Wat is een servo - Bewerkingsoverzicht

Fred: link toeg.

2025-03-01T09:34:19Z

link toeg.

Fred: txt

2025-02-21T10:03:47Z

txt

Wijzigingen bekijken

Fred: txt

2024-09-29T14:29:18Z

txt

Fred: txt

2024-06-18T08:27:20Z

txt

Fred: links toeg.

2024-06-18T08:25:48Z

links toeg.

Fred: links toeg.

2023-12-31T09:09:28Z

links toeg.

Wijzigingen bekijken

Fred: links toeg.

2023-05-27T08:14:24Z

links toeg.

Fred: txt

2023-05-02T15:43:30Z

txt

Martin Hilvers op 13 aug 2021 om 15:19

2021-08-13T15:19:08Z

Wijzigingen bekijken

Fred op 13 jan 2018 om 10:30

2018-01-13T10:30:19Z

@@ Regel 7: / Regel 7: @@
 {{Inhoudsopgave||Klein}}
 Een "servomechanisme" of "modelbouwservo" (vaak afgekort tot '''servo'''), is een apparaat om automatisch een mechanisch systeem te regelen, zonder directe mechanische verbinding. Bijvoorbeeld, de "cruise control" van een auto; de positie van het hoogteroer van een modelvliegtuig; enzovoort. De verbinding gebeurt via een elektrische, hydraulische of pneumatische [[Woorden - A#Actuator|actuator]]. Het servomechanisme gebruikt het concept van tegenkoppeling uit de regeltechniek: de output van het mechanisme is een functie van het verschil tussen de gewenste en de gemeten stand van het mechanisch systeem.
-Oorspronkelijk komt de modelbouwservo uit de RC wereld, (radiografisch) bestuurde modelvliegtuigen en -boten.
+Oorspronkelijk komt de modelbouwservo uit de RC wereld, ([[Woorden - R#Radiografisch|radiografisch]]) bestuurde modelvliegtuigen en -boten.
 {{Afbeelding 3 naast elkaar
 |Bestand= Servo Conrad230500-01.jpg
@@ Regel 145: / Regel 145: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 21 jun 2025 11:03 (UTC)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 1 mrt 2025 10:34 (UTC)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles]]

@@ Regel 89: / Regel 89: @@
 }}
 {{Link intern
-|Link= LocoNet Servo-module
+|Link= LocoNet servo-module
-|Linknaam= LocoNet Servo-module
+|Linknaam= LocoNet servo-module
 }}
 {{Link intern

@@ Regel 152: / Regel 152: @@
 [[Categorie: Servo's|W]]
 [[Categorie: Technieken|W]]
 [[Categorie: Wissels|W]]
 [[Categorie: Fred Eikelboom|W]]

@@ Regel 33: / Regel 33: @@
 ==== Digitale servo ====
 Een [[Woorden - D#Digitaal|digitale]] servo bevat een microprosessor. De positie waar de arm van een digitale servo naar toe moet, ligt zeer nauwkeurig vast. De digitale servo "weet" precies in welke stand hij staat, zodat de processor de snelste manier uit kan rekenen om de arm naar een andere stand te laten gaan. Een digitale servo zal niet door de gewenste positie schieten en dan weer terug gaan, zoals een [[Woorden - A#Analoog|analoge]] servo dat soms wel doet. Tevens is de stand waarin de digitale servo moet gaan staan veel nauwkeuriger gedefinieerd, zodat de digitale servo bij een zeer geringe afwijking van de gewenste stand, direct aangestuurd wordt om naar de gewenste stand te gaan.
-===== Afwijking =====
+==== Afwijking ====
 Een analoge servo heeft een veel grotere afwijking dan een [[Woorden - D#Digitaal|digitale]] servo. De motor van een digitale servo wordt met een hoogfrequente puls aangestuurd, meestal &plusmn;2000 Hz, in plaats van de 50 Hz van een standaard servo. Dit is hoorbaar als een hoge fluittoon wanneer de servo aangestuurd wordt. Digitale servo's hebben nog een voordeel; wanneer een normale servo opdracht krijgt om naar bijvoorbeeld de halve uitslag te gaan, draait de servo langzamer dan wanneer deze meteen naar de volledige uitslag gaat. Digitale servo's draaien altijd op volle snelheid, ook als niet de volledige uitslag wordt gevraagd. Bij een analoge servo wordt, wanneer hij de gewenste stand nadert, al minder [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] naar de motor gestuurd. Een [[Woorden - D#Digitaal|digitale]] servo echter, blijft vol aangestuurd worden tot hij exact in positie is.
-===== Houdkracht =====
+==== Houdkracht ====
-De houdkracht (=de drukkracht die op de hefboom moet worden uitgeoefend om deze in beweging te krijgen) van een digitale servo is veel groter dan van een [[Woorden - A#Analoog|analoge]] servo. Wanneer een analoge (onder [[Woorden - S#Spanning|spanning]] staande) servo tegen de hefboom wordt gedrukt, zal deze bij een bepaalde drukkracht gaan bewegen. Bij een [[Woorden - D#Digitaal|digitale]] servo zal de hefboom pas bij een kracht die minimaal twee maal zo groot is, gaan bewegen. Bij een [[Woorden - A#Analoog|analoge]] servo kan het makkelijker gebeuren dat de servo uit de stand gedrukt wordt waarin hij eigenlijk moet staan.
+De houdkracht (=de druk[[Woorden - K#Kracht|kracht]] die op de hefboom moet worden uitgeoefend om deze in beweging te krijgen) van een digitale servo is veel groter dan van een [[Woorden - A#Analoog|analoge]] servo. Wanneer bij een analoge (onder [[Woorden - S#Spanning|spanning]] staande) servo tegen de hefboom wordt gedrukt, zal deze bij een bepaalde drukkracht gaan bewegen. Bij een [[Woorden - D#Digitaal|digitale]] servo zal de hefboom pas bij een [[Woorden - K#Kracht|kracht]] die minimaal twee maal zo groot is, gaan bewegen. Bij een [[Woorden - A#Analoog|analoge]] servo kan het makkelijker gebeuren dat de servo uit de stand gedrukt wordt waarin hij eigenlijk moet staan.
 === Modelbouw-servo ===
-Op de modelspoorbaan is prima gebruik te maken van servo's, voor bijvoorbeeld wisselaandrijving, het bewegen van een arm-sein, het openen van de deuren van een lokloods, of het bedienen van overwegbomen.
+Op de modelspoorbaan is prima gebruik te maken van modelbouw-servo's, voor bijvoorbeeld wisselaandrijving, het bewegen van een arm-sein, het openen van de deuren van een lokloods, of het bedienen van overwegbomen.
 Er bestaan servo's met:
@@ Regel 56: / Regel 56: @@
 }}
 Een servo bestaat uit de volgende onderdelen:
-# elektromotor; zorgt voor de aandrijving van de servo-arm, aansluitkabels; zorgen voor het transporteren van de spanning en het stuursignaal naar de servo. De kabel bestaat uit drie draden met verschillende kleuren. De voedingsspanning (+) is altijd rood of bruin. De massa (-) is altijd zwart. De signaaldraad is altijd geel of wit;
+* elektromotor; zorgt voor de aandrijving van de servo-arm, aansluitkabels; zorgen voor het transporteren van de spanning en het stuursignaal naar de servo. De kabel bestaat uit drie draden met verschillende kleuren. De voedingsspanning (+) is altijd rood of bruin. De massa (-) is altijd zwart. De signaaldraad is altijd geel of wit;
-# terugmeld[[Woorden - P#Potentiometer|potentiometer]]; verbonden aan een as van de tandwielvertraging van de servo. De potmeter zorgt er in samenwerking met de besturingselektronica voor dat de servo niet blijft ronddraaien, maar op een gewenste positie zal blijven staan;
+* terugmeld[[Woorden - P#Potentiometer|potentiometer]]; verbonden aan een as van de tandwielvertraging van de servo. De potmeter zorgt er in samenwerking met de besturingselektronica voor dat de servo niet blijft ronddraaien, maar op een gewenste positie zal blijven staan;
-# vertragingskast; (set tandwielen) zorgt voor het terugbrengen van het hoge motortoerental naar een veel lagere snelheid en hoger koppel van de arm. De besturings-[[Woorden - I#IC|IC's]] in de servo zetten het ingangssignaal om in een elektrische aandrijfspanning voor de motor;
+* vertragingskast; (set tandwielen) zorgt voor het terugbrengen van het hoge motortoerental naar een veel lagere snelheid en hoger [[Woorden - K#Koppel|koppel]] van de arm. De besturings-[[Woorden - I#IC|IC's]] in de servo zetten het ingangssignaal om in een elektrische aandrijfspanning voor de motor;
-# arm, [[Woorden - A#Actuator|actuator]]; bedient met een stang, draad of kabel wat er bewogen moet worden; een deur, een scheepsroer, een hek, een sein, een wissel...
+* arm, [[Woorden - A#Actuator|actuator]]; bedient met een stang, draad of kabel wat er bewogen moet worden; een deur, een scheepsroer, een hek, een sein, een wissel...
 === Voedingsspanning ===
-Het koppel (de trekkracht) van de servo, wordt bepaald door de aangelegde [[Woorden - S#Spanning|spanning]]. Hoe hoger deze spanning is, hoe groter het koppel zal zijn. De werkspanning van een servo ligt tussen 4,8 V en maximaal 6 V. Bij 6 volt zal de levensduur van de servo korter worden. De ruststroom (dat is wanneer de servo niets doet) van een standaardservo bij 5 volt bedraagt ongeveer 60 tot 70 mA. In belaste toestand (dus wanneer de arm van de servo beweegt), wordt er een [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] uit de voeding getrokken tussen de 200 en 500 mA (bij sommige typen zelfs tot 1 A). Let dus op bij het parallel schakelen van servo's. Bij het tegelijkertijd gebruiken van meerdere servo's kan er een behoorlijk grote [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] uit de voeding getrokken worden.
+Het koppel (de trek[[Woorden - K#Kracht|kracht]]) van de servo, wordt bepaald door de aangelegde [[Woorden - S#Spanning|spanning]]. Hoe hoger deze spanning is, hoe groter het koppel zal zijn. De werkspanning van een servo ligt tussen 4,8 V en maximaal 6 V. Bij 6 volt zal de levensduur van de servo korter worden. De ruststroom (dat is wanneer de servo niets doet) van een standaardservo bij 5 volt bedraagt ongeveer 60 tot 70 mA. In belaste toestand (dus wanneer de arm van de servo beweegt), wordt er een [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] uit de voeding getrokken tussen de 200 en 500 mA (bij sommige typen zelfs tot 1 A). Let dus op bij het parallel schakelen van servo's. Bij het tegelijkertijd gebruiken van meerdere servo's kan er een behoorlijk grote [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] uit de voeding getrokken worden.
 === De draaihoek van de hefboom ===
 Een servo vanaf de fabriek kan ca 300° uitslaan (ongeveer 150° vanuit de middenpositie). Op het internet staan echter modificaties om een servo continu rond te laten draaien. Zie [[Wat is een servo#Meer informatie|"Meer informatie"]]. Er bestaan overigens ook servo's waarvan de arm niet ronddraait, maar heen- en weer beweegt, de zgn lineaire servo's.
 === De snelheid van de hefboom ===
-De snelheid van de hefboom kan verlaagd worden door minder [[Woorden - S#Spanning|spanning]] op de servo te zetten, maar dit is niet zinvol omdat het dan gaat om een winst van een paar microseconden waarin de servo kan bewegen. Bij de minimum spanning van 4 volt is de snelheid maar enkele microseconden trager, dan bij de maximum [[Woorden - S#Spanning|spanning]] van ongeveer 6 volt. Om de snelheid toch te kunnen verlagen, met behoud van het koppel, zal er een ingreep in de elektronica van de servo gedaan moeten worden.
+De snelheid van de hefboom kan verlaagd worden door minder [[Woorden - S#Spanning|spanning]] op de servo te zetten, maar dit is niet zinvol omdat het dan gaat om een winst van een paar microseconden waarin de servo kan bewegen. Bij de minimum spanning van 4 volt is de snelheid maar enkele microseconden trager, dan bij de maximum [[Woorden - S#Spanning|spanning]] van ongeveer 6 volt. Om de snelheid toch te kunnen verlagen, met behoud van het [[Woorden - K#Koppel|koppel]], zal er een ingreep in de elektronica van de servo gedaan moeten worden.
 === De aansturing ===
-Een servo kan niet met een normale gelijkspanning of wisselspanning aangestuurd worden. Het aansturen gebeurt met een ge[[Woorden - P#Puls|puls]]te gelijkspanning. De duur (of breedte) van de puls wordt met deze techniek gewijzigd, vandaar de naam "Pulse Width Modulation" (PWM), of in het Nederlands [[Woorden - P#Puls Breedte Modulatie|PulsBreedteModulatie]] (PBM).
+Een servo kan niet met een normale gelijkspanning of wisselspanning aangestuurd worden. Het aansturen gebeurt met een ge[[Woorden - P#Puls|puls]]te gelijkspanning op de witte, gele of oranje draad. De duur (of breedte) van de puls wordt met deze techniek gewijzigd, vandaar de naam "Pulse Width Modulation" (PWM), of in het Nederlands [[Woorden - P#Puls Breedte Modulatie|PulsBreedteModulatie]] (PBM).
 Bij de servo gebeurt het aansturen met pulsen, die een herhalingstijd hebben van 20 milliseconden. Hieruit wordt de frequentie bepaald, namelijk 1/20 milliseconde = 50 Herz, dit wil zeggen dat de stuurpuls vijftig keer per seconde optreedt. De tijdsduur van de puls noemt men de ""duty-cycle". Dit is de tijd dat het signaal "aan" (hoog) is. De duty-cycle van het stuursignaal kan van 5% tot 10% worden gewijzigd. Dit komt overeen met een pulsduur van 1,0 tot 2,0 milliseconde. De grootte van de duty-cycle zorgt ervoor dat de servo uitwijkt naar links of naar rechts. Bij de neutrale stand van de servo bedraagt de duty-cycle van het signaal 7,5%, Dit komt overeen met een pulsduur van 1,5 milliseconde. Om de servo volledig naar links te laten bewegen moet de duty-cycle 5% of 1,0 milliseconde zijn en voor volledig naar naar rechts 10% of 2,0 milliseconde. Op het moment dat er geen stuurpuls meer is, blijft de servo in de laatst bereikte stand staan. Er bestaan servo's die een negatieve puls nodig hebben, maar ook typen die een positieve puls nodig hebben.
@@ Regel 140: / Regel 140: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 31 dec 2023 10:08 (UTC)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 18 jun 2024 10:25 (UTC)</small>
 |}
-[[Categorie: Alles|W]]
+[[Categorie: Alles]]
 [[Categorie: Artikel|Wat is een Servo]]
 [[Categorie: Baanbesturing|W]]
@@ Regel 151: / Regel 151: @@
 [[Categorie: Spoorwegbouw|W]]
 [[Categorie: Servo's|W]]
 [[Categorie: Wissels|W]]
 [[Categorie: Fred Eikelboom|W]]

@@ Regel 39: / Regel 39: @@
 =====Afwijking=====
-Een analoge servo heeft een veel grotere afwijking dan een digitale servo. De motor van een digitale servo wordt met een hoogfrequente puls aangestuurd, meestal &plusmn;2000 Hz, in plaats van de 50 Hz van een standaard servo. Dit is hoorbaar als een hoge fluittoon wanneer de servo aangestuurd wordt. Digitale servo's hebben nog een voordeel; wanneer een normale servo opdracht krijgt om naar b.v de halve uitslag te gaan, draait de servo langzamer dan wanneer deze meteen naar de volledige uitslag gaat. Digitale servo's draaien altijd op volle snelheid, ook als niet de volledige uitslag wordt gevraagd. Bij een analoge servo wordt, wanneer hij de gewenste stand nadert, al minder stroom naar de motor gestuurd. Een digitale servo echter, blijft vol aangestuurd worden tot hij exact in positie is.
+Een analoge servo heeft een veel grotere afwijking dan een digitale servo. De motor van een digitale servo wordt met een hoogfrequente puls aangestuurd, meestal &plusmn;2000 Hz, in plaats van de 50 Hz van een standaard servo. Dit is hoorbaar als een hoge fluittoon wanneer de servo aangestuurd wordt. Digitale servo's hebben nog een voordeel; wanneer een normale servo opdracht krijgt om naar b.v de halve uitslag te gaan, draait de servo langzamer dan wanneer deze meteen naar de volledige uitslag gaat. Digitale servo's draaien altijd op volle snelheid, ook als niet de volledige uitslag wordt gevraagd. Bij een analoge servo wordt, wanneer hij de gewenste stand nadert, al minder [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] naar de motor gestuurd. Een digitale servo echter, blijft vol aangestuurd worden tot hij exact in positie is.
 =====Houdkracht=====
@@ Regel 70: / Regel 70: @@
 ===Voedingsspanning===
-Het koppel (de trekkracht) van de servo, wordt bepaald door de aangelegde spanning. Hoe hoger deze spanning is, hoe groter het koppel zal zijn. De werkspanning van een servo ligt tussen 4,8 V en maximaal 6 V. Bij 6 volt zal de levensduur van de servo korter worden. De ruststroom (dat is wanneer de servo niets doet) van een standaardservo bij 5 volt bedraagt ongeveer 60 tot 70 mA. In belaste toestand (dus wanneer de arm van de servo beweegt), wordt er een stroom uit de voeding getrokken tussen de 200 en 500 mA (bij sommige typen zelfs tot 1 A). Let dus op bij het parallel schakelen van servo's. Bij het tegelijkertijd gebruiken van meerdere servo's kan er een behoorlijk grote stroom uit de voeding getrokken worden.
+Het koppel (de trekkracht) van de servo, wordt bepaald door de aangelegde spanning. Hoe hoger deze spanning is, hoe groter het koppel zal zijn. De werkspanning van een servo ligt tussen 4,8 V en maximaal 6 V. Bij 6 volt zal de levensduur van de servo korter worden. De ruststroom (dat is wanneer de servo niets doet) van een standaardservo bij 5 volt bedraagt ongeveer 60 tot 70 mA. In belaste toestand (dus wanneer de arm van de servo beweegt), wordt er een [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] uit de voeding getrokken tussen de 200 en 500 mA (bij sommige typen zelfs tot 1 A). Let dus op bij het parallel schakelen van servo's. Bij het tegelijkertijd gebruiken van meerdere servo's kan er een behoorlijk grote [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] uit de voeding getrokken worden.
 ===De draaihoek van de hefboom===

@@ Regel 33: / Regel 33: @@
 ====Analoge Servo====
-Analoge servo's zijn simpel en kunnen, omdat ze 'spanning-gestuurd' zijn, met simpele middelen, zoals een NE555 pulsgenerator of een servo-tester aangestuurd worden. Door de verhouding tussen 'puls' en 'pauze', de ''duty cycle'',  langer of korter te maken wordt de stand van de arm geregeld.
+Analoge servo's zijn simpel en kunnen, omdat ze 'spanning-gestuurd' (PWM of PBM) zijn, met simpele middelen, zoals een NE555 pulsgenerator of een servo-tester aangestuurd worden. Door de verhouding tussen 'puls' en 'pauze', de ''duty cycle'',  langer of korter te maken wordt de stand van de arm geregeld.
 ====Digitale servo====
@@ Regel 155: / Regel 155: @@
 |Volgende= Bevestiging van servo's
 |VorigeMenu= Servo's en servo-aansturing
-}}
+}} {| width= "100%"
 |- valign= "top"
-! scope= "row" width="77%" |
+! scope= "row" width="75%" |
-| <small>Laatste wijziging: 13 aug 2021 16:33 (UTC)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 2 mei 2023 17:43 (UTC)</small>
 |}
 [[Categorie: Alles|W]]

← Oudere versie		Versie van 13 jan 2018 om 10:30
Regel 32:		Regel 32:

	===Typen servo's===		===Typen servo's===
−	Er bestaan twee typen servo's: 'analoog' en 'digitaal'. Wanneer een servo digitaal werkt, staat dat altijd op de verpakking en/of in de gebruiksaanwijzing vermeld. Wanneer er niets over ~~vermeldt~~ staat in de specificatie, is het een analoge servo. De digitale servo is nauwkeuriger en sneller dan een analoge servo.	+	Er bestaan twee typen servo's: 'analoog' en 'digitaal'. Wanneer een servo digitaal werkt, staat dat altijd op de verpakking en/of in de gebruiksaanwijzing vermeld. Wanneer er niets over vermeld staat in de specificatie, is het een analoge servo. De digitale servo is nauwkeuriger en sneller dan een analoge servo.