ Regel 204: / Regel 214: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 23 apr 2024 10:21 (UTC)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 30 jun 2024 10:35 (UTC)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|W]]

@@ Regel 211: / Regel 211: @@
 [[Categorie: Elektronica|W]]
 [[categorie: Elektronica analoog|W]]
 [[Categorie: Led|W]]
 [[Categorie: Verlichting|W]]
 [[Categorie: Fred Eikelboom|W]]

@@ Regel 29: / Regel 29: @@
 Bij de standaard leds met korte vierkante (stugge) aansluitdraden is inwendig een gouddraadje aangebracht (in tekening 01 weergegeven in grijs), dat de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] van de plus-aansluiting naar het diode-substraat (het chipje dat in het kuiltje zit, in het platte gedeelte van de andere aansluiting) doorgeeft.
 === De aansluitingen ===
-De aansluitingen heten anode en kathode. De anode komt aan de plus van de voeding en de kathode komt aan de min (of massa). Bij leds met stugge aansluitdraden is er een verschil in lengte van de aansluitdraden. De fabrikant heeft de kathode herkenbaar gemaakt door de kathode-aansluitdraad korter te maken dan de anode-aansluitdraad (zie tekening 01). Tevens is er ter herkenning vaak een plat vlakje aan zijkant van de kathode-zijde van de led aangebracht.
+De aansluitingen heten [[Woorden - A#Anode|anode]] en [[Woorden - K#Kathode|kathode]]. De anode komt (via een [[Woorden - S#Serieweerstand|serieweerstand]]) aan de plus van de voeding en de kathode komt aan de min (of massa). Bij leds met stugge aansluitdraden is er een verschil in lengte van de aansluitdraden. De fabrikant heeft de kathode herkenbaar gemaakt door de kathode-aansluitdraad korter te maken dan de anode-aansluitdraad (zie tekening 01). Tevens is er ter herkenning vaak een plat vlakje aan zijkant van de kathode-zijde van de led aangebracht.
 {| class="wikitable"
 | valign="center"| [[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]<small>&nbsp;&nbsp;'''LET OP'''</small>||valign="top"|Soms is er een plat vlakje aangebracht precies naast de beide aansluitingen.<br />Is het niet duidelijk aangegeven, dan de datasheet van de fabrikant er bij pakken.
 |-
 |}
-De meest toegepaste leds waren die met een maximale I<sub>fw</sub> van 20-25 mA. Die is dan voor de maximale continustroom (in [[Woorden - D#Doorlaatrichting|doorlaatrichting]]) die ze mogen (en kunnen) hebben. Het is dus niet zo dat dat ook de voorgeschreven [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]]sterkte is. Het mag gerust minder. Een vuistregel is om uit te gaan van een stroom van 8 tot 10 mA. Moderne leds zijn "high efficiency" en geven namelijk al een behoorlijke hoeveelheid licht bij veel lagere stromen. Zie [http://www.girr.org/girr/tips/tips7/white_led_tips.html#intro hier], de vijfde en zesde afbeelding vanaf de bovenzijde. Dat zijn voor 20 mA geproduceerde leds die bij een [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] van 1 mA al licht geven en zelfs bij een stroom van 80 &mu;A (tachtigduizendste mA) nog licht uitstralen.
+De meest toegepaste leds waren die met een maximale I<sub>fw</sub> van 20-25 mA. Die waarde is dan de maximale continustroom (in [[Woorden - D#Doorlaatrichting|doorlaatrichting]]) die ze mogen (en kunnen) hebben. Het is dus niet zo dat dat ook de voorgeschreven [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]]sterkte is. Het mag gerust minder. Een vuistregel is om uit te gaan van een stroom van 6 tot 8 mA. Moderne leds zijn "high efficiency" en geven namelijk al een behoorlijke hoeveelheid licht bij veel lagere stromen. Zie [http://www.girr.org/girr/tips/tips7/white_led_tips.html#intro hier], de vijfde en zesde afbeelding vanaf de bovenzijde. Dat zijn voor 20 mA geproduceerde leds die bij een [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] van 1 mA al licht geven en zelfs bij een stroom van 80 &mu;A (tachtigduizendste mA) nog licht uitstralen.
 === Het rendement van een witte led ===
 Het rendement van een witte led is kleiner dan dat van een rode led. Dat komt doordat een witte led is opgebouwd uit een blauwe led waarvan een gedeelte van het licht door een fosfor wordt omgezet in geel licht en warmte. Het geel in combinatie met blauw geeft een witte indruk. Aanvankelijk waren witte leds door dit principe niet of nauwelijks efficiënter dan grote [[Woorden - G#Gloeilamp|gloeilamp]]en.
@@ Regel 64: / Regel 64: @@
 Hier een overzicht van veelgebruikte codes en de daarbij behorende afmetingen;
 {| class="wikitable" style="text-align:center;"
-! style="background:#E5E4E2;" width="50"|"Code"
+! style="background:#D1D1E1;" width="50"|"Code"
-! style="background:#E5E4E2;" width="135"|"Engelse maat"
+! style="background:#D1D1E1;" width="105"|"Engelse maat"
-! style="background:#E5E4E2;" width="145"|"Metrische maat"
+! style="background:#D1D1E1;" width="120"|"Metrische maat"
 |-
-| style="text-align:right; background:#E8E8E8;"| 01005 || style="background:#E8E8E8;"| 0,016" &times; 0,008"|| style="background:#E8E8E8;"| 0,4 mm &times; 0,2 mm
+| style="text-align:left; background:#E4E1E1;"| 01005 || style="background:#E4E1E1;"| 0,016" &times; 0,008"|| style="background:#E4E1E1;"| 0,4 mm &times; 0,2 mm
 |-
-| style="text-align:right; background:#E5E4E2;"| 0201 || style="background:#E5E4E2;"| 0,024" &times; 0,012"|| style="background:#E5E4E2;"| 0,6 mm &times; 0,3 mm
+| style="text-align:left; background:#D1D1E1;"| 0201 || style="background:#D1D1E1;"| 0,024" &times; 0,012"|| style="background:#D1D1E1;"| 0,6 mm &times; 0,3 mm
 |-
-| style="text-align:right; background:#E8E8E8;"| 0402 || style="background:#E8E8E8;"| 0,04" &times; 0,02" || style="background:#E8E8E8;"| 1,0 mm &times; 0,5 mm
+| style="text-align:left; background:#E4E1E1;"| 0402 || style="background:#E4E1E1;"| 0,04" &times; 0,02" || style="background:#E4E1E1;"| 1,0 mm &times; 0,5 mm
 |-
-| style="text-align:right; background:#E5E4E2;"| 0603 || style="background:#E5E4E2;"| 0,063" &times; 0,031"|| style="background:#E5E4E2;"| 1,6 mm &times; 0,8 mm
+| style="text-align:left; background:#D1D1E1;"| 0603 || style="background:#D1D1E1;"| 0,063" &times; 0,031"|| style="background:#D1D1E1;"| 1,6 mm &times; 0,8 mm
 |-
-| style="text-align:right; background:#E8E8E8;"| 0805 || style="background:#E8E8E8;"| 0,08" &times; 0,05" || style="background:#E8E8E8;"| &nbsp; 2,0 mm &times; 1,25 mm
+| style="text-align:left; background:#E4E1E1;"| 0805 || style="background:#E4E1E1;"| 0,08" &times; 0,05" || style="background:#E4E1E1;"| &nbsp; 2,0 mm &times; 1,25 mm
 |-
-| style="text-align:right; background:#E5E4E2;"| 1206 || style="background:#E5E4E2;"| 0,126" &times; 0,063"|| style="background:#E5E4E2;"| 3,2 mm &times; 1,6 mm
+| style="text-align:left; background:#D1D1E1;"| 1206 || style="background:#D1D1E1;"| 0,126" &times; 0,063"|| style="background:#D1D1E1;"| 3,2 mm &times; 1,6 mm
 |-
-| style="text-align:right; background:#E8E8E8;"| 1210 || style="background:#E8E8E8;"| 0,126" &times; 0,10" &nbsp; &nbsp;|| style="background:#E8E8E8;"| 3,2 mm &times; 2,5 mm
+| style="text-align:left; background:#E4E1E1;"| 1210 || style="background:#E4E1E1;"| 0,126" &times; 0,10" &nbsp; &nbsp;|| style="background:#E4E1E1;"| 3,2 mm &times; 2,5 mm
 |-
-| style="text-align:right; background:#E5E4E2;"| 1806 || style="background:#E5E4E2;"| 0,177" &times; 0,063"|| style="background:#E5E4E2;"| 4,5 mm &times; 1,6 mm
+| style="text-align:left; background:#D1D1E1;"| 1806 || style="background:#D1D1E1;"| 0,177" &times; 0,063"|| style="background:#D1D1E1;"| 4,5 mm &times; 1,6 mm
 |-
-| style="text-align:right; background:#E8E8E8;"| 1812 || style="background:#E8E8E8;"| 0,18" &times; 0,12" || style="background:#E8E8E8;"| 4,5 mm &times; 3,2 mm
+| style="text-align:left; background:#E4E1E1;"| 1812 || style="background:#E4E1E1;"| 0,18" &times; 0,12" || style="background:#E4E1E1;"| 4,5 mm &times; 3,2 mm
 |-
-| style="text-align:right; background:#E5E4E2;"| 2010 || style="background:#E5E4E2;"| 0,20" &times; 0,10" || style="background:#E5E4E2;"| 5,0 mm &times; 2,5 mm
+| style="text-align:left; background:#D1D1E1;"| 2010 || style="background:#D1D1E1;"| 0,20" &times; 0,10" || style="background:#D1D1E1;"| 5,0 mm &times; 2,5 mm
 |-
-| style="text-align:right; background:#E8E8E8;"| 2512 || style="background:#E8E8E8;"| 0,25" &times; 0,12" || style="background:#E8E8E8;"| 6,35 mm &times; 3,0 mm &nbsp;
+| style="text-align:left; background:#E4E1E1;"| 2512 || style="background:#E4E1E1;"| 0,25" &times; 0,12" || style="background:#E4E1E1;"| 6,35 mm &times; 3,0 mm &nbsp;
 |}
 {{Tabelonderschrift
-|Volgnummer= 03
+|Volgnummer= 01
 |Maker= Fred Eikelboom
 }}
@@ Regel 157: / Regel 157: @@
 De aansluitdraden zijn (af fabriek) verschillend van lengte, om aan te geven welke aansluiting het betreft.
 <br clear="all">
-==Knipperleds==
+=== Knipperleds ===
 Er bestaan ook leds waar behalve de led ook een spanningsregelaar en een astabiele multivibrator is ingebouwd in de behuizing. Door een voedingsspanning van 6-12 V= aan te sluiten zal de led in een ritme van ca 1 sec gaan knipperen. In een serieschakeling van één knipperled met meerdere andere leds zullen alle leds gaan knipperen.
 {{Linkssectie begin
 |Box= AlleenInfo
@@ Regel 179: / Regel 181: @@
 {{Link Forum-Meerkeuze
 |Volgnr = 152 <!--stroombron-->
-|ExtraInfo= over het gebruik van een [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]]bron bij leds.
+|ExtraInfo= over het gebruik van een [[Woorden - S#Stroombron|stroombron]] bij leds.
 }}
 {{Linkssectie scheiding}}
@@ Regel 202: / Regel 204: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 1 nov 2023 11:33 (UTC)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 23 apr 2024 10:21 (UTC)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|W]]

@@ Regel 6: / Regel 6: @@
 }}
 {{Inhoudsopgave||Klein}}
 '''''LED''''' is de afkorting van het Engelse '''''L'''ight '''E'''mitting '''D'''iode'', in het Nederlands: 'licht uitstralende diode'. Een led is dus een diode, maar dan wel een speciale. Wanneer er een [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] met een bepaalde sterkte doorheen loopt, zendt een standaard led licht uit met een golflengte van 400-750 nanometer, van repectievelijk ultraviolet tot infrarood, afhankelijk van het type. Alle moderne leds (zeker de witte) zijn ''high efficiency'' leds.
@@ Regel 16: / Regel 15: @@
 |-
 |}
 Als de lichtsterkte van een led geregeld zou worden door de spanning over de led te variëren (hoger of lager te maken), dan raakt de led binnen de kortste keren defect, omdat bij het verhogen van de spanning, de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] door de led plotseling veel te hoog wordt!
 {{Afbeelding
@@ Regel 26: / Regel 24: @@
 |Type= Tekening
 }}
 === Led-types ===
 Leds zijn er in diverse types en vormen. Er zijn standaard leds, die met aansluitdraden op de print gesoldeerd worden (zie tekening 01), er zijn SMD-leds, die rechtstreeks op de print gesoldeerd worden (zie tekening 02) en er zijn leds waarin twee of meer led-substraten in één behuizing zijn samengebracht (bijvoorbeeld duo-leds).
 ====Standaard leds====
-Bij de standaard-leds met korte vierkante (stugge) aansluitdraden is inwendig een gouddraadje aangebracht (in tekening 01 weergegeven in grijs), dat de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] van de plus-aansluiting naar het diode-substraat (het chipje dat in het kuiltje zit, in het platte gedeelte van de andere aansluiting) doorgeeft.
+Bij de standaard leds met korte vierkante (stugge) aansluitdraden is inwendig een gouddraadje aangebracht (in tekening 01 weergegeven in grijs), dat de [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] van de plus-aansluiting naar het diode-substraat (het chipje dat in het kuiltje zit, in het platte gedeelte van de andere aansluiting) doorgeeft.
 === De aansluitingen ===
 De aansluitingen heten anode en kathode. De anode komt aan de plus van de voeding en de kathode komt aan de min (of massa). Bij leds met stugge aansluitdraden is er een verschil in lengte van de aansluitdraden. De fabrikant heeft de kathode herkenbaar gemaakt door de kathode-aansluitdraad korter te maken dan de anode-aansluitdraad (zie tekening 01). Tevens is er ter herkenning vaak een plat vlakje aan zijkant van de kathode-zijde van de led aangebracht.
@@ Regel 39: / Regel 34: @@
 |-
 |}
 De meest toegepaste leds waren die met een maximale I<sub>fw</sub> van 20-25 mA. Die is dan voor de maximale continustroom (in [[Woorden - D#Doorlaatrichting|doorlaatrichting]]) die ze mogen (en kunnen) hebben. Het is dus niet zo dat dat ook de voorgeschreven [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]]sterkte is. Het mag gerust minder. Een vuistregel is om uit te gaan van een stroom van 8 tot 10 mA. Moderne leds zijn ''high efficiency'' en geven namelijk al een behoorlijke hoeveelheid licht bij veel lagere stromen. Zie [http://www.girr.org/girr/tips/tips7/white_led_tips.html#intro hier], de vijfde en zesde afbeelding vanaf de bovenzijde. Dat zijn voor 20 mA geproduceerde leds die bij een [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] van 1 mA al licht geven en zelfs bij een stroom van 80 &mu;A (tachtigduizendste mA) nog licht uitstralen.
 === Het rendement van een witte led ===
 Het rendement van een witte led is kleiner dan dat van een rode led. Dat komt doordat een witte led is opgebouwd uit een blauwe led waarvan een gedeelte van het licht door een fosfor wordt omgezet in geel licht en warmte. Het geel in combinatie met blauw geeft een witte indruk. Aanvankelijk waren witte leds door dit principe niet of nauwelijks efficiënter dan grote [[Woorden - G#Gloeilamp|gloeilamp]]en.
 ====SMD leds====
 {{Afbeelding
@@ Regel 54: / Regel 46: @@
 |Type= Tekening
 }}
 === Type-aanduidingen SMD-leds===
 Er bestaan diverse typeaanduidingen voor SMD-leds, zoals 0603 of 1206. De afmetingen van SMD-leds worden aangegeven met de Engelse  'inch' maat. Deze wordt afgekort tot het symbool ". Het getal is een code voor de lengte- en breedteafmetingen van de led in honderdsten van een inch (1/100 inch is 0,01" = 25,4 mm / 100 = 0,254 mm.)
@@ Regel 70: / Regel 61: @@
 * 20/100 &times; 25,4 = 5,08. Afgerond naar beneden 5 mm.
 * breedte is dan: 10/100 &times; 25,4 = 2,54". Afgerond naar beneden 2,5 mm.
 === SMD-led overzicht ===
 Hier een overzicht van veelgebruikte codes en de daarbij behorende afmetingen;
@@ Regel 104: / Regel 94: @@
 |Maker= Fred Eikelboom
 }}
 === Markeringen ===
 {{Afbeelding
@@ Regel 115: / Regel 104: @@
 }}
 Bij SMD-leds heeft de fabrikant een kenmerk aangebracht om onderscheid te kunnen maken tussen anode en kathode. Deze kenmerken verschillen per fabrikant. De ene fabrikant zet een T op de onderzijde, de andere een driehoekje, weer een ander heeft een schuin vlakje aan de bovenzijde aangebracht, en weer een ander heeft, aan de soldeerzijde, de aansluitingen een bepaalde vorm gegeven (zie tekening 04).
 === Voorgemonteerde leds ===
 Voor het inbouwen in loc's/rijtuigen zijn de leds met vierkante stugge aansluitdraden ideaal. Ze besparen u het gepriegel van het zelf solderen van bedrading aan de SMD-leds. Voor degenen die tegen solderen aan SMD-leds op zien: er bestaan ook SMD-leds met aangesoldeerde draden (zie: [[Wat is een led#Meer informatie|'Meer informatie']]).
 === Led-kleuren ===
 Leds zijn tegenwoordig in diverse kleuren verkrijgbaar. Voor modelspoor worden vooral de ''Sunny warm wit'', ''Goud wit'' en ''warm wit'' voor de frontverlichting van locs gebruikt. Hoe de verschillende kleuren er uit zien, is op de website van ledtuning.nl te zien (zie [[Wat is een led#Meer informatie|'Meer informatie']]).
 ----
 ===Duoleds===
 {{Afbeelding
@@ Regel 140: / Regel 126: @@
 De populairste duoled heeft een groene en een rode led gecombineerd in één behuizing. Er zijn vele andere kleurcombinaties mogelijk.
 <br clear='all'>
 === ''Common anode'' ===
 In tekening 05 is de constructie van het 'common anode'-type weergegeven. Deze behuizing heeft drie aansluitdraden waarvan beide anodes met elkaar zijn verbonden. Alhoewel er maar twee verschillende leds in de behuizing zitten, kunnen drie kleuren weergegeven worden. Wanneer beide leds tegelijkertijd branden, ontstaat een mengkleur. Dit 'common anode'-type is het gemakkelijkste in de handel verkrijgbaar, omdat zeer veel fabrikanten dit type in hun leveringsprogramma hebben.
@@ Regel 149: / Regel 134: @@
 Door op beide K-aansluitingen een positieve spanning aan te sluiten, gaan beide leds branden, er ontstaat een mengkleur en dan straalt de drie-kleuren-led geel (of oranje) licht uit. Bij het 'common anode'-type is de middelste aansluiting de plus-aansluiting. De kathodes worden op een negatieve spanning (min of massa) aangesloten. Bij deze uitvoering moeten er ook [[Woorden - S#Serieschakeling|serie]]weerstanden gebruikt worden aan de kathodekanten van beide leds. Omdat de leds van verschillend type zijn, zal er ook een verschillende weerstandswaarde gebruikt moeten worden omdat er anders grote verschillen in helderheid zullen ontstaan.
 ===''Common cathode''===
 In tekening 06 is de constructie van het ''common cathode''-type weergegeven. Beide kathodes zijn hier met elkaar verbonden.
@@ Regel 173: / Regel 157: @@
 De aansluitdraden zijn (af fabriek) verschillend van lengte, om aan te geven welke aansluiting het betreft.
 <br clear='all'>
 ==Knipperleds==
 Er bestaan ook leds waar behalve de led ook een spanningsregelaar en een astabiele multivibrator is ingebouwd in de behuizing. Door een voedingsspanning van 6-12 V= aan te sluiten zal de led in een ritme van ca 1 sec gaan knipperen. In een serieschakeling van één knipperled met meerdere andere leds zullen alle leds gaan knipperen.
 {{Linkssectie begin
 |Box= AlleenInfo
@@ Regel 205: / Regel 187: @@
 {{Link Algemeen-Meerkeuze
 |Volgnr= 365 <!-- ledtronic -->
 |ExtraInfo= Meer gegevens over de golflengte en kleuren van leds.
 }}
@@ Regel 224: / Regel 202: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="75%" |
-| <small>Laatste wijziging: 2 juli 2023 18:19 (UTC)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 7 juli 2023 11:18 (UTC)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|W]]

@@ Regel 172: / Regel 172: @@
 |Link= Minimale led serieweerstand berekenen
 |Linknaam= Minimale led serieweerstand berekenen
 }}
 {{Linkssectie scheiding}}