Woorden - D - Bewerkingsoverzicht

Fred: txt

2025-03-08T09:00:04Z

txt

Fred: txt

2025-03-06T14:45:41Z

txt

Fred: Plakfoutje

2025-02-25T09:09:14Z

Plakfoutje

Wijzigingen bekijken

Fred: txt

2025-02-25T09:06:08Z

txt

Wijzigingen bekijken

Fred: txt

2025-02-20T08:59:54Z

txt

Fred: txt verbeterd

2025-02-18T09:08:06Z

txt verbeterd

Fred: txt + links to

2025-02-18T09:01:28Z

txt + links to

Fred: woord toeg.

2025-02-17T09:18:06Z

woord toeg.

Fred: txt

2025-02-11T15:33:59Z

txt

Fred: woord toeg.

2025-01-12T09:51:39Z

woord toeg.

@@ Regel 28: / Regel 28: @@
 {{Woord
 |Term= DCC-A.
-|Uitleg= (Digitaal); afkorting van '''Digital Command Control-A'''. Dit is een uitbreiding van het DCC-protocol. Het betreft o.a. automatische aanmelding van een locomotief. Zie: [https://normen.railcommunity.de/RCN-218.pdf railcommunity.de].     [https://www.opendcc.de/info/dcc/dcc_anmeldung2.html Meer over DCC-A]. Duits).
+|Uitleg= (Digitaal); afkorting van '''Digital Command Control-Advanced''' (ook DCCA of DCC2.0 genoemd). Dit is een uitbreiding van het DCC-protocol. Het betreft o.a. automatische aanmelding van een locomotief. Zie: [https://normen.railcommunity.de/RCN-218.pdf railcommunity.de].     [https://www.opendcc.de/info/dcc/dcc_anmeldung2.html Meer over DCC-A]. Duits).
 }}
 {{Woord
@@ Regel 565: / Regel 565: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 6 mrt 2025 15:45 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 8 mrt 2025 10:00 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Afkortingen|D]]

@@ Regel 4: / Regel 4: @@
 |VorigeMenu= Verklarende woordenlijst
 |Auteur=
-}}
+}}<div style="width:800px;text-align:right;">Zoeken op deze pagina: CTRL + F.</div>
-'''Woord of afkorting:''' &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; Zoeken op deze pagina: CTRL + F.
+'''Woord of afkorting:'''
 {{Woord
 |Term= D.
@@ Regel 36: / Regel 36: @@
 {{Woord
 |Term= DCM.
-|Uitleg= (Elektrotechniek); '''DCM''' is de afkorting van "Drum Collector Motor" (platte collector motor). De motor bestaat uit een dubbele veldspoel op de stator (de veldwikkeling) en een rotor (het draaiende gedeelte) met een een platte [[Woorden - C#Collector|collector]]. Zie ook [[Woorden - S#SFCM.|SFCM]]
+|Uitleg= (Elektrotechniek); '''DCM''' is de afkorting van "Drum Collector Motor" (=trommel collector motor). De motor bestaat uit een dubbele veldspoel op de stator (de veldwikkeling) en een rotor (het draaiende gedeelte) met een trommel [[Woorden - C#Collector|collector]]. Hierbij staan de koolborstels haaks op de motor-as. Zie ook [[Woorden - S#SFCM.|SFCM]].
 }}
 {{Woord
@@ Regel 565: / Regel 565: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 25 feb 2025 10:08 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 6 mrt 2025 15:45 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Afkortingen|D]]

@@ Regel 32: / Regel 32: @@
 {{Woord
 |Term= DCCext.
-|Uitleg= (Digitaal); afkorting van "'''DCCExt'''ended Accessory Command format" Uitbreiding van het DCC-protocol t.b.v. accessoires-[[Inleiding locdecoders|locdecoder]]s. "Aansturing van die DCC Ext-decoders werkt alleen als de centrale het DDCext signaal kan versturen." [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(11)]] (zie het artikel [[Het DCC protocol]]). [http://normen.railcommunity.de/RCN-213.pdf Meer over DCCext].
+|Uitleg= (Digitaal); afkorting van "'''DCCExt'''ended Accessory Command format" Uitbreiding van het DCC-protocol t.b.v. [[Inleiding locdecoders|locdecoder]]s. "Aansturing van die DCC Ext-decoders werkt alleen als de centrale het DDCext signaal kan versturen." [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(11)]] (zie het artikel [[Het DCC protocol]]). [http://normen.railcommunity.de/RCN-213.pdf Meer over DCCext].
 }}
 {{Woord
@@ Regel 565: / Regel 565: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 18 feb 2025 10:07 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 20 feb 2025 9:59 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Afkortingen|D]]

@@ Regel 269: / Regel 269: @@
 {{Woord
 |Term= Digitaal voorbereid
-|Uitleg= De term '''digitaal voorbereid ''' is vaak te lezen op sites van modelspoorfabrikanten en betekent dat een analoge locomotief/treinstel is voorbereid op latere digitalisering. Dit "digitaal voorbereid" zijn, kan op twee manieren:<br />1. bij oudere locs (uit de begintijd van "Digitaal") door de aanwezigheid van op de print aanwezige soldeereilandjes ([[Woorden - P#Pads|soldeerpads]]). De draden van een decoder dienen dan op de soldeerpads te worden gesoldeerd. Soms moeten er een aantal printbanen op de print in de loc onderbroken worden door deze door te slijpen.<br />2. er is in de loc een [[Locdecoders|NEM-interface]] (NEM-plug) ook: [[Woorden - B#Brugstekker|"brugstekker"]] aanwezig. Hierin kan dan de stekker van een passende decoder gestoken worden.}}
+|Uitleg= De term '''digitaal voorbereid ''' is vaak te lezen op sites van modelspoorfabrikanten en betekent dat een analoge locomotief/treinstel is voorbereid op latere digitalisering. Dit "digitaal voorbereid" zijn, kan op twee manieren:<br />1. bij oudere locs (uit de begintijd van "Digitaal") door de aanwezigheid van op de print aanwezige soldeereilandjes ([[Woorden - P#Pads|soldeerpads]]). De draden van een decoder dienen dan op de soldeerpads te worden gesoldeerd. Soms moeten er een aantal printbanen op de print in de loc onderbroken worden door deze door te slijpen.<br />2. er is in de loc een [[Locdecoders|NEM-interface]] (NEM-connector) met [[Woorden - B#Brugstekker|"brugstekker"]] aanwezig. Hierin kan dan de stekker van een passende decoder gestoken worden.
 {| class="wikitable" style="margin-left:5px; margin-right:195px;"
-|[[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]<small>&nbsp;&nbsp;'''LET OP!'''</small>||{{TblAgKleur1|#E8E8E8;}} valign='top'|'''<u>Waarschuwing'''</u><br /> Let op dat een "digitaal voorbereide" (=analoge) locomotief ''NIET'' op een digitale baan geplaatst mag worden. '''Dat resulteert na een tijdje in een verbrande motor!'''<br clear="all">
+|[[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]<small>&nbsp;&nbsp;'''LET OP!'''</small>||{{TblAgKleur1|#E8E8E8;}} valign='top'|'''<u>Waarschuwing'''</u><br />Let op dat een "digitaal voorbereide" (=analoge) locomotief ''NIET'' op een digitale baan geplaatst mag worden. '''Dat resulteert na een tijdje in een verbrande motor!'''<br clear="all">
 |}
 {{Woord
@@ Regel 564: / Regel 565: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 18 feb 2025 10:01 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 18 feb 2025 10:07 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Afkortingen|D]]

@@ Regel 275: / Regel 275: @@
 {{Woord
 |Term= Digitale spanning
-|Uitleg= (Modelspoor); de '''digitale spanning''' (het DCC signaal) is een symmetrische blokgolfvormige spanning die van polariteit wisselt met een frequentie van ca. 6,5 tot 9 khz. Het digitale signaal ontstaat door de duur van de pulslengte van de positieve en negatieve delen van de spanning te varieren. In de centrale wordt dus de rijspanning voor de locs/treinstellen met het digitale signaal [[Woorden - C#Coderen|gecodeerd]]. De decoder haalt uit het digitale signaal de benodigde informatie ([[Woorden - D#Decoderen|decoderen]]). De variabele blokgolf is voor te stellen als de streepjes van een barcode, zie het artikel "[[Inleiding digitale baanbesturing]]". Het signaal bestaat uit een spanning die (bij schaal H0) tussen &plusmn; plus 17 volt en min 17 volt wisselt, met verschillende pulslengtes. Het totale spanningsverschil tussen de beide spoorstaven is bij schaal H0 dus ongeveer 17 volt.
+|Uitleg= (Digitaal modelspoor); 1. De "digitale spanning" die uit een centrale komt, waar de locs/treinstellen op de modelspoorbaan rijden. De digitale spanning is ook aanwezig op het met de centrale verbonden [[Woorden - P#Programmeerspoor|programmeerspoor]].<br>2. De '''digitale spanning''' (het DCC signaal). Dit is een symmetrische blokgolfvormige spanning die van polariteit wisselt met een frequentie van ca. 6,5 tot 9 khz. Het digitale signaal ontstaat door de duur van de pulslengte van de positieve en negatieve delen van de spanning te varieren. In de centrale wordt dus de rijspanning voor de locs/treinstellen met het digitale signaal [[Woorden - C#Coderen|gecodeerd]]. De decoder haalt uit het digitale signaal de benodigde informatie ([[Woorden - D#Decoderen|decoderen]]). De variabele blokgolf is voor te stellen als de streepjes van een barcode, zie het artikel "[[Inleiding digitale baanbesturing]]". Het signaal bestaat uit een spanning die (bij schaal H0) tussen &plusmn; plus 17 volt en min 17 volt wisselt, met verschillende pulslengtes. Het totale spanningsverschil tussen de beide spoorstaven is bij schaal H0 dus ongeveer 17 volt.<br>3.Er zijn nog andere digitale spanningen, bijvoorbeeld het Motorola&reg; of het Selextrix&reg; [https://klaas.beneluxspoor.net/digispan.html signaal], dat uit een centrale komt.
 }}
 {{Woord
@@ Regel 564: / Regel 564: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 17 feb 2025 10:18 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 18 feb 2025 10:01 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Afkortingen|D]]

@@ Regel 25: / Regel 25: @@
 |Term= DCC.
 |Uitleg= (Digitaal); afkorting van '''Digital Command Control''' (zie artikel [[Het DCC protocol]]). [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Digitale_centrale_(modelspoor) Meer over DCC].
 }}
 {{Woord
@@ Regel 560: / Regel 564: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 11 feb 2025 16:33 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 17 feb 2025 10:18 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Afkortingen|D]]

@@ Regel 28: / Regel 28: @@
 {{Woord
 |Term= DCCext.
-|Uitleg= (Digitaal); afkorting van "'''DCC Ext'''ended Accessory Command format" Uitbreiding van het DCC-protocol t.b.v. accessoires-[[Inleiding decoders|decoder]]s. "Aansturing van decoders werkt alleen als de centrale het DDCext signaal kan versturen." [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(11)]] (zie het artikel [[Het DCC protocol]]). [http://normen.railcommunity.de/RCN-213.pdf Meer over DCCext].
+|Uitleg= (Digitaal); afkorting van "'''DCCExt'''ended Accessory Command format" Uitbreiding van het DCC-protocol t.b.v. accessoires-[[Inleiding locdecoders|locdecoder]]s. "Aansturing van die DCC Ext-decoders werkt alleen als de centrale het DDCext signaal kan versturen." [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(11)]] (zie het artikel [[Het DCC protocol]]). [http://normen.railcommunity.de/RCN-213.pdf Meer over DCCext].
 }}
 {{Woord
@@ Regel 116: / Regel 116: @@
 {{Woord
 |Term= DSS.
-|Uitleg= (Digitaal, Duits) '''Digitalen Steck-Schnittstelle'''. Benaming voor de NEM-insteekconnector, die in digitaal voorbereide analoge locs aanwezig is. Door het simpel verwijderen van een brugstekker en het daarna insteken van een [[Inleiding decoders|decoder]], kan een analoge loc [[Uitleg digitaal|digitaal]] gemaakt worden.
+|Uitleg= (Digitaal, Duits) '''Digitalen Steck-Schnittstelle'''. Benaming voor de NEM-insteekconnector, die in digitaal voorbereide analoge locs aanwezig is. Door het simpel verwijderen van een brugstekker en het daarna insteken van een [[Inleiding locdecoders|locdecoder]], kan een analoge loc [[Uitleg digitaal|digitaal]] gemaakt worden.
 }}
 {{Woord
@@ Regel 163: / Regel 163: @@
 {{Woord
 |Term= Decoder
-|Uitleg= (Modelspoor); een '''decoder''' is een compacte elektronische schakeling die de door een [[Centrales|centrale]] gecodeerde informatie, die via de rails aan een locomotief/treinstel of via bedrading aan andere gebruiker(s) wordt doorgegeven, decodeert. Op deze wijze kunnen diverse functies zoals snelheid of rijrichting van een loc, [[Locomotief en treinstelverlichting|verlichting]] of omzetten van [[Armseinen|armseinen]] en/of [[Basisvormen|wissels]] worden beïnvloed. Zie: [[Decoders]]. Een decoder is een "digitaal naar analoog omzetter".<br>Decoders zijn er in diverse typen;
+|Uitleg= (Modelspoor); een '''decoder''' is een compacte elektronische schakeling die de door een [[Centrales|centrale]] gecodeerde informatie decodeert, die via de rails aan bijvoorbeeld een locomotief/treinstel of via bedrading aan andere decoders wordt doorgegeven, . Op deze wijze kunnen diverse functies zoals snelheid, rijrichting of [[Locomotief en treinstelverlichting|verlichting]] van een locomotief/treinstel worden aangestuurd, of het omzetten van [[Armseinen|armseinen]] en/of [[Basisvormen|wissels]] worden beïnvloed.  Een decoder is een "digitaal naar analoog omzetter".<br>Decoders zijn er in diverse typen;
-* [[Inleiding decoders|Locdecoder]]. Bevind zich in een loc.
+* [[Inleiding locdecoders|Locdecoder]]. Bevind zich in een loc;
-* [[Woorden - F#Functiedecoder|Functiedecoder]]. Deze worden in rijtuigen gebruikt voor verlichting.
+* [[Woorden - F#Functiedecoder|Functiedecoder]]. Deze worden in rijtuigen gebruikt voor verlichting;
-* [[Woorden - S#Schakeldecoder|Schakeldecoder]]. Voor de besturing van o.a. ontkoppelrails.
+* [[Woorden - S#Schakeldecoder|Schakeldecoder]]. Voor de besturing van o.a. ontkoppelrails;
-* [[Woorden - S#Seindecoder|Seindecoder]]. Voor de besturing van seinen.
+* [[Woorden - S#Seindecoder|Seindecoder]]. Voor de besturing van seinen;
-* [[Woorden - S#Servodecoder|Servodecoder]]. Voor de besturing van servo's.
+* [[Woorden - S#Servodecoder|Servodecoder]]. Voor de besturing van servo's;
 * [[Woorden - W#Wisseldecoder|Wisseldecoder]]. Voor de omzetting van wissels.
 }}
@@ Regel 261: / Regel 261: @@
 {{Woord
 |Term= Digitaal
-|Uitleg= 1. Bij modelspoor; de '''digitale''' informatie van een [[Centrales|centrale]] besturingseenheid wordt via de rails naar een [[Inleiding decoders|decoder]] in een locomotief/treinstel of via bedrading naar bijv. een wisseldecoder gestuurd. Zie het artikel [[Uitleg digitaal]].<br />2. Het signaal wordt niet analoog (zoals bijv. een variërende spanning) maar in de vorm van reeksen enen en nullen (binair) verstuurd.
+|Uitleg= 1. Bij modelspoor; de '''digitale''' informatie van een [[Centrales|centrale]] besturingseenheid wordt via de rails naar een [[Inleiding locdecoders|decoder]] in een locomotief/treinstel of via bedrading naar bijv. een wisseldecoder gestuurd. Zie het artikel [[Uitleg digitaal]].<br />2. Het signaal wordt niet analoog (zoals bijv. een variërende spanning) maar in de vorm van reeksen enen en nullen (binair) verstuurd.
 }}
 {{Woord
 |Term= Digitaal voorbereid
-|Uitleg= De term '''digitaal voorbereid ''' is vaak te lezen op sites van modelspoorfabrikanten en betekent dat een analoge locomotief/treinstel is voorbereid op latere digitalisering. Dit "digitaal voorbereid" zijn, kan op twee manieren:<br />1. bij oudere locs (uit de begintijd van "Digitaal") door de aanwezigheid van op de print aanwezige soldeereilandjes ([[Woorden - P#Pads|soldeerpads]]). De draden van een decoder dienen dan op de soldeerpads te worden gesoldeerd. Soms moeten er een aantal printbanen op de print in de loc onderbroken worden door deze door te slijpen.<br />2. er is in de loc een [[Decoders|NEM-interface]] (NEM-plug) ook: [[Woorden - B#Brugstekker|"brugstekker"]] aanwezig. Hierin kan dan de stekker van een passende decoder gestoken worden.}}
+|Uitleg= De term '''digitaal voorbereid ''' is vaak te lezen op sites van modelspoorfabrikanten en betekent dat een analoge locomotief/treinstel is voorbereid op latere digitalisering. Dit "digitaal voorbereid" zijn, kan op twee manieren:<br />1. bij oudere locs (uit de begintijd van "Digitaal") door de aanwezigheid van op de print aanwezige soldeereilandjes ([[Woorden - P#Pads|soldeerpads]]). De draden van een decoder dienen dan op de soldeerpads te worden gesoldeerd. Soms moeten er een aantal printbanen op de print in de loc onderbroken worden door deze door te slijpen.<br />2. er is in de loc een [[Locdecoders|NEM-interface]] (NEM-plug) ook: [[Woorden - B#Brugstekker|"brugstekker"]] aanwezig. Hierin kan dan de stekker van een passende decoder gestoken worden.}}
 {| class="wikitable" style="margin-left:5px; margin-right:195px;"
 |[[Bestand:Let-op.jpg|50px|center]]<small>&nbsp;&nbsp;'''LET OP!'''</small>||{{TblAgKleur1|#E8E8E8;}} valign='top'|'''<u>Waarschuwing'''</u><br /> Let op dat een "digitaal voorbereide" (=analoge) locomotief ''NIET'' op een digitale baan geplaatst mag worden. '''Dat resulteert na een tijdje in een verbrande motor!'''<br clear="all">
@@ Regel 283: / Regel 283: @@
 {{Woord
 |Term= Diode
-|Uitleg= (Electronica); een '''diode''' is een elektronisch onderdeel dat de elektrische [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] zéér goed in één richting geleidt, maar praktisch niet in de andere. Een diode functioneert als het ware als een elektronisch ventiel. De geleidende richting noemt men de doorlaatrichting en de andere richting de sperrichting. [http://nl.wikipedia.org/wiki/Diode Meer over Diode].
+|Uitleg= (Electronica); een '''diode''' is een elektronisch onderdeel dat de elektrische [[Woorden - E#Elektrische stroom|stroom]] zéér goed in één richting geleidt, maar praktisch niet in de andere. Een diode functioneert dus als een elektronisch ventiel. De geleidende richting noemt men de "doorlaatrichting" en de andere richting de "sperrichting". [http://nl.wikipedia.org/wiki/Diode Meer over Diode].
 }}
 {{Woord
@@ Regel 560: / Regel 560: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 12 jan 2025 10:51 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 11 feb 2025 16:33 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Afkortingen|D]]

@@ Regel 198: / Regel 198: @@
 |Term= Destillatie
 |Uitleg= (Chemie); '''Destillatie''' is een techniek om door middel van verdamping twee of meer stoffen in een oplossing te scheiden, gebaseerd op het verschil in kookpunt van deze stoffen. Mengsels van twee of meer vloeistoffen kunnen alleen door destilleren worden gescheiden als de verschillende vloeistoffen kookpunten hebben die vrij ver uit elkaar liggen. Als dat niet zo is, komt er geen zuivere stof, maar een mengsel uit de koeler. De gecondenseerde zuivere stof noemen we het destillaat. [[Verklarende woordenlijst#Bronnen|(3)]] [https://nl.wikipedia.org/wiki/Destillatie Meer over destillatie].
 }}
 {{Woord
@@ Regel 556: / Regel 560: @@
 |- valign= "top"
 ! scope= "row" width="70%" |
-| <small>Laatste wijziging: 9 dec 2024 10:17 (CET)</small>
+| <small>Laatste wijziging: 12 jan 2025 10:51 (CET)</small>
 |}
 [[Categorie: Afkortingen|D]]